Het geluk van een eilandleven !
'Sociale bemoeienissen zijn zowel beschermend als vervelend.'
Hoe een echte Waddeneilander denkt en leeft, kan een vakantieganger nooit achterhalen. De passant blijft nooit lang genoeg om onder de oppervlakte van het alledaagse te kijken. En de eilander ziet weinig nut in het inburgeren van zij die komen en gaan. Maar als een getogen Amelandse zoals NOS-nieuwsanker Afke Boven je bij de hand neemt, kom je, zelfs vanuit je luie stoel, een heel eind!
In 'Als de laatste boot vertrekt' volg je haar door voordeuren zonder sleutel naar huiskamers op Texel, Terschelling, Vlieland, Schier en haar eigen eiland. Daar interviewt ze inwoners die samen een spiegel van de maatschappij vormen: bestuurders, zorgverleners, reddingswerkers, een politieman of een naar New York uitgevlogen model. Verknocht zijn aan het wad en zijn bewoners, betekent niet dat je geketend bent!
Meer dan één pet op
Wie een functie of een beroep achter de dijk uitoefent, hoort trouwens ook over de nodige flexibiliteit te beschikken. In een kleine gemeenschap kan een hulpverlener tegelijkertijd een uitvaartverzorger zijn. Een politicus weet dat de afstand tussen kiezer en gekozene heel klein is. Een ambtenaar kan op zaterdag een voetbalelftal trainen. En de geüniformeerde bekeurder loopt het risico de gestrafte diezelfde avond in de kroeg treffen. Bijgevolg wordt de regel 'altijd groeten, al kom je elkaar tien keer per dag tegen' meer dan eens met de voeten getreden!
Voor de eilanders is het combineren van sociale taken een noodzaak. Omdat je in urgente omstandigheden meestal niet op de hulp van het vasteland kunt rekenen, hoor je zelfredzaam en solidair te zijn. 'Eilanders weten van elkaar wat ze in de garage hebben staan', kun je lezen. Bij forse tegenspoed wordt er groter gedacht. Als het ergens brandt, kan een rederij water uit zee halen.
Zingen op de golven
Tussen de gesprekken door hoor je de stem van Afke. Zij is een kind van de zee. Al vroeg ging ze mee met de rondvaartboot van haar ouders. Eerst leerde ze servetten plooien, daarna was ze de jongste horecakracht achter de bar. Als ze lag uit te rusten in haar bedje bij de patrijspoort, leerde ze het schlagerrepertoire van de Volendamse BZN uit het hoofd. Hoewel Afke gebiologeerd was door de schitterende zonsondergangen en de zeevonk, de blauw-groene gloed van bewegend kustwater, ontsnapte ze niet aan het gezegde 'de zee geeft en de zee neemt'. Twee van haar voorvaders kregen een zeemansgraf. Waddenbewoners mogen verhalenvertellers zijn maar aan grote drama's worden meestal weinig woorden besteed.
Hoewel er op de Wadden aan tradities wordt vastgehouden, staat de tijd er niet stil. Snel internet maakt het mogelijk om een loopbaan uit de bouwen zonder te verhuizen naar de wal. Bijna even snelle veerboten brengen je in een handomdraai naar de overkant. Het vinden van de balans tussen te ver doorgroeien en te veel stilstaan, is aan de eilanders. Laten we hopen dat er nooit een einde komt aan het ritueel van de dorpsklok die een uur lang luidt als de oudste inwoner overlijdt!
Ga eens kijken...
Met 'Als de laatste boot vertrokken is' heeft de dochter van Ameland een liefdevol en toch nuchter portret getekend van een wereld waar de vastelander zijn oor eens mag te luisteren leggen. De nieuwste overzetboten brengen je in vijfentwintig minuten naar Nes!
★★★★