maandag 16 november 2026

De Mergellandmoorden Finale - Michael Berg

Het verraad van de zwarte kraaien !


'Het is tijd om een streep te trekken.'

Dat je het slotstuk van je succesvolle trilogie wil laten knallen, is begrijpelijk en verdient een aanmoediging. Maar dat je voor die ambitie 576 blzn. reserveert, is enigszins verontrustend. Over hoeveel vuistdikke boeken kun je zeggen dat ze staan als een huis? 

Liever kwijt dan rijk!
Wie de eerste twee delen van 'De Mergellandmoorden' gelezen heeft, knoopt snel aan met het vertroebelde leven van rechercheur Axel Nievelsteijn die voor eens en voor altijd wil afrekenen met de kwelgeesten uit zijn Amsterdamse verleden en de vragen rond het verdachte overlijden van zijn vader. Op dit hachelijke pad naar gerechtigheid is zijn verstandelijk gehandicapte zusje Emmy, voor wie hij nu de volledige verantwoordelijkheid draagt, zijn achilleshiel.

Hoewel de doelgerichtheid en onbuigzaamheid van Alex je op sleeptouw nemen, moet je toch vaststellen dat het tempo in de eerste helft van dit verhaal een stuk te laag ligt. Het is bovendien moeilijk om enthousiast te worden over de onderliggende plotlijn die het misbruikthema van 'Vergelding', zij het in een ander jasje gestoken, herhaalt. Omdat lezers van nu erg vertrouwd zijn met deze criminele activiteiten, zijn deze hoofdstukken ook weinig onderhoudend.   

Het achterste van de tong
Het leidmotief van dit boek is de morele en strafrechtelijke dimensie van het concept 'schuld en boete'. Aan de hand van openlijke en stilzwijgende bekentenissen, de ene op tijd, de andere net iets te laat, wordt dit morele vraagstuk uitgewerkt. Ook de gewetenlozen krijgen een podium. Zij schitteren in de 
rol van 'zwarte kraaien'. Maar op welke plek in dit morele plaatje staat vader Nievelsteijn? Tussen goed en kwaad ligt vaak een schemergebied.

Ondanks deze ethische confrontatie met de plotacteurs, ligt je emotionele band toch bij de getergde rechercheur Alex. Zijn personage is één van de eenzaamste die je in de literatuur kunt vinden. Stel je het lijstje met calamiteiten even voor: een lang geleden overleden moeder, een vader die niet wist wat opvoeden betekende, een in A'dam achtergelaten professioneel slagveld, een collega op de IC, een andere collega die een mol blijkt te zijn, een internationaal geseinde moordenaar die naar je op zoek is... 'Schei uit', zou Emmy op z'n Limburgs roepen. Je hoofd zou ervan ontploffen! Je kunt je niet voorstellen dat zelfs een ondersteunende vriendin zoals Claire of een korpsmaatje dat je rugdekking geeft, het gevoel van verlatenheid kunnen wegpoetsen.

Slipgevaar
Als je deze laatste invalshoek verbindt met de rode draad van 'Schuld en boete', kom je terecht bij de armlastige student Raskolnikov, de hoofdfiguur van Dostojevski's 'Misdaad en straf'... een boek met iets te veel breed uitgesponnen bladzijden dat toch de tijd heeft overleefd!

★★★★