De bedrieger - LJ Ross

 Onherstelbare schade !

'Hij was een eiland met maar één inwoner.'

Toen LJ Ross over haar nieuwe serie nadacht, was ze op zoek naar 'een genezer', iemand met talent voor het duiden van crimineel gedrag. Forensisch psycholoog Alexander Gregory is zo'n man. Hij zet zijn kennis en eindeloos geduld in om patiënten met een zware sociale stoornis te helpen. Maar de mens is niet altijd maakbaar...

Wie is wie een stap voor?

Wanneer in het West-Ierse dorpje Ballyfinny een vrouw op een hallucinante manier vermoord wordt, mag Dr. Gregory zijn expertise in dienst stellen van de lokale gemeenschap. Dat wil niet zeggen dat iedereen hem met open armen ontvangt! Misschien is hij wel een zielenknijper die uit is op nationale bekendheid. Bovendien wordt zijn werk gehinderd door de onderlinge verbondenheid die dorpsbewoners nu eenmaal kenmerkt. Zo zal de profiler ontdekken dat de politie omwille van privacy-redenen informatie over een mogelijke dader achterhoudt. Dat mensen elkaar vertrouwen speelt overigens in de kaart van de moordenaar. Omdat hij of zij volgens een patroon en met duidelijke symboliek te werk gaat, zullen er wellicht nog één of meer slachtoffers volgen. 

De leden van de Dames-club die in de plaatselijke pub de maat van de wereld nemen, denken dat het de schuld is van de moderne tijd en het in-tur-net. Daar schiet Alexander Gregory niet veel mee op. Volgens hem heeft de dader een trauma opgelopen in zijn kindertijd en vlucht hij in fantasieën die hem een comfortabeler gevoel geven. 'Ik denk dat we te maken hebben met een moordenaar die weer kind wil zijn', beweert hij. Wie van de twee jagers verschalkt de ander?

Een academicus van vlees en bloed

Omdat er in deze zaak geen DNA of vingerafdrukken gevonden worden, kan de recherche niet aan de slag met databases of telefoontaps en lees je niet over verdachten die zwetend in verhoorkamers zitten. Voor wie graag het gedetailleerde denkwerk van een profiler volgt, is deze invalshoek verfrissend. Toch is Dr. Gregory geen nerd. Hij is een voelend en invoelend karakter dat zijn plek in deze niet zo flexibele gemeenschap moet veroveren. Een roman heeft schurende personages nodig en 'De indringer' stelt je op dat vlak niet teleur. Ook dat de lezer verrast wil worden, heeft LJ Ross goed begrepen. Ze slaagt er zelfs in om haar hoogbegaafde hoofdpersoon op het verkeerde been te zetten. 

De opener van deze nieuwe serie zal op veel bijval kunnen rekenen! In het (nog niet vertaalde) tweede deel probeert de forensisch psycholoog zijn evenwicht te bewaren op de Parijse catwalk. Misschien willen de leden van de Dames-club wel op de eerste rij zitten!

 

★★★★★

Ik ben zo weer weg - Pete Wu

Vreemdeling in elkaars leven ! 

'Ik zocht naar een plek waar ik naar buiten kon kijken, 

waar naar binnen werd gekeken, waar werd gezien.'

Tegelijkertijd met de publicatie van dit boek loopt er op NPO3 een reportage die zich spiegelt in het verhaal van de auteur. In 'Ik ben zo weer weg' reist Pete Wu met zijn ouders naar hun geboorteplaats Wenzhou, een havenstad op zo'n 450km ten zuiden van Shanghai. Voor Lan en Tong Wu is het vooral een terugkeer naar wat er nog rest van hun jonge jaren en het opnieuw aanknopen met de tradities die de sloophamer van deze explosief groeiende metropool overleefd hebben. Voor Pete is het een reis naar de binnenkant van zijn ouders waarover hij veel vragen heeft die Chinezen van de oudere generatie niet gewend zijn te beantwoorden. Dat levert heel wat ongemak op, scènes die scherp worden geregistreerd door de camera.

Waar zijn de woorden?

Het gebrek aan makkelijke communicatie heeft meer dan één reden. De ene partij praat gebrekkig Nederlands, de andere een soort van kleuter-Chinees, in een poging het dialect van Wenzhou te spreken. Toch zit de werkelijke kloof dieper. Hij heeft alles te maken met cultuur, educatie en ervaringen. Lan en Tong gaan niet naar het theater of naar musea, schatten een Alfpha-mens lager in omdat hij doorgaans veel minder geld verdient en hebben moeite met een zoon die uit de kast komt. 

'Hoe te houden van iemand als je elkaars taal niet spreekt?', vraagt Pete zich af.  

Toch zie je veel tolerantie bij de ouders. Vanuit hun Chinese achtergrond hebben ze geleerd om zich te voegen naar het grotere geheel, zichzelf te zien als onderdeel van een groep. Generaties offeren zich op zodat de volgende lichting een beter leven heeft. 'Je moet je goed gedragen', zegt papa. 'Je past je aan', vindt mama. Die houding hebben ze mee naar Nederland genomen. Hoewel ze niet blij worden van Petes kast, hebben ze hun zoon niet de deur gewezen. Integendeel, deze Amsterdammer zou vaker naar huis moeten komen. Ook een familie is een groep.  

Iedereen in een laadje?

Een boek is natuurlijk, veel meer dan film, geschikt voor essayistisch gedachtegoed. Daar geeft de auteur zich in ruime mate aan over. Hij lijkt zich behoorlijk op te winden over het etiket 'modelmigrant' dat de Nederlandse maatschappij op haar Chinese inwijkelingen kleeft. Labels beknotten de kijk op iemand, ze doen individuen geen recht. Bovendien blijft ook de 'modelmigrant' een buitenstaander. Maar moet je je daarom, enigszins bitter, afvragen waarom je ouders wel hier zouden blijven? Heeft niet iedereen af en toe of vaker met kortzichtigheid en vakjesdenken te maken, Pete? Zo zijn er de onhandige, soms pijnlijke uitspraken van leraars, sociaal werkers, ambtenaren, politici, buren, gezinsleden... Daar mag je als burger uiteraard kritiek op hebben. Laten we wel opletten voor de tunnelvisie die voortkomt uit ressentiment!

Lan en Tong stelen de show in de reportage. Je ziet twee pensionado's van oor tot oor genieten van de vrijheid na een leven van sloven in de snackbar. En dat ze dat vooral doen in de Chinese seniorengemeenschap van Rotterdam, mag voor leken niet uitmaken! Vooral mama heeft een talent voor vrolijkheid, dansen, zingen en stralen! 'Je kunt niet in een buitenlander veranderen', stelt ze nuchter vast. En met dat inzicht kan ze prima verder. Als die Pete van haar wat vaker Pekingeend zou komen eten, zou het geluk haar helemaal omarmen! 

★★★★

Een dodelijke zomernacht - Matthew Costello, Neil Richards

De man in wie niemand geloofde !

'Er komt een vreemdeling binnen... 

Alleen is het geen vreemdeling.'

In het 12de deel van de Cherringham-reeks is het woord 'cosy', zoals in 'cosy crime', niet van toepassing. Of zoals rechercheur Jack het zegt: 'Van alle misdaadzaken die ze aan de hand hadden gehad, was deze niet alleen de oudste maar ook de huiveringwekkendste.'   

Bewijslast

Op een avond komt een man de pub binnen... en dan wordt het heel stil. Hij krijgt geen biertje. Verbijstering en woede hangen in de lucht. Jack moet zelfs een opstootje tot bedaren brengen. De ongenode gast blijkt Tim Bell te zijn, de vermeende moordenaar van het tienermeisje Dinah Taylor dat vijfentwintig jaar geleden niet terugkeerde van de kermis. Omdat de vrijgelaten gevangene altijd beweerd heeft dat hij niet de dader is, wil Jack de getuigen van weleer opnieuw aan de tand voelen. In zijn thuisland zou bovendien niemand veroordeeld worden op basis van indirect bewijs en de afwezigheid van een dood lichaam. Bij dit auteursduo vind je vaak een morele kwestie die tot nadenken stemt! 

In 'Dodelijke zomernacht' zijn de beschaafde Engelse omgangsvormen voor een groot deel weg. Mensen die veel te verliezen hebben of al verloren hebben, zijn hun beschavingslaagje kwijt. Dat heeft plaatsgemaakt voor stugheid en vijandigheid. Tim Bell is zijn leven niet meer zeker en, op zijn zoektocht naar informatie, moet Jack zijn 'unieke talent aanwenden om mensen in beweging te krijgen'. Dat laatste is natuurlijk de verdienste van de schrijvers die de dialogen naar hun hand zetten.  

Via het vissen op forel en kanongebulder ter ondersteuning van Cherringham Symphony Orchestra, bereikt ook dit verhaal een climax. En weer eindigt een kermisnacht allesbehalve feestelijk...

★★★1/2

Spoor van angst - Sophie Wester

Huilen naar de maan !

'Zonder haar was ik als een wolf zonder maan, 

en ik besef nu dat dat altijd zo gebleven is.'

Hoewel dit geen boek over wolven is, heeft Josip, één van de hoofdfiguren, een tattoo met een wolvenkop laten zetten. Deze inkttekening heeft hem de Kroatische bijnaam 'vukova glava' - wolvenkop - bezorgd. Dat hij zijn Nederlandse nachtclub 'The howler' noemde en zijn geliefde met 'maan' aansprak, zegt alles over zijn band met dit volksgeloof. 

Hartpijn

Zijn verbondenheid met het nieuwe thuisland zit complexer in elkaar. Als hij Carmen ontmoet weet hij snel dat zij zijn grote liefde is. Omdat zijn partner Liza, die hij uit een Balkan-bordeel heeft helpen vluchten, zich verraden voelt, laat hij Carmen en hun gezamenlijke dochter los. Wanneer 'zijn maan' door een trein overreden wordt, gelooft iedereen in zelfmoord.

Het aan deze plotlijn gelijklopende verhaal brengt ons bij rechercheur Sam, een enigszins kort aangebonden en onbesuisde vrouw die zich, professioneel gezien, in nesten werkt. Als ze tijdens haar schorsingsperiode helemaal opgaat in het ontrafelen van haar moeders raadselachtige verleden, komt ze voor hete vuren te staan. 

In 'Spoor van angst' leef je mee met scheefgegroeide relaties, levende liefdes of teloorgegane gevoelens tussen vaders en kinderen, volwassenen en hun partners. Er is veel stil verdriet. Denk hierbij aan Josip en Liza, Sam en haar moeder, zelfs vriend Stefan.

Jammer

Geef de dames Wester een plot en ze weten hoe ze het moeten vertellen. Het is alleen jammer dat ook zij zich overgeven aan clichés: mishandelde vrouwen, kansarmoede, gokverslaving, afpersing, overspel... en de eeuwig terugkerende weinig gedisciplineerde rechercheur. Alleen als je iets heel bijzonders doet met platgetreden paden, mag je ze opnieuw bewandelen. Vooral de geoefende lezer zit niet te wachten op een doorslag van bestaande verhalen. 

Er zijn voldoende collega's die weten te vernieuwen en te verrassen. Een willekeurige greep uit het geheugen haalt deze namen tevoorschijn: Shanna de Jong, Ingrid Oonincx, Marion van de Coolwijk, Bregje Rebergen, Nicolet Steemers, Jo Spain, Jeneva Rose en bij de mannen heb je, bijvoorbeeld, Mathijs Deen, Almar Otten, Joop van Riessen, Ivo Kühling... Deze auteurs tonen ook aan dat een boek altijd beter wordt van enige maatschappelijke diepgang.   

Wolventaal

Een bijkomend cliché is dat van de huilende wolven. Op het eerste gezicht is het spelen met het wolventhema een originele vondst. Maar hoe mooi het beeld ook is, wolven roepen de maan niet aan! Het huilen is een manier van communiceren en het afbakenen van hun territorium. Ook in de paartijd kun je hen horen. In 'Spoor van angst' wordt het volksgeloof nergens gecorrigeerd. Josip mag alles geloven wat hij wil maar de lezer mag niet in de maling genomen worden! 

★★★

De Italiaanse prinses - Willemijn van Dijk

 Twee bannelingen, één zwerftocht !

'Marianne was behept met een onbezonnen hart.'

Met het kiezen voor een geschiedkundige roman verrast de oudhistoricus Willemijn van Dijk. Haar bekendste boeken, 'De opvolger' (over het leven van keizer Tiberius) en 'Via Roma' (over straten en pleinen in het antieke Rome), gaven haar de kans om erg dicht bij haar onderwerp te blijven. Maar als je kiest voor de levensloop van de minder bekende Marianne van Oranje-Nassau, dan heb je meer verbeelding nodig. In 'De Italiaanse prinses' krijgt de rebelse dochter van koning Willem I een fijnmazige persoonlijkheid die versterkt wordt door de dynastieke achtergrond waaraan ze slechts met de grootste moeite kan ontsnappen...

Trouwen is politiek bedrijven
Marianne wordt uitgehuwelijkt aan de Pruisische prins Albrecht, een telg uit het invloedrijke geslacht Hohenzollern. Onder hun bestuur groeide het koninkrijk Pruisen uit tot een militaristische natie waarin discipline en plichtsbesef de sleutelwoorden zijn. Ook van Marianne, de speelse en spontane prinses uit Nederland, wordt geëist dat ze zich aan het strakke protocol houdt en zichzelf ondergeschikt maakt aan het hogere doel: het consolideren van de politieke macht van de familie. Als de ketens te strak gaan zitten, neemt ze een drastische beslissing die haar tot een koninklijke outcast en een thuisloze maakt. Wie de tweede banneling uit de titel van dit stukje is, geeft het boek zelf wel prijs... 

'De Italiaanse prinses' is een breed opgezet, ambitieus werkstuk dat de zwerftocht van Marianne laat spiegelen in de roerige Europese geschiedenis van de 19de eeuw. Omdat haar bewegingsvrijheid en mondigheid gekortwiekt worden door beide vorstenhuizen in hun strijd voor het behoud van de gevestigde orde, kan de auteur niet om de woelige maatschappelijke achtergrond heen. 

Maar hier knelt ook het schoentje. Geschiedenis kun je niet kort door de bocht vertellen en tegelijkertijd duidelijk zijn. Je kunt evenmin van doorsnee lezers verwachten dat ze het scharnierjaar 1848 kennen of Louis-Philippe, de laatste koning van Frankrijk, of de veldtocht van Garribaldi op het netvlies hebben staan. Anderzijds heb je in deze roman niet de ruimte om een veel omvattende non fictie les te geven. Inzoomen en doseren zouden een alternatief kunnen zijn. Het afbakenen van een onderwerp is een deel van het ambacht!

Zusterliefde?

Tot de sterkste passages uit 'De Italiaanse prinses' behoren de messcherpe dialogen tussen Marianne en haar Nederlandse en Pruisische kwelgeesten. De snoeiharde tirade van haar schoonzus, de tsarendochter Anna Palowna, snijdt je door het hart. 'Ongelukkige huwelijken bestaan niet, alleen gebrek aan fantasie', is maar één van haar kille uitlatingen. Over de vrouwen in Mariannes familie zegt Willemijn van Dijk: 'Ze vonden haar allemaal verdorven en ze wilden haar allemaal zijn.'   

Hoewel taal en stijl wervelend en rijk geschakeerd zijn en de Hollandse prinses rechtop in de wind staat, is dit geen beklijvend boek. Het kabbelende gehalte is te groot, de beschrijvingen en gedachtespinsels zijn te royaal uitgewerkt. Dit verhaal mist voortgang en handeling, een essentieel aspect van een roman. In dit opzicht mist het stuk over de kunstenaarskolonie in Rome volledig zijn doel. Je wordt overladen met namen van (onbekende) schilders die geen personages worden. Het is alsof je met een woordloze camera een clubje mensen filmt.  

Een binnenpretje

Waar je wel een beetje vrolijk van wordt, is het idee dat er na WO I een einde kwam aan de arrogantie van het tweehonderd jaar oude koninkrijk Pruisen (1) terwijl het bespotte Nederland op weg was één van de welvarendste naties van de wereld te worden!  

(1) Pruisen bleef wel bestaan maar als deelstaat van het Duitse Rijk. 

★★★1/2

Verder dan vrijheid - Tamar Valkenier

 Een vrouw van vééél !

'Een goed leven is doorspekt met mensen, 

dieren en gebieden waaraan je je hecht.'

Tamar Valkenier is voltijds avonturier. Ze reist per fiets, te voet, te paard, per ezel, met een kameel, op ski's of op schaatsen. Geen bestemming is te ver, geen klimaat te bar of te heet, geen berenbos te eng, geen hoogvlakte te desolaat, geen vulkaankrater te beangstigend... deze sterrenchef-psycholoog-criminoloog-saxofonist-wildernisreisgids en nog veel meer, heeft een hardnekkige 'lust for life' die ze, om de thuisblijvers te plezieren, omtovert in niet te missen leunstoelreizen! 'Verder dan vrijheid' is de opvolger van 'Full-time avonturier'.

Wie beleefd is mag blijven

Tussen het eerste en tweede boek heeft Tamar niet alleen een fysieke route maar ook een mentale weg afgelegd. 'Rijk in geld ruilde ik in voor rijk in tijd', was al snel haar motto. Maar gaandeweg eist het 'steeds groter wordend sociaal kapitaal' een plek op in haar omzwervingen. Dat merk je, bijvoorbeeld, als ze in het gezelschap van kameel 'Einstein' door Nederland stapt. Het nieuwsgierige en aaibare beest trekt voortdurend medestappers aan en is overal welkom. Hij overnacht op kinder- en zorgboerderijen of bij mensen met een grasveldje. Op het plassen in een boerderijkeuken en het eten van hapjes siergras na, respecteert hij perfect onze omgangsvormen. In het spoor van haar harige maatje maakt Tamar kortstondige en langere-termijn-vrienden... zoals Tjeerd.

Voor de spannendste reis uit dit tweede boek moet je Tamar naar IJsland volgen, het land met dertig actieve vulkanen en 11% gletsjerijs. De Askja-vuurberg met een steeds heter wordende krater van acht kilometer, lijkt het belangrijkste obstakel te worden op de voettocht van het oosten naar het westen. Een stoere spitsbroeder zou welkom zijn. Gelukkig wil Tjeerd mee! 

De Askja is van plan zijn duivels te ontbinden! Op de helling stormt het. De ene voet voor de andere zetten vraagt om een helse inspanning. 'Alsof we mieren zijn in een wereld gemaakt voor reuzen', beseft Tamar. Terwijl de volgende trekkershut uren verderop ligt en misschien gesloten of leeg is, slinkt de watervoorraad onrustwekkend. Als er bovendien een zandstorm opsteekt, de tent lekt als een zeef, de schoenzolen van Tjeerd hun beste tijd gehad hebben en er aardig wat sneeuw in aantocht is, moeten deze geharde avonturiers zich afvragen of ze opgewassen zijn tegen de kilometers die voor hen liggen.

Nomadische gastvrijheid

Maar ook in deze bar-en-boze omgeving is er menselijke en letterlijke warmte. Een stel in een omgebouwde truck nodigt hen uit voor een wijntje bij een behaaglijk snorrende kachel. Toch vindt de naar verbinding verlangende reizigster haar dierbaarste verwanten bij de nomaden in West-Mongolië. Samen met de paarden en de adelaars op vossenjacht gaan en in de vilten joert - de nomadentent - een wodka delen, haalt de banden aan. Elk jaar met open hart terugkeren, maakt ze misschien wel onverbrekelijk! 

Ondanks de wereldwijd gedeelde ervaringen met bijbehorende emoties en knuffels, heeft Tamar last van somberheid. Haar grote liefde Dave wordt gevangengehouden in de Australische corona-lockdown. Maar ook binnen het idee van open grenzen blijft hun toekomstperspectief vaag. 'Kan liefde naast vrijheid bestaan? vraagt ze zich al te vaak af. 'Vooral als de hele wereld je speeltuin is.' 

Veel literair talent!

Met 'Verder dan vrijheid' heeft Tamar Valkenier haar fans opnieuw bij het nekvel gegrepen! Ze lokt haar lezers mee, houdt hun een spiegel voor en raakt hen in hun ziel. Ook heeft ze de techniek van het vertellen in de vingers: het hoofdpersonage maakt een ontwikkeling door, voert een innerlijke strijd, geeft een inkijkje in de eigen gedachtegangen en de relaties met anderen. En de setting is uiteraard overrompelend. 

Zelfs over de taal en de stijl kun je alleen maar lovend zijn. Een kleine greep uit haar metaforen:

'Onder deze schoenen klinkt het vulkanische gruis alsof we op verbrande suiker lopen.'

(over een krater) 'Er hangt een onwerkelijke stilte als in het binnenste van een kathedraal.'

'Als een afgedankte slaapmuts ligt de Tungnafellsjökull-gletsjer op een actieve vulkaan gedrukt.'

Dit heet op je wenken bediend worden. Hier past dankbaarheid!

★★★★★

Een spel met de dood - Matthew Costello, Neil Richards

 Steel nooit iemands eergevoel !

'Er ging niets boven het schrobben van het dek 

om een misdaad op te lossen.'

Is dit schrijversduo ook in het negende deel van de Cherringham novellereeks in staat om een frisse toon aan te slaan? En kun je steeds opnieuw aantrekkelijke misdaadverhalen vertellen die zich in een kleine plattelandsgemeenschap afspelen? Het is aan 'Een spel met de dood' om deze vragen te beantwoorden.

In rep en roer

Deze keer is de misdaadlocatie een theater waar een amateurgezelschap een spannend stuk inoefent. Toch loopt de spanning tijdens de repetities vooral buiten het rollenspel op. Een voedselvergiftiging kan nog toeval zijn maar als een naar beneden vallende podiumlamp een acteur naar het ziekenhuis verwijst en wat later een actrice door een valluik naar beneden tuimelt, wordt aan opzet gedacht. 

Op dat moment komt het wat ongewone en toch doeltreffende speurdersduo, Jack en Sarah, in actie. Tijdens hun verkennende conversaties met mogelijke verdachten of getuigen, maak je kennis met de personages. Bij Costello en Richards zijn dat altijd kleurrijke figuren. Zo is er in dit verhaal de van zijn troon gevallen BBC-regisseur die, ondanks zijn BAFTA's, alleen nog ver buiten Londen aan de bak komt. Wat er van hem overblijft is de grootspraak van een vileine praatjesmaker. De Cherringham Players kijken dwars door hem heen. De getergde Ambrose Goode slingert zelfs de inhoud van een theeglas in zijn gezicht. Voor een Brit is dat buitensporig gedrag!

Op naar deel... 28 !

Terwijl de intrige zich naar een theatrale climax toe beweegt, geniet je, zoals altijd, van de slimme, knipogende dialogen en de licht spottende 'monologue intérieur' van de New Yorker. En net als bij de populaire tv-reeks 'Midsomer Murders' kun je bijna eindeloos veel plots bedenken in deze geografisch beperkte omgeving. Ben je uitgekeken op de 'Cotswold-locals' dan kun je altijd aanwaaiende personages opvoeren die een flinke rimpeling in de Theems veroorzaken. De regisserende blaaskaak heeft deze test prima doorstaan! 

★★★1/2

Het uur van de dood - Kjell Eriksson

Tobberige Zweedse traagheid ! 

'We hebben niet allemaal zo'n lichte kijk op gerechtigheid.'

Net zoals de hovenier die hij ook is, besteedt Kjell Eriksson zorgvuldige en gedetailleerde aandacht aan zijn schrijfstijl. Dat is meteen zijn handelsmerk. Of de overige literaire technieken van dezelfde kwaliteit zijn, mag hij bewijzen in 'Het uur van de dood'. 

Wonen aan de Botnische golf

Gräsö is een eiland met twee gezichten. De winteraanblik is er een van stilte, locals, traditie en een dominee die ook psycholoog is. Het zomergezicht toont een veelvoud aan mensen, vaak luidruchtige vakantiegangers, jetski's en irritatie bij de gewortelde bewoners. Onder de vier-seizoenen-eilanders vind je blijvers en vertrekkers. Bij de eerste categorie hoort 'Bliksem', het jeugdvriendje van Cecilia dat het fijne weet van de fauna, de flora en de oude ambachten. 'Cici', daarentegen, hoort bij degenen die de horizon opengooien, de onrustigen, de durvers. Adrian, een malafide ondernemer, is nog een meer uitgesproken wereldburger. 

Nadat haar grote liefde Casper in verdachte omstandigheden de dood vond en er ook naar haar gewezen werd tijdens het wikken en wegen van de mogelijke dader, dook Cecilia jarenlang onder in Portugal. Nu is ze terug, met een hart vol bitterheid en wraakgevoelens, ook ten opzichte van haar ouders die disfunctioneel gedrag vertonen. 

Neerslachtigheid

De personages van Kjell Eriksson zijn goed in het zich slecht voelen, in diep in het glas kijken, in dwepen met donkere gedachten. 'Soms kon Ann hem voelen, die angst om alleen achter te blijven, in een wereld zonder menselijke aanwezigheid... omgeven door zwijgende natuur', zo laat de auteur de ex-politievrouw mijmeren. Zou iemand van ons ooit zo praten over een aardbol met 8 miljard mensen?! Misschien een dolende ziel die ver in zijn innerlijke grot is afgedaald...

 

Hoewel het lang geleden is dat regisseur Ingmar Bergman furore maakte, zweeft zijn geest over deze Gräsö-bladzijden. Sommigen van ons zullen zich het zwaarmoedig kijken van Liv Ullmann en Ingrid Bergman in 'Herfstsonate' nog herinneren. De iconische filmmaker was een somberende man, die zich verloor in getob over sterfelijkheid, schuldgevoelens en teleurstellende relaties. Die thema's vind je ook terug in 'Het uur van de dood'. 

In slow motion

Ook al is hij geen uitzonderlijke literator, toch mag je over Kjell Eriksson zeggen dat hij geknipt is om een eilandsfeer op te roepen. De vogels, de rietkragen en de diversiteit aan vlinders gedijen onder zijn sfeervolle pen. Een ambachtsman met pensioen die zegt voor altijd smid te zijn, laat hij samenvallen met het bijna stilstaan van de tijd. Maar als de Gräsö-traagheid in het plot blijft hangen, dan mist de roman een onmisbaar kenmerk: de handeling. Ook in dit nieuwste boek is de auteur in het Scandi-bedje ziek. Een lezer is meer dan een stapper die met de verrekijker naar een kwikstaart of een aalscholver tuurt. Zelfs de krijsende meeuwen die volgens het volksgeloof de dood zouden voorvoelen, kunnen de spanningsboog en de ontwikkeling van de - haast bevroren - personages niet aanzwengelen!

★★★