Waar van alles te weinig is !
'Kyiv is een stad waar oorlog reclame krijgt
en kunsten worden beschermd.'
Na Tommy Wieringa en Jelle Brandt Corstius is Maurits Chabot de derde schrijvende deelnemer aan de hulpkonvooien van Jaap Scholten die volgestouwde terreinwagens bij Oekraïense commandanten afleveren.
Laat ons niet achter
Mocht je denken dat al die bladzijden vol getuigenissen te veel van het goede zijn, dan brengen de frontsoldaten en hun achterban in 'Dan zien we dezelfde sterren' je snel op andere gedachten. De vrijwilligers van Protect Ukraine worden vooral gewaardeerd omdat ze een stem hebben in het Westen. En die stem kan niet luid genoeg klinken. 'Ze mogen niet te veel risico's lopen', voegt therapeute Olysia, die oorlogsveteranen psychische zorg verleent, er verontrust aan toe. 'Ze moeten blijven leven!' Dat vindt ook Artem die de oostgrens met Rusland bewaakt. Hij herinnert ons eraan dat de belangstelling voor Oekraïne sinds enige tijd afkalft.
Zelfs voor deze hulp verlenende Nederlanders is het gevaar nooit ver weg. Om te ontsnappen aan de Russische inlichtingendienst, moeten alle digitale toestellen in het Pools-Oekraïense grensgebied worden uitgeschakeld. Elke ochtend wordt de onderkant van de auto's gecheckt op explosieven. Rijden doen ze altijd in colonne, gesandwicht tussen de commandant en zijn militairen. Geregeld houdt Jaap een safety briefing. Hoe dichter ze bij het front komen, hoe sneller ze rijden en hoe hoger de hartslag is. Het zicht op de uitgestrekte begraafplaatsen en de talrijke koelwagens met lijken brengt allesbehalve rust!
We doen het wel zelf!
Naast de terreinwagens, de nachtkijkers, medische hulpmiddelen, noodgeneratoren, een zee-drone voor de haven van Odessa enz. vallen de elektrische motorfietsen op en in de smaak. Halteplaatsen zijn onder meer een dronefabriek in Lviv, het legerhospitaal in Kyiv, de 80ste brigade van Soemy en het Feniks-team dat bestaat uit Westerse elitecommando's. Overal wachten leden van 'het volksleger' hen op. Zelfredzaamheid is de Oekraïners op het lijf geschreven. Hun aversie tegen de corrupte en onmachtige overheid is groot. IT-ers knutselen drones in elkaar, oudere vrouwen maken camouflagenetten, het rugbyteam brengt hulpgoederen naar het front, de bankmanager leert schieten, de muzikant wordt hospik. Voor de ploeg van Jaap Scholten zijn de communicatielijnen kort en is de logistiek transparant.
Bij of na het eten komen de tongen los. De manier waarop de strijders hun apocalyptische werkelijkheid onder woorden brengen, verbaast. Ze zijn niet beschroomd, noemen de dingen bij naam, leggen hun kwetsbaarheid op tafel, dromen soms hardop en gebruiken een taal die ook rekruten zonder uniform begrijpen. Vriendschappen ontstaan, emotionele banden die misschien ooit veel pijn kunnen doen. 'Je kunt in korte tijd (iemand) al heel lang kennen,' schrijft Maurits Chabot.
Onvergetelijk
Van alle heroïsche beelden die dit boek oproept, komt er steeds één bovendrijven: dat van de Braziliaan Oscar, lid van Team Feniks. Deze uit de kluiten gewassen commando kreeg zijn training in de favela's waar een eindeloze drugsoorlog woedt. Aan het front is hij een rolmodel geworden, een held die, onder vijandelijk vuur, gewonden over honderden meters naar veiliger oorden sleept.
Toch mogen we de minder flamboyante vechters niet vergeten. Zo is er de kok van het 80ste die aan het fornuis gekluisterd is omdat zijn oren niet meer horen.
'Dan zien we dezelfde sterren' is allesbehalve 'het boek te veel'. Dit is een niet te missen verhaal, een onweerstaanbaar verbindend literair werk. Om voor zijn lezers een helse wereld te kunnen openen, heeft Maurits Chabot zijn gevoelszintuig optimaal gebruikt. Trouwens, de konvooireiziger zelf keert als een ander mens terug. Hij is iemand geworden die schrikt van een Nederlandse drone en elke dag zijn Oekraïense vrienden groet!
★★★★★





