Dat nemen ze je nooit meer af - Ben Rutte

 De kapiteinspet gaat af 

voor Ben en Annemiek !

'We zijn op bezoek in een feestzaal 

die groter is dan onze zintuigen kunnen bevatten!'

Heel wat mensen hebben grote dromen die kleiner zijn dan hun angsten. Of zoals Muhammad Ali ooit zei: 'If your dreams don't scare you, they're not big enough!' Sommigen verkleinen hun koudwatervrees door zich grondig voor te bereiden en springen dan in het diepe! Toen Ben Rutte en zijn partner Annemiek aan hun driejarige bootreis begonnen, moesten ze nog zeezeiler worden.

Voortgedreven door de passaatwinden zeilden ze westwaarts via Kaapverdië naar de Cariben, het Panama-kanaal, de Pacific met de Markiezen en de Tuamotu-archipel als adembenemende hoogtepunten, Nieuw-Zeeland, Australië, Zuid-Afrika en de Azoren die hen, bijna drie jaar later en 35.000 mijlen verder, de weg wezen naar de thuishaven van de Blue Pinquin (met 'q').   

De huik naar de wind hangen !

Het reilen en zeilen heeft meestal veel weg van een rollercoaster vol indrukken, emoties, uitdagingen, schrikmomenten en chillen op een hemelse ankerplek. Ondanks de bloeiende koraalriffen, geelstaarttonijnen, luchten vol rood woestijnzand, eilandparadijsjes in de Pacific, een betoverende onderwaterwereld of het turen in de borrelende lavahaard van een vulkaankrater, is dit toch een reis van 'niets voor niets'. Aan boord zijn er weinig rustmomenten en worden er aardig wat wenkbrauwen gefronst. Ongewenste geluiden, verontrustende weerkaarten, de slinkende zoetwatervoorraad, een lekkage, een gescheurd zeil of een vliegende vis die keihard tegen je voorhoofd knalt... vragen om koudbloedigheid en creativiteit.

En dat is nog niets in vergelijking met 'alarmfase rood' waarin de kwetsbaarheid van twee mensen in een tien meter lange (of korte) boot pijnlijk zichtbaar wordt. Als er plots een tanker, een flathoog cruiseschip of een oorlogsbodem uit de mist opdoemt, de bliksem dreigt in te slaan, de motor uitvalt (gelukkig niet op de oceaan), je in een hoosnacht door een massieve muur van water moet varen of de combinatie van wind en stroming je naar een rotskust of vlijmscherpe koraalskeletten drijft... dan staat het zweet in je handen. Het lijstje met zorgpunten kan trouwens moeiteloos worden uitgebreid! Wat had je gedacht van zoutwaterpiranha's?

Onrustwekkend

Wie over de blauwe planeet reist, kan niet om duurzaamheid of het gebrek eraan heen. Aan boord is de ecologische voetafdruk klein. Daar zorgen onder meer wind- en zonne-energie voor en een sterke vislijn die dikke dorades binnen hengelt. Op plekken waar de bevolking haar authenticiteit bewaart, worden lokale producten verhandeld en bestaat er een ingebakken respect voor de natuur. Dat zie je bij de Kuma-indianen in Panama en op veel archipels in the Pacific. Ga je naar de Indische oceaan met z'n drukke scheeps- en handelsroutes, dan vind je drijfplastic en ander afval. Ben en Annemiek steken hier en daar de handen uit de mouwen en tellen op één plek zo'n 700 aangespoelde teenslippers.

Meer kritische zin kun je verwachten na een bezoek aan de Cariben. Over door cruiseships en Amerikanen platgewalste eilanden schrijft Ben: 'De rol van plantage-eigenaren en slavendrijvers is overgenomen door hotelbazen, blanke toeristen en villabewoners.' Hij vergeet alleen de uitvergrote golfkarretjes te noemen die bezoekers behoeden voor het aan de grond zetten van hun voeten! Ben is ook niet mals voor een aantal collega-bootbezitters. 'Eigenaren van pronkjachten beschermen angstvallig hun bezittingen en houden daarmee ook het leven zelf buiten de deur,' zo klinkt het bitter.

Topper

Toch is dit geen boek waarin lang getreurd wordt. Met veel zin voor initiatief en volharding reven en ontreven deze schippers zich een eind over de wereldzeeën. Bovendien groeit de liefde voor hun 'Blue pinquin' met de dag en de mijl. Ze - een boot is altijd vrouwelijk - wordt als een onmisbare vriendin toegesproken. Op de mooiste dagen juicht en geniet ze. Op de kwaadste is ze een ware heldin!  Dankzij zijn verbeelding, vertelkracht en uitgebreide woordenschat slaagt Ben Rutte erin om zijn lezers een plaatsje in de bijboot aan te bieden. Hoewel het zitje niet altijd comfortabel aanvoelt, is 'Dat nemen ze je nooit meer af' sublieme armchair travelling! Ook wie van het suspense genre houdt, komt hier aardig aan zijn trekken!

★★★★★ 

De Tirana Express - Sake Slootweg

De wereld is geen rariteitenkabinet !

'Reizen is eten, ik ben benieuwd 

wat er dit keer op de kaart zal staan.'

Lange treinreizen over continenten zijn minder populair dan snelle Airbussen maar kunnen voor zoveel meer verrassingen zorgen! Paul Theroux heeft er zelfs een wereldreputatie aan overgehouden.

Culinaire fascinatie

De tussenstops die Sake Slootweg op zijn weg naar de Balkan heeft uitgekozen, zijn onverslijtbare klassiekers: Baden-Baden, de Königssee, Alpendorpjes, de Mozart-stad Salzburg, Luzern, Zürich... Iemand met cultuur-historische belangstelling verveelt er zich geen moment. Dat de schrijver zich bijna uitsluitend richt op het reilen en zeilen in hotels en eetgelegenheden, is dus behoorlijk teleurstellend. Hij lijkt een onverzadigbare belangstelling te hebben voor gerechten, hoe ze worden opgediend en hoe je toeristenvallen vermijdt. 

Als dat stramien even wordt losgelaten, kom je terecht in oppervlakkige, soms dodelijk saaie conversaties met, bijvoorbeeld, een gepensioneerde hotelmanager van wie de geest even smal is als de vallei waarin ze is opgegroeid. Verder word je bijgepraat over een mislukte versiertruc, een overdosis vette happen en de rommelige onverschilligheid van Zuid-Italiaanse service allerhande. Is dat relevant? Is dat origineel?

Waar is het echte Albanië?

Op uitzonderlijke momenten wordt je aandacht wel gegrepen. Zo zijn er wonderlijke observaties van de Zwitserse maatschappij die ons een spiegel voorhoudt. Hoopvol begin je aan het Albanië-luik, het meest uitgebreide van het boek. Maar... je voelt de bui al gauw hangen. Dat de herinneringen aan het verblijf van zijn familie in het Tirana van de jaren '90 een eerste invalshoek zijn, is begrijpelijk. Dat zijn blik nadien de materiële leefomgeving niet ontstijgt en bovendien niet getoetst wordt aan de belevingswereld van de Albanezen, is onacceptabel. 

Sake Slootweg is een vluchtige reiziger die vergeet diepgang te zoeken. Waarom schuift hij niet eens aan bij jongeren die de caféterrassen urenlang bevolken en altijd bereid zijn om met een Westerling van gedachten te wisselen? Het valt hoe langer hoe meer op dat hij op zoek is naar herkenningspunten, naar houvasten. En dat terwijl een echte reis pas begint als je refentiepunten zijn weggevallen! 

Wie fotografeert wie in Shkodër (2013)?

© De inktkoelie

Dit zal best een leuke uitstap zijn geweest maar een liefhebber van reisliteratuur heeft hier weinig aan. Zelfs deze reizigster die haar belangstelling voor de afgelegde route deelt, blijft op haar honger zitten. Ook als zij meer dan gemiddeld geniet van de Oostenrijkse koffiehuizencultuur en het heimwee deelt van de auteur naar het sfeervolle art déco-hotel Métropole in Brussel. (Noot Inktkoelie: Volgens de laatste berichten zou het eind 2025 opnieuw opengaan.)

De beeldende, dynamische en knipogende vertelstijl kan de flauwe inhoud helaas niet doen vergeten!

 

In gebreke

Reizen is niet hetzelfde als vakantie! Reizen is naar mens en maatschappij gaan. Van wining and dining houden hoeft trouwens niet te betekenen dat je geen gesprekken kunt voeren over de samenleving. En ook korte woordenwisselingen kunnen betekenisvol zijn. Een onderhoudend boek en een boeiende reis hebben een meerwaarde nodig! Die bredere kijk biedt 'De Tirana Express' jammer genoeg niet! Bovendien valt het op dat er geen ontmoetingen zijn met mensen die hem in zijn ziel raken. Mist deze auteur emotionele volwassenheid? 

Zonde dat dit verhaal niet boven het entertainmentgehalte uitstijgt. Waar zijn de echte reisschrijvers gebleven? Zijn ze nooit ontwaakt uit hun post-corona-winterslaap? Alleen de schrijvende lange-afstandsstappers lijken aan long covid ontsnapt te zijn. En de 84-jarige Paul Theroux zal geen grensoverschrijdende trips meer maken. 

Bij wijze van enige wiedergutmachung is hier een herinnering aan het onovertroffen chocoladegebak van Café Mozart in Wenen:

 

Elke keizer voelt zich thuis in Wenen (okt. 2022)

© De inktkoelie

★★

Zes miljoen stappen - Lies Dieben

Met de engelen op pad !

'De PCT-ers herkennen elkaar altijd uit duizenden. 

Wij zijn ongeschoren, ongewassen, stoffige, gebruinde mensen...'

Sommigen beleven hun dromen thuis op de bank, anderen maken er een project van en voeren het uit. Vier jaar geleden besloot de bereisde Lies Dieben om het 4265km lange pad tussen de Californisch-Mexicaanse grens en de Amerikaans-Canadese scheidingslijn af te stappen. Een beetje kordate hiker zou die klus in een maand of vijf moeten kunnen klaren... toch?!

Niet voor watjes!

Hoewel de Pacific Crest Trail zich door de meest indrukwekkende landschappen slingert, hebben de lopers lang niet altijd de kans of de energie om ontspannen om zich heen te kijken. Ze moeten zich voortdurend aanpassen aan de veranderende omstandigheden: van de woestijn naar de besneeuwde toppen (tot 4.000m), van het oversteken van wildwaterrivieren naar het klauteren over omgevallen boomstammen, van gehobbel over keien naar dichte zwermen aanvallende muggen. Kleiner en groter gevaar ligt op de loer: ratelslangen, beren, hoogteziekte, wind die mens en tent dreigt mee te sleuren of papperige sneeuw waarin je diep kunt wegzakken. Echt beangstigend zijn de bosbranden die je met hun grilligheid kunnen verrassen. 

Natuurlijk bieden er zich ook momenten aan waarop Lies zich in een sprookjeswereld waant. Bergmeren, paarsrode cactusbloemen, boven je hoofd zwenkende roofvogels, warmwaterbronnen, grondeekhoorns, herten en, niet te vergeten, cowboy camping, ook 'slapen à la belle étoile genoemd'... brengen de mentale balans weer in evenwicht. 

Hiker hunger

Omdat er dagenlang gestapt wordt zonder iets van de bewoonde wereld te zien en er dus door eenzijdige, lang houdbare voeding vitamine- of calorieëntekort dreigt, krijgen de trail angels altijd een warm welkom. Deze 'engelen van het pad' zijn vrijwilligers die de avonturiers onderweg opwachten met vers eten, frisse of warme dranken, een heuse barbecue of nieuwe sokken. In ruil voor de pamperdienst mogen ze delen in de altijd kleurrijke verhalen van hun gasten. Bij deze trail magic horen ook ouders die hun zoon of dochter, en vaak zijn/haar reisvrienden, komen aanmoedigen en ondersteunen. Met wat geluk hebben ze op één van de pleisterplaatsen een hotelkamer of een AirBnB gereserveerd. Het begrip 'luxe' heeft voor langeafstandslopers een heel andere betekenis! 

Naast een grensverleggende vrouw die voor weinig terugdeinst, is Lies Dieben een auteur die je meeneemt in haar belevingswereld en oog heeft voor wat de lezer niet kan zien, ruiken, voelen. Daarnaast is er ook aandacht voor de menselijke omgeving. Anders dan bij camino-lopers lijkt haar trail family het diepere gesprek te mijden. Dat kan niet alleen met vermoeidheid te maken hebben. Misschien wel met het varkentje dat 's avonds op het Spaanse platteland uit de oven komt. Toch merk je dat, na verloop van tijd, de samenhorigheid binnen de tramily toeneemt. 

Droogte

Zorgelijke reflecties over de opwarmende aarde konden evenmin achterwege blijven. De rivieren krijgen hun beddingen niet meer gevuld, de geblakerde gebieden vertellen de kroniek van de toenemende bosbranden en de stad L.A. kan zich zorgen beginnen te maken over de aanvoer van (drink)water. Hoe lang zal het duren voor de Sierra Nevada haar sneeuwtapijt verliest?  

Wie na 170 stapdagen zijn opgezwollen voeten nog in de schoenen krijgt, 

droomt misschien over het voltooien van de Crown Triple. In het oosten van de VS wacht de Apalachian Trail op de taaie hiker en in het westen loopt de Continental Divide Trail van New Mexico naar Montana. Grote dromen kunnen je ver brengen!

★★★★

Mijn leven in Japan - Chris Broad

Integreren kan zonder conformeren !

'Bij bijna elk bezoek aan de huisarts krijg je er een infuus bij,

net zoals je bij de autowasstraat een luchtverfrisser krijgt.'

Als de jonge leraar Engels Chris Broad in een Japans provinciestadje een aanstelling op een college aanvaardt, is dat een sprong in het diepe. Hij praat de taal niet en het oubollige lesboek kan de tienerleerlingen niet vooruitbranden. Bovendien wordt Engels als een meidenvak gezien. Jongens zien meer in gevechtstechnieken. Meteen blijkt dat het land niet gendergelijk is. Met creatieve en humoristische opdrachten brengt Chris sensei, zoals hij formeel genoemd wordt, enig leven in de klas. 

Wie zit er achter het masker?

Wil je niet helemaal vereenzamen in een onbekende cultuur, dan moet je leren socializen. Zijn nieuwsgierige en zelfs avontuurlijke instelling helpt hem een heel eind op weg. 's Avonds duikt hij in evasieve uitjes die hard werkende burgers aantrekken: doorrookte eet- en drankgelegenheden, clubs - al dan niet met karaoke-geblaat - party's... waarbij het bevroren masker van de Japanners afvalt. Wat de collega's betreft, haalt een toverstokje de onkreukbare afstandelijkheid de ochtend nadien gewoon weer tevoorschijn. Gelukkig worden sommigen langzamerhand vrienden met wie hij echt kan communiceren.

Toch zal Chris zich blijven verbazen over de sociale regels. Omdat de groep belangrijker is dan het individu, heeft de kudde veel invloed op de enkeling. In zijn klas worden, bijvoorbeeld, leerlingen die een fout maken, uitgelachen. En de spot met iemand drijven kan makkelijk leiden tot pestgedrag. Grensoverschrijdende omgangsvormen zijn dus ook wijdverbreid in Japan. Het schokkende is dat volwassenen vaak hartelijk meelachen en de pestkop niet corrigeren. Af en toe springt er een leerling uit het raam...

Spontaan zijn is niet altijd wenselijk

Die onbeschofte manier van met elkaar omgaan staat in schril contrast met de regel die zegt dat met wie je praat bepaalt hoe je praat. En dat voorschrift mag erg strikt geïnterpreteerd worden. Hoe ouder je bent en hoe hoger je functie is, des te formeler word je aangesproken. Je moet je dus bewust zijn van de plek die je inneemt in de hiërarchie van je sociale omgeving. Of de tegen Chris blaffende 60+huisarts deze regel iets te enthousiast toepast, is niet duidelijk.

Vrijheden en plichtplegingen matchen niet noodzakelijk met de onze. Terwijl je maar 0,3 promille alcohol in je bloed mag hebben als je rijdt, mag je in Japan probleemloos een drankhol openen in je eigen huis. 

Indrukwekkende integratie

Nadat Chris Siberische winden en meters sneeuw heeft overleefd, ontelbare porties gegrild, gebakken of gefrituurd vlees achter de kiezen heeft gestopt, privéles Japans gevolgd heeft, te veel leerlingen een poging heeft laten ondernemen om het woord 'penguin' uit te spreken, in een liefdes- en een capsulehotel is gaan overnachten, het bovenste stuk van de 3776m hoge Fuji-berg heeft bedwongen (fantastisch hoofdstuk!), een speechwedstrijd in de nationale taal gewonnen heeft en de krant gehaald... is van de vreemde eend in de bijt niet veel meer over! Niemand zal het deze smulpaap kwalijk nemen dat hij geen liefhebber is van rauw paard of gefermenteerde bijenlarven.

De pas afgestudeerde student is volwassen geworden. In het diepe springen loont. Hij durft initiatieven te ontwikkelen, heeft geleerd om problemen op te lossen, hij is wijzer en zelfverzekerder. Zijn YouTube-kanaal met nationale en internationale uitstraling is de kroon op zijn verblijf! Daarmee heeft hij zichzelf op de Japanse kaart gezet en het Land van de Rijzende Zon over de grenzen heen in de kijker geplaatst!

Leesplezier

Bij het opsommen van al deze kwaliteiten zou je bijna vergeten dat Chris Broad een getalenteerde schrijver en verteller is. Zijn stijlfiguren spreken voortdurend tot de verbeelding. Hij laat zijn lezers bovendien al zijn twijfels en mislukkingen zien. Met zijn openheid en tragikomische aanpak houdt hij je gekluisterd aan de bladzijden. De Japanse collectivistische wetmatigheid die zegt dat je je kop niet boven het maaiveld mag uitsteken, heeft van hem gelukkig geen ander mens gemaakt!

★★★★1/2

Finisterre - Mariska van der Klis

De wijsheid van een eeuwenoude weg ! 

'Is het niet gek dat ik in dit vreemde land, waar ik niemand ken, 

blind vertrouw op een paar handgeschilderde gele pijlen?'

Als Mariska van de Klis beseft dat 'de hand die ze nog niet zo lang geleden om háár hand voelde' er niet meer is en ze bovendien twee maanden vakantie heeft, vat ze het plan op om de camino, de pelgrimsweg naar Santiago de Compostela, te lopen. Omdat ze de lat meestal hoog legt, besluit ze te kiezen voor de zuidelijke afsplitsing ervan, met start in Sevilla. Daar wachten haar dagen van 30km en meer, zo'n 1000km in totaal.

Beestenboel !

Het is een tocht waarin het zoet en het zuur elkaar afwisselen. Er zijn de brandende blarenvoeten, de asfaltwegen met razend verkeer, er is de bloedhete Spaanse zon, het gewicht van de bepakking, een bijtgrage hond en een groepje stieren dat niet opzij wil gaan. Anderzijds is er de couleur locale met de finca's, de Romeinse bruggetjes, de historische stadjes, de ooievaars en de buizerds, de kurkeiken, de klaprozen en de mimosa. Na een uitputtende dag mag Mariska proeven van smaakvolle regionale gerechten waarbij zelfs het Iberico-varken op tafel komt!  

Toch zijn de ontmoetingen op de camino het allerbelangrijkste. Het motief van de hedendaagse pelgrim is nog zelden religieus. Het persoonlijke verhaal is de drijfveer. Dat kan een ontrouwe partner zijn, het doodbloeden van een lange relatie, het overlijden van een zoon, ouders die geen ouders hadden mogen zijn, PTSS, een zelfmoord in het gezin enz. Al deze wandelaars hopen op een verwerkingsproces dat aangestuurd en versneld wordt door de fysieke uitdaging, het opgaan in het open landschap, de eindeloze tred van elke dag, het wegvallen van de ruis en vooral de gedeelde ervaringen met de zoekenden die op hun pad komen. Het lopen van de camino is nooit een oppervlakkige ervaring!

Waar de zon in de zee zakt

'Finisterre' is niet alleen een beeldend, levendig en beschouwend boek, het is ook de route van een zelfbewuste, doelgerichte en volhardende vrouw. Het verbaast niet dat ze na aankomst in Santiago de Compostela besluit om er nog een stuk van 90km aan vast te breien. De kaap aan het uiterste westen van Europa was al bekend bij de Romeinen die de Galicische landtong 'Fini Terrae' noemden, het einde van de toenmalige bekende wereld. Voor de dappere pelgrims is deze eindstreep tegelijkertijd het begin van een nieuwe levensfase!

★★★★

Wij zijn even weg - Sonja Onclin

Weg is geen blauwdruk van thuis !

'Blijf altijd geloven in mogelijkheden.'

Reizen maakt niet alleen je hoofd schoon, over landsgrenzen heen stappen brengt je ook naar een nieuwe ervaringswereld! Maar hoe regel je een maandenlange sabbatical? En kun je dat avontuur ook aangaan met schoolgaande kinderen? Op die vragen probeert dit boek een antwoord te geven. 

Wikken en wegen

Zoals aangekondigd in de flaptekst vormen de praktische aspecten de invalshoek van dit boek: leerplicht, financiën, de noden van de kinderen zoals een dagschema dat voor houvast zorgt, tijdbesteding op maat, contact onderhouden met familie, vriendjes/vriendinnetjes. Veel is mogelijk, desnoods verkoop je je comfortabele bureaustoel of de koffiemachine. Het hebben van een vastgoedportefeuille geeft natuurlijk meer armslag. Een deel van je tijd besteden aan werken terwijl je onderweg bent, biedt je een middenweg.

Als je niet meteen in het diepe durft te springen, kun je vertrouwde landen als Portugal, Spanje of Griekenland uitproberen. Ben je klaar voor iets  grensverleggends, dan zijn andere continenten een optie. Hoewel Zuidoost-Azië als een makkelijk te bereizen regio wordt gezien en Zuid-Amerika een fascinerende identiteit heeft, wordt er door het gezin van Sonja Onclin steeds weer op Spanje gefocust.

Horizonverruimend...?

Zowel het basisverhaal als de terugblik van geïnterviewde ervaringsdeskundigen, brengen uiteenlopende conclusies, leermomenten en bemoedigende oplossingen aan. Maar wat je mist is de passie voor het reizen, de nieuwsgierigheid naar kennis over mens en maatschappij. Er wordt veel tijd besteed aan pretparken, zwembaden, strandleven, surflocaties... terwijl je ook met de kroost naar een kindvriendelijk museum kunt gaan. Denk, bijvoorbeeld, aan The World of Discoveries in Porto, waar je met bootjes langs kleurrijke, bijna levensechte scènes uit de voormalige kolonies kunt varen. Je navigeert naar Afrika, China en Japan, hoort oerwoudgeluiden en verdwijnt in een donder-en-bliksem-tunnel die een zeestorm moet simuleren. Zeer populair bij schoolkinderen en een ideaal vertrekpunt voor een les geschiedenis in het klaslokaal! 

Verkies je het hedendaagse boven het verleden, dan zou je vanuit Spanje de oversteek kunnen maken naar Tanger. Zeker kinderen zullen genieten van het zintuiglijke bad waarin ze terecht komen en later met originele weetjes het thuisfront verrassen! De wereld ontdekken is niet hetzelfde als op vakantie gaan! En (op)groeien betekent leren!

Aarden

Bovendien merk je dat deze huisgenoten érg vasthouden aan contacten met Nederland en Nederlandse ontmoetingen in het buitenland. Grenzen oversteken is wortels (gedeeltelijk) loslaten en nieuwe wortels aanmaken. Zijn waar je bent is cruciaal voor het ontwikkelen van een band met de bestemming! 

Dat deze band met de bereisde samenlevingen oppervlakkig is, toont de foute interpretatie van het straatbeeld in Sarajevo aan. 'De dresscode is zwart en gesluierd', zo klinkt de uitglijder. Deze orthodoxe kleding wordt alléén gedragen door toeristen uit de olielanden (Qatar, Saoedi-Arabië) die hun woestijnzomers ontvluchten en vaak een tweede huis hebben op de koelere flanken rond de stad. Bosnische meiden die naar de koranschool zijn geweest dragen een hoofddoek, alle andere inwoners zijn Westers gekleed. 'Fout' staat hier gelijk aan 'niet respectvol'!

Locals chillen in het oude centrum van Sarajevo
Foto De Inktkoelie

Reuzenschaakspel in de nieuwe stad
Foto De Inktkoelie

Wie belangstelling heeft voor de materiële aspecten van een langdurige trip zal in dit boek inspiratie opdoen. Maar wie de praktische beslommeringen niet los kan zien van de geestelijke/culturele invulling - het uiteindelijke doel van elke reis - blijft op z'n honger zitten. 

★★1/2

Een vrouw in de poolnacht - Christiane Ritter

In de ban van een
 oogverblindend, hardvochtig land!

 'Je moet alleen in het poolgebied zijn 

om het te kunnen ervaren.'

Hermann Ritter

Anno 2025, met een satelliettelefoon, gevriesdroogde maaltijden, skischoenen en thermokleding in de bagage, zou overwinteren in een jagershut op Spitsbergen al een hele uitdaging zijn. Wat het betekende in de jaren '30 van de vorige eeuw, leert je het levendige, gedetailleerde en suggestieve ervaringsverhaal van Christiane Ritter. 

Niet voor watjes !

Als echtgenoot Hermann zijn vrouw uitnodigt om samen met hem en een Noorse vriend in een blokhut de maandenlange poolnacht te beleven, aarzelt ze even maar niet lang. Ze heeft dan ook geen idee van de rudimentaire en zelfs gevaarlijke leefsituatie die haar te wachten staat. Wetenschapper Hermann is dan al door de (pool)wol geverfd!

De knus snorrende kachel die Christiane zich had voorgesteld is een roestig kreng dat niet opgewassen is tegen zijn taak. Basisvoedsel zoals havervlokken en meel is er wel maar daarmee hou je de scheurbuik niet op afstand. De jagers, waar intussen ook haar man toe behoort, weten hoe dat wel moet: door dieren te schieten en ze op te eten. Sneeuwhoenders, eidereenden, zeehonden, baardrobben, vossen, ijsberen enz. worden, als het weer het toelaat en de beesten niet te wantrouwig zijn, in vallen gelokt of krijgen de kogel. Hoewel de gecultiveerde Christiane geschokt reageert op zoveel bruut geweld, laat ze toch de regel 'eigen leven eerst' gelden. En een bloedpannenkoek smaakt helemaal niet slecht. Beschaving is maar een laagje...

Bescheiden doordouwers

Tegelijkertijd groeit haar respect voor de jagers. Ze zijn niet alleen loyaal en ondersteunend naar elkaar toe, 'ze leven bijna allemaal zonder huis en haard' terwijl 'een mateloze liefde hen aan dit land kluistert'. Wanneer mist, stormwolken en rondzwervend pakijs hun oriëntatie dreigen te verstoren, binden ze toch de ski's onder en zoeken ze, vaak dagenlang, naar een gezonde maaltijd. Er kan ook altijd wat drijfhout of rubber mee naar huis worden genomen. Voor een strandjutter heeft alles waarde!

'Als het weer op z'n mooist is, 

is het noodweer nabij.'

Spitsbergs gezegde

Tijdens de poolnacht, die 132 dagen duurt, moet je sterk in het hoofd zijn. Bij -30° buiten vriest het ook in de hut. De aardappelen en de gecondenseerde melk worden ijshard. 'De storm buldert als een diepe, lang gerekte orgelklank', schrijft Christiane. 'De sneeuw jaagt als een brede stroom over het land, de hut en de inktzwarte zee. Dit landschap heeft niets aards meer.' Elke ochtend moet er een tunnel gegraven worden door de sneeuwmuur die hun optrekje gevangen houdt. Huisgenoot Karl ruilt zijn vrolijke liedjes in voor iets weemoedigs. 

Eén met de elementen

Als de zon opnieuw boven de horizon verschijnt, vinden de overwinteraars hun opgewektheid terug. Christiane naait, sopt de vloer, doorklieft hout, of slijpt een bijl. Soms blijft ze dagenlang alleen thuis, op andere momenten vergezelt ze haar man op tochten langs de kust, door rotsige dalen en diepe fjorden. Beiden zijn gehard, kunnen vertrouwen op een ijzersterke conditie.  

Langzamerhand komt de explosie van kleuren en silhouetten terug, de luchtspiegelingen, het ochtendrood, de gevederde en de waterdieren. 'In een heilige stilte strekt het bevroren land zich uit', zo klinkt de fascinatie van de Oostenrijkse. Christiane Ritter verdient een bijzonder compliment voor haar taal en stijl die ze eindeloos voedt met beelden en gedachten. Haar stylistische vaardigheid leert ons dat in het Hoge Noorden elke dag anders is en de zintuigen altijd een feestje vieren! 

Een springlevend boek !

Hoewel het echtpaar Ritter aan het eind van dit uniek experiment zorgelijk informeert naar de oorlogsdreiging in Europa en de bevroren leren schoenen van Christiane een gearchiveerde eeuw oproepen, is dit dagboek meer dan een tijdsdocument. Het is een tijdloze ontmoeting met een vrouw die grossiert in nieuwsgierigheid, lef, verwondering, doorzettingsvermogen en een hang naar een grensverleggend leven! En het spreekt voor zich dat de monumentale schoonheid van dit Arctische land ons eraan herinnert wat we aan het vergokken zijn! 

★★★★

In mijn voetsporen - Sarah Meuleman

De magie van voetstappen !

'De voortdurende beweging, het ritme van mijn benen, 

het diep in de natuur zijn..., alles zorgt ervoor 

dat ik verder van huis ben dan op een doorsnee reis.' 

Waarom en op welke manier wandel je? vraagt Sarah Meuleman zich af als ze samen met haar vriend Mark het Coast to Coast pad in het noorden van Engeland afstapt. Niet alleen haar innerlijke stem maar ook de gesprekken met medewandelaars dragen bij tot het antwoord. Wil je jezelf bewijzen, je lijf kwellen en nóg een berg beklimmen? Ga je voor het doel en veel minder voor het moment? Of wil je al stappend in een weidse, lege ruimte een vraagstuk of een dilemma oplossen? 

Traditie en moderniteit

Terwijl Michael Portillo met de 19de eeuwse George Bradshaw-reisgids door de wereld trekt, gaan Sarah en Mark op weg met de in 1991 overleden fellwalker en auteur Alfred Wainwright. De route-app die op de meter nauwkeurig aangeeft waar je je voeten moet zetten, is daarbij ongewenst. Toch zwichten ze voor de 'Dracula-stem' van de satellietassistent op het ogenblik waarop ze dreigen te verdwalen. Je stelt je moeiteloos de wanklank voor in een omgeving van stilte, schoonheid en harmonie... Maar nood breekt wet!

Elke dag leggen ze met een zware rugzak en op een erg pittig parcours zo'n 25 km af. Hoewel ze kritisch nadenken over hun aanpak en beleving, drijven ze hun lichaam tot het uiterste en lassen nooit een rustdag in. Wanneer, aan het eind van de dag, de vergezichten, de 'gepofte wolkjes', de richel des doods, de verdronken dorpen, de kissing gates, het Harry Potter-kerkje en de vervloekte rollende steentjes onder de voeten, achter hen liggen, gaan ze 'omgekeerd uitwaaien' in een tikje oubollige maar knusse Bed & Breakfast. 

Bespiegelingen

Deze auteur is, naast een volhardende loper ook een erg beschouwend, zelfs piekerend mens. Als de lezer zich samen met haar spiegelt in het dagboek van de twintig jaar jongere Sarah, die de tocht bovendien zonder het comfort van outdoor kleding en andere hulpmiddelen aflegde, ziet hij een denkende vrouw die zich vaak zorgen maakt. Identiteiten veranderen niet makkelijk! 

'Het voordeel van een lange wandeltocht is dat je elk gesprek met het grootste gemak een paar duizend stappen uitstelt', concludeert de hedendaagse Sarah. Toch weet ze dat de confrontatie met Mark over hun ongeplande (niet ongewenste) zwangerschap en miskraam onvermijdelijk is. Als Mark tenslotte het initiatief neemt, lopen de emoties hoog op! Tegelijkertijd heb je de indruk dat de gedeelde en soms hardvochtige wandeluitdaging hen dichter bij elkaar heeft gebracht en brandstof leverde voor de acceptatie van deze ontredderende ervaring. 

Taalweelde !

Naast een vernieuwde versie van de Wainwright-gids, levert dit erg persoonlijke verhaal diepere gedachtegangen, innerlijke strijd en een fantastische taalrijkdom op! Het zijn altijd de woorden die de inhoud tot leven moeten wekken en het transport verzorgen tussen verbeelding en verliteraturing. Hierin is Sarah Meuleman een kei!

★★★★  

Overal horizon - Femke Lobach

Zout in al je poriën !

 

'Zeilen is het ultieme loslaten, 

ik kan helemaal niets doen.'

Mental coach Femke Lobach heeft het vaak tegen haar cliënten/topsporters gezegd: 'Je hebt discipline en doorzettingsvermogen nodig om je droom te verwezenlijken.' Dat motto geldt evenzeer voor haarzelf als ze met haar partner Gijs aan een zeilreis over de wereld begint. 

Zeebenen
Het klinkt romantisch: zeilen in de Caraïben, de Galápagos archipel, de Marquesas, Tonga, Fiji... maar aan boord is het leven hard. Misschien moet je zeggen 'onstuimig'. Als in de Pacific 'de wind huilt en de golven bulderen' is het de klok rond aanpoten. Het stagzeil en de grote fok moeten tactisch bespeeld worden. Je glibbert en struikelt over het spekgladde dek met stinkende vliegende vissen, je valt uit je bed, niets blijft op z'n plaats. De nacht is inktzwart. Het machtige jacht lijkt op 'een rubberen badeendje'. Je mag blij zijn als je net niet zeeziek wordt en nog een paar uur slaap kan pakken. Alleen dankzij zware fysieke en mentale inspanningen wordt de droom waargemaakt! 

Als je ook de technische mankementen, de verraderlijke koraalriffen en de stuitende bureaucratie in de aanlegplaatsen het hoofd kunt bieden, dan wachten je paradijselijke stranden, pelikanen, blauwe roggen, zeeleeuwen, apen in het oerwoud, kokosplantages, dagverse kreeften... en unieke bewoners met, soms eeuwenoude, verhalen. Toch sluiten Femke en Gijs hun ogen niet voor het sluikstorten onder de palmbomen, het stervende koraal of het Panamakanaal dat een wissel trekt op het ecosysteem. 

Schoon schip maken

In tal van opzichten is dit een mentale reis. Als je de waan van de dag achter je laat, ontstaat er ruimte in het hoofd. Bij Femke wordt die vrije plek voor een groot stuk ingenomen door gedachten en vragen over het verleden. Deze stoere vrouw is opgevoed met het credo 'niet zeuren maar poetsen'. Na de plotse dood van de vader van haar kinderen, heeft ze snel de draad en de verantwoordelijk voor haar gezin weer opgepakt. Op de boot herinnert haar geest zich dat ingrijpende ervaringen verwerkt moeten worden. Ze krijgt te maken met heftige dromen en dwingende hersenspinsels. Net zoals de storm rond de boot weer gaat liggen, komt haar hoofd uiteindelijk in rustiger vaarwater terecht.

Op een flink aantal bladzijden krijgt het boek thrillerachtige proporties. Samen met de hartslag van de bemanning gaat ook de jouwe omhoog. Toch blijft vooral het sociale talent van Femke je bij. Telkens opnieuw slaagt ze erin om snel een betekenisvolle band te creëren met - vooral - de vrouwen die ze onderweg ontmoet. Dat kan als je je, in beide richtingen, openstelt voor de ander en jezelf kwetsbaar durft op te stellen. Dan kun je op de eerste dag al een gesprek over leven en dood voeren! Ook Marquesanen in een Frans soldatenuniform kunnen plots sterven...

Surprise !

En wie-o-wie loop je tegen het lijf in het midden van de Grote Oceaan? Dat kan alleen maar Floortje Dessing zijn! Zij is net klaar met de opnames van haar reportage over Palmerston, een buitenatol van de Cookarchipel. De reisvrouw van de NPO zal haar tijd op de Kings' Legend later 'een heerlijk rustpunt' noemen. Heeft zij even geluk gehad dat ze niet bij de Galápagoseilanden is opgestapt!   

★★★★1/2

Fulltime avonturier - Tamar Valkenier

Met Valkenier op valkenjacht !

'Ik hoop dat je van zoute melkthee houdt?

Vanavond eten we marmot!'

 

De afgelopen maanden hebben zich drie stoere reisvrouwen op dit blog gemeld: de poolavonturierster Bernice Notenboom, bushgirl Miriam Lancewood en de baanbrekende motorrijdster Noraly Schoenmaker. Geef toe, die meiden maken dromen waar waarin anderen blijven hangen. Ook Tamar Valkenier is uit dit taaie hout gesneden! 

'Ontspullen is ontzorgen!'

Zij kiest voor slow travelling op twee, niet gemotoriseerde wielen. Buiten een geweldige baan als recherchepsycholoog, laat ze vrienden en haar geliefde vader achter. Net als de drang om haar eigen en andere grenzen te verleggen, is de nood aan vrijheid onweerstaanbaar. 'Sinds ik ben gaan fietsen voelt het leven lichter', zo ontdekt ze al snel. Daar kun je zowel een letterlijke als figuurlijke betekenis aan geven.

Op haar tochten door Europa, Australië, Mongolië en Jordanië zijn er heel wat leermomenten. Elke dag doet Tamar iets voor het eerst: vissen, jagen, duurzaam voedsel telen op een permacultuur-boerderij of met paard en kameel over de hoogste toppen van het Altaj-gebergte trekken. Maar ook leren niet bang te zijn om in een tentje in een bos te slapen, bij onbekenden aan te kloppen voor hulp en je angsten langzamerhand te vervangen door vertrouwen in eigen kracht en het idee '(meestal) komt alles goed'.  

Alle emoties op een rij 

Alleen reizen is niet altijd alleen zijn! Tamar ontmoet gastvrije locals, vrienden voor de duur van een etappe, aboriginals, bedouïenen, gaat couch surfen en speelt openluchtschaak in Sarajevo. Toch is haar intiemste vriend de natuur zelf. Omdat bergen en dieren geen oordeel over je vellen, voel je je emotioneel veilig en dus thuis.

Dat wil niet zeggen dat zo'n avontuur geen donkere kanten kan hebben! Het schuifelen langs ravijnen of het oversteken van een wassende wildwaterrivier is een beangstigende onderneming. Van onderkoeling en honger word je ook niet blij. En niet elke ontmoeting is warm. Voor jezelf opkomen in een kwetsbare situatie hoort bij het ontdekken van de wereld. Toch is er altijd weer compensatie: verrast worden door een kunstige, kleurrijke rotsformatie of een vlucht ganzen boven een gletsjermeer. En wat gezegd van deelnemen aan een valkenjacht, een duizenden jaren oude Mongoolse traditie?

Geen weg terug

Deze vier globetrotters hebben een flinke dosis lef, volharding, zelfredzaamheid en doelgerichtheid gemeen. Met elke reis groeit hun zelfstandigheid maar ook de afstand met de samenleving waar hun familie, vrienden en voormalige collega's zich in bewegen. Het advies 'blijf niet langer dan een jaar weg of je kunt niet meer terug naar je oude bestaan', blijkt gegrond. Na enige gewenning aan de stilte van de natuur word je al gek van het tikken van de klok in de kamer. Voor alle vier is lopen en rijden over niet-gebaande paden een manier van leven geworden! Allemaal kiezen ze, steeds opnieuw, de weg die hen gekozen heeft!

★★★★

Somewhere Els - Els van Roode

Meer dan een feelgood beroep !

'Geen glitter and glammer all over !'

Zolang de reisauteurs hun post-corona winterslaap voortzetten, moeten liefhebbers van het genre genoegen nemen met schrijvende hikers, backpackers, motorrijders, moderne pelgrims (cf. de camino) en andere hectiekontvluchters. Zelfs programmamaakster Floortje Dessing heeft een sabbatical genomen. En 's werelds belangrijkste reisschrijver, Paul Theroux, is intussen 80-plus geworden. Het is dus behoorlijk stil in het leven van de leunstoelreiziger! 

Tussen hemel en aarde
Ook al houden de amateurs het meestal bij één boek en vergeten ze vaak dat een reiziger de confrontatie met mens en maatschappij aangaat en zo originaliteit en diepgang in zijn verhalen creëert, openen ze toch de horizon voor de thuisblijvers. En als een vrouw die de planeet vanop tien kilometer hoog bekijkt, haar meest bijzondere herinneringen wil delen, dan wordt de leunstoel toch weer een gezellig plekje!

Hoewel een stewardess op intercontinentale vluchten van snipperdagen kan genieten die met de meest unieke ervaringen kunnen ingevuld worden, is het werk in de cabine afmattend. Urenlang staan, rondlopen, een permanente glimlach opzetten en de passagiers in de watten leggen, kruipt niet in de koude kleren! Ter compensatie kan ze tussen de heen- en terugvlucht genieten van een ontbijt tussen tropische vogels, een leeg strand op Hawaii, een fietstochtje over de Golden Gate Bridge in San Francisco, een bezoek aan de Night Market in Bangkok of... het bijwonen van de Oprah Winfrey show. Dit lijstje kan nog aardig worden uitgebreid!

Safety first !

Maar voor alles komt de beroepsernst! Als buitenstaander valt het je op hoeveel aandacht er wordt besteed aan de veiligheid van de passagiers en het boordpersoneel. Dat geldt niet alleen voor de opleiding en het eindexamen waarbij een heuse flight simulator gebruikt wordt maar ook voor de briefings voorafgaand aan elke vlucht. En wanneer de reizigers wat ongeduldig bij het gate staan te wachten, lopen de stewardesses een safety checklist na. Functioneert de deur zoals het hoort? Is de veiligheidsapparatuur aanwezig en werkt ze? Daar hoort ook een cabin check bij. Misschien heeft één van de uitgestapte passagiers een verontrustend voorwerp achtergelaten...

Even uit de bocht

Als de korte hoofdstukken, op sommige momenten, héél summier worden zakt de kwaliteit van de verhalen behoorlijk! Ook gaan de simplistische zinnetjes na verloop van tijd wegen op het leescomfort. Bovendien is er een inhoudelijke uitglijder. Els van Roode dweept met de Sissi uit de geromantiseerde filmbiografie. Keizerin Elisabeth was een godsdienstfanaat en een anorexiapatiënt, geen sprookjesprinses en geen rolmodel! Historische feiten en escapisme gaan niet hand in hand!

Het culturele niveau van dit boek mocht iets hoger zijn. In Wenen kun je bijvoorbeeld de belangrijkste doeken van Pieter Bruegel de Oude gaan bekijken of één van de vijf componistenhuizen bezoeken. Het is maar een idee... En als je door de Hofburg loopt en aan een vorstin denkt, dan zou Maria Theresia je aandacht moeten trekken. Zij was, in tegenstelling tot Sissi, een echte bestuurder die de geschiedenis vorm heeft gegeven. 

Een weidse blik

Toch blijft het bijzonder om in een vrij onbekende professionele wereld te mogen binnen kijken of om je de besneeuwde Andes-toppen onder de vliegtuigvleugels voor te stellen. Dat neemt niet weg dat de nood aan gelaagde reisliteratuur of reisjournalistiek aanwezig blijft. Laten we hopen dat Erika Fatland aan een vuistdikke opvolger van 'Himalaya' werkt!   

★★★1/2

Pinnen in Mongolië - Liesbeth Rasker

Geen heimwee maar wegwee ! 

'Het avontuur begint pas waar het plan eindigt.'

Meestal betekent lezen dat je naar onbekende binnen- en buitenwerelden reist en zo je horizon verbreedt. Daarom is het niet vreemd dat iemand die er niet aan denkt om ooit te gaan backpacken toch nieuwsgierig is naar de ervaringen van een avontuurlijke globetrotter. En herkenningspunten zullen er vast wel zijn! 

Wees alert

Liesbeth Rasker maakt snel duidelijk dat je best vooraf uitzoekt wat belangrijk is maar dat een reisplan niet moet lijken op een kleurplaat die alleen nog maar ingekleurd hoeft te worden. Boek thuis de eerste overnachting maar laat de andere slaapplekken over aan je flexibele reisschema. Je weet immers nooit waar je wat langer of wat korter wil blijven of welke route plots veel interessanter lijkt. Toch neemt deze backpackster de voorbereiding zeer ernstig. Alles wat de (langeafstands)vlucht, de visumprocedure (al eens van een visumbureau gehoord?), geldzaken (een Pay Pall account kan je redden als je je bankkaarten kwijt raakt) en zo meer betreft, wordt onder het vergrootglas gelegd. 

In dit boek barst het van de handige tips! Ga niet naar een party hostel als je rustig wil slapen. Zet je liever de bloemetjes buiten, vergeet dan de paracetamol niet! Met een kater naar de apotheek is geen pretje. Neem ook altijd een slotje mee om je locker af te sluiten. Als je reviews leest, filter de vitters er dan uit. Iemand die zeurt over afbladderende verf in de badkamer, is niet geschikt voor een low budget reis. En hou er rekening mee dat de Lonely Planet bijbel vaak een roze bril op heeft! 

Zorg goed voor jezelf !

De adviezen zijn eindeloos maar erg nuttig en vaak ook vermakelijk. Naast het praktische focust Liesbeth ook op het geestelijke evenwicht. In plaats van je te ergeren aan het wachten op transport, op iemand die je verder helpt aan het loket, de lange zit in vliegtuigen, bussen, treinen... zorg dat je je bezig kunt houden. Stop leuke podcasts, filmpjes en muziek in je telefoon. En neem een notitieboek mee waarin je herinneringen en namen van reisvrienden kunt opschrijven. Worden je lichaam en hoofd moe, las dan een regeldag in (wat wil ik de volgende dagen doen?) of doe eens gek en boek een luxe oplaadhotel om je rug weer een beetje recht te zetten en te slapen zonder iemand om je heen die snurkt. 

Deze vitale kosmopoliet hanteert een dynamische, vaak humoristische stijl die voor veel leesplezier zorgt. Dat laatste wordt even onderbroken als haar denigrerende toon de enthousiaste museumbezoeker neerhaalt. Ze heeft het dan over 'jaartallen en andere slaapverwekkende feiten' en 'acuut in slaap vallen van nationale musea vol scherven en oude muntstukken'. Hiervan schrikt de cultuur-historische reiziger danig. Het bestuderen van het verleden is een wetenschap. Daarbij maken onze wortels deel uit van onze identiteit. En bovenal: kennis is cultuur en cultuur is beschaving! 

Wegwee

Omdat er parallellen zijn tussen diverse manieren van reizen, haal je als doorsnee wereldverkenner heel wat inspiratie uit de ervaringen van deze backpackster. Herkenbaar is bijvoorbeeld het moment waarop je afscheid van een reis neemt, reflectieve minuten of uren die je geest opeist om de draaikolk van de afgelopen tijd te kanaliseren. Ook van de home coming depression zullen tal van reisliefhebbers zich een voorstelling kunnen maken. Voor dit hele verhaal geldt: mensen zijn mooi als ze kwetsbaar zijn!

★★★★

Mijn leven in de wildernis - Miriam Lancewood

Wie lef heeft leeft langer ! 

'Elke plant en elk dier wist zich te handhaven, 

een eigenschap die ook ik in de loop der tijd zou verwerven.'

Je beschermde maar onvrije bestaan inruilen voor een leven in de vrije natuur, wie heeft daar nooit van gedroomd? Maar tussen wensdenken en handelen ligt vaak een diepe kloof. Een enkeling waagt de stap naar dit fascinerende, onzekere pad. Zo iemand is de Nederlands-Nieuw-Zeelandse Miriam Lancewood die bekend werd toen Floortje Dessing met haar en haar man optrok voor het programma 'Floortje naar het einde van de wereld.'

Op de proef gesteld

Dat een tocht door het berggebied van Nieuw-Zeeland geen zondagswandeling is, begrijpt iedereen. Toch schrik je van de angstmomenten waarmee de weerbare en pezige ex-polsstokspringster Miriam te maken heeft: een evenwichtsoefening op een primitief kabelbrugje over een wildwaterrivier, je maatje een knieblessure zien oplopen, bange uren onder een tentzeil terwijl een heftig onweer woedt, springen van kei naar kei in een rivierbedding en hopen dat je niet op een tipper (een kantelende steen) terecht komt en op een ander rotsblok valt... of de angst om alleen te zijn in een menslege omgeving. 

Toch schrijft Miriam Lancewood: 'Voor mij bestond er op de hele wereld niets mooiers dan een berg beklimmen, een vuurtje aanleggen en een kop hete thee met poedermelk drinken.' Voor andere gelukkige momenten zorgen besneeuwde pieken hoog boven een vallei, zeehonden in de zon, een mostapijt, drakenbloedbomen, pluimgras, paradijscasarca's, grijsblauwe eenden, waaierstaarten, paarse boomfuchsia's... En niet te vergeten de onmetelijke stilte en de vertragende tijd. Hoe minder afleiding en to do-lijstjes, hoe langer de dagen lijken!

Een ethische kwestie

Hoewel basisproviand van blokhut naar plaatijzeren optrekje wordt gezeuld, kunnen de langeafstandswandelaars af en toe wel een stukje vlees gebruiken. Hierdoor komt de vegetarisch opgevoede Miriam in een mentale spagaat terecht, vooral omdat ze intussen geleerd heeft om met pijl en boog klein wild te schieten. Toch zie je haar geleidelijk accepteren dat je mag doden om te eten, een proces waarbij de diervriendelijke lezer zich ongemakkelijk zal voelen.

Wie denkt dat dit boek een eindeloos verhaal is over de grillen en pracht van de natuur en het bijbehorende weer, heeft het niet helemaal bij het rechte eind. Zelfs in de wildernis kom je mensen tegen. Plots landt er een helikopter en ontstaat er een vriendschap met de piloot of komt er een afgedwaalde oncologe aangestapt of brengt de vroegere buurman verse groenten en ander lekkers. Schaarse gesprekken zijn bovendien guller en geduldiger!

Lezen is een voorrecht

Miriam Lancewood is een multitalent: topsporter, muzikaal begaafd en een begenadigd schrijfster! Haar vertelstem boeit onafgebroken, haar taal vloeit en kleurt, ze beschrijft, beschouwt en krijgt, net als elke powervrouw, wel eens natte ogen. Zoals je van reisauteurs mag verwachten neemt ze je mee naar tal van facetten en ups and downs van haar opwindende nieuwe-wereld-leven! Laten we hopen dat ze tijdens een pauzeverblijf in de bewoonde wereld een tracheotomie leert uitvoeren. Wespen die je nek aanvallen kunnen dodelijk zijn!

★★★★1/2

Mijlpalen - Sam Heughan

Een gesloopte acteur zonder kapsones !

'Hoewel ik soms het liefst onzichtbaar zou willen zijn, 

zou ik het ook vreselijk vinden om de man te zijn

 die zijn fans teleurstelt.'

Omdat de reisliteratuur sinds de coronatijd in elkaar gestuikt is, mag je blij zijn als er eens een stapboek verschijnt. Geen eenvoudig literair genre! Omdat voeten trage vervoermiddelen zijn en landschappen of dorpen niet om de twintig kilometer ingrijpend veranderen, is het een hele opdracht om de mee wandelende lezer geboeid te houden. Het is niet toevallig dat Twan Huys gesprekken met bekende Nederlanders (én Jane Goodall) heeft opgenomen in zijn boek 'Wandellust'.

A walk in de park?

Wat heeft de Schotse acteur Sam Heughan, die bekend is van de Netflix-serie Outlander, bewogen om de West Highland Way af te stappen? Het antwoord hierop is triviaal: een dagje onrustige verveling aan het begin van een week vakantie in zijn thuisland. De volgende ochtend gaat hij met een iets te zware rugzak maar ook met een stevige conditie op pad. De 96 golvende miles tussen Glasgow en Fort William zou je toch op een dag of vijf moeten kunnen overbruggen... is zijn manmoedig idee. De lezer fronst de wenkbrauwen!   

Als je met Halloween op het Britse platteland rondtrekt, kan het weer je behoorlijk parten spelen. Dag twee wordt een helletocht! Open hemelsluizen, waden door een moeras, glibberen en vallen, door veenpoelen ploegen, soppende voeten in verdronken schoenen... en een hallucinerende hongerklop. 'Opgeven Sam!', kreunt een stemmetje in zijn hoofd. Maar na een diepe nachtrust haalt de competitieve, volhardende man het van de opgever. 

 

Niets voor niets 

Die veerkrachtige en doelgerichte geest vind je ook in de tweede verhaallijn van dit boek. Waar Twan Huys pratende gasten uitnodigt, gaat Sam Heughan in gesprek met zichzelf. Herinneringen aan het kind, de tiener en de jong volwassene die hij was kleuren de persoonlijkheid van de veertiger die hij nu is. De rode draad is de toneelspeler die in al zijn vezels zit, het podium dat zijn thuis is, de verhalenverteller die zijn publiek wil raken. De West Highland Way én de moeizame weg naar de acteur die zijn plek gevonden heeft, hebben alles met elkaar gemeen. Fort William halen en gecast worden voor Outlander vormen het eindpunt van een weerspannig pad. Voor niets gaat alleen de zon op!

Met de structuur van 'Mijlpalen' zit het dus snor. Ook de beeldende taal en stijl, het nooit stil vallende vertelritme en de openheid van Sams persoonlijkheid maken dit boek tot een bijzondere leeservaring! Meewandelen met iemand die diep in zichzelf wil kijken, is een voorrecht! 

Zwammenpraatjes

Toch komt er zelfs aan overrompelende ervaringen een eind! Als Sam met paddestoelen begint te communiceren is het tijd om naar de bewoonde wereld terug te keren! Maar niet voor hij bekend heeft dat hij 'altijd op zoek is naar de volgende uitdaging aan de horizon'!

★★★★

Tegenpolen - Bernice Notenboom

Leven in een parka !

'Antarctica kent geen tederheid.' 

Bernice Notenboom wordt gedreven door zwerflust! Haar reispassie richt zich op ultrakoude gebieden, ijs- en sneeuwvlakten maar ook de hoogste toppen. In 'Tegenpolen' bundelt ze een aantal intense, zelfs risicovolle bestemmingen: het binnenland van Siberië, de Noordpool, Antarctica en Groenland.

Hoewel deze tochten in de buik van een klein team uitermate veel vergen van lichaam en geest, stelt deze winterse vrijbuiter zich volop open voor zintuiglijke ervaringen zoals helderblauw gekartelde pieken, sneeuwkristallen en het luisteren naar versplinterend ijs of naar de stilte. 

Niet voor watjes
Daar staan de ronduit gevaarlijke ogenblikken tegenover. Als je je op bewegende ijsplaten bevindt kun je wegdrijven... ook als je slaapt! De peilloze gletsjerspleten die niet altijd zichtbaar zijn, doen zelfs de lezer op de bank mee bibberen. En wanneer er aan 200km/u katabatische winden opsteken moet ook de meest ervaren poolreiziger uit een bijzonder mentaal vaatje tappen.   

Deelnemers aan poolexpedities ervaren noodgedwongen de steeds grotere kwetsbaarheid van unieke ecosystemen. Hoewel dit boek in 2010 werd uitgegeven, is het zeer actueel. Toen al waren er grote zorgen over de smeltende permafrost en het afkalven van de ijsmassa. Als het op je Antarctica-trektocht plots 5° wordt ben je niet alleen blij! En Groenlandse papsneeuw maakt je zeker niet vrolijk. De klimaatjournaliste, die Bernice Notenboom ook is, grijpt al jaren elke gelegenheid aan om deze nijpende kwestie onder de aandacht brengen. 

Waar het echt om gaat !
'Tegenpolen' is een beklijvend boek! Het expeditieleven van Bernice Notenboom is zo uniek en intens dat het haast niet te verwoorden is. En toch heeft de gouden pen van deze bèta-vrouw de lezer geraakt met beeldende, reflectieve en ontroerende taal. Ook de armchair traveller heeft begrepen dat het gaat om leven in het moment, de haat-liefde verhouding met de oncontroleerbare natuurelementen, het gevecht met de eigen grenzen... en niet om een selfie op de geografische zuidpool. Dat is iets voor de gefortuneerde champagne-toeristen!

Deze powervrouw houdt van de ijskoude, niet-tedere minnaar die Antarctica is en van al zijn ijzige rivalen! 

★★★★1/2