Het Rembrandtmysterie - Mijke van Rijn

 Aan wie behoort de kunst ?

Als je een nazaat bent van de broer van Rembrandt van Rijn, dan moet je haast wel enige creativiteit in de vingers hebben. Je hoeft daarom geen penseel te kunnen hanteren, een pen kan ook overweg met verbeelding. En als je 17de-eeuwse schilderijen van een grote meester wil verbinden met een hedendaags rechercheonderzoek, dan is het stelen van kunstwerken uit musea een dankbare bron van inspiratie. Voeg daarbij nog twee aan elkaar gewaagde politievrouwen en je hebt bouwstenen die een plot kunnen dragen. 

Een dader onder de radar

Wanneer een collectie juwelen die ooit aan Saskia Uylenburgh, de eerste vrouw van Rembrandt, hebben toebehoord, tijdens een transport naar het Rijksmuseum spoorloos verdwijnt, krijgen Filly en Sarah te maken met een dossier dat lang hermetisch gesloten blijft. Hoewel ze schilderijen, sieraden, namen van criminelen en steden op de wereldkaart met elkaar in verband kunnen brengen, geeft het onderzoek de waarheid niet prijs. Pas als ze ontdekken wie het meeste belang heeft bij het in handen krijgen van de buit, valt de puzzel in elkaar. De dader is iemand met een eigen logica en moraal die de lezer maar vooral Sarah overrompelt. 

Deze speurneus steelt trouwens voortdurend de show. Als je haar wilt definiëren is de uitdrukking 'buiten de lijntjes kleuren' een understatement. Ze gebruikt haar getrainde lichaam en wapen op een efficiënte maar tegelijkertijd ongeoorloofde manier. Voorbeelden hiervan zouden spoilers zijn. Bovendien schuwt ze een verkleedpartij of een ander theaterstukje niet. Ze is dan ook meer een fictiefiguur dan een rechercheur die je in een politiebureau tegen het lijf zou kunnen lopen.   

Vrouwen in de kou

In dit grondig geresearchte boek kun je met heel wat lijntjes meelopen. Zo krijg je een toelichting bij de werken van Rembrandt, kun je je verplaatsen in de drie vrouwen van de grootmeester, de geplogenheden van die tijd en spraakmakende kunstroven die, onder meer, aantonen dat het British Museum de afgelopen honderd jaar zo lek als een mandje was. Dat geldt trouwens ook voor het Louvre van waar in 2025 de Franse kroonjuwelen in zeven minuten van eigenaar verwisselden! 

Toch blijft inhoudelijk vooral het verhaal van Geertje hangen. Toen deze met Rembrandt samenlevende vrouw aan de kant werd geschoven, ging ze via juridische weg haar zaak bepleiten maar kon in de door mannen gedomineerde maatschappij geen vuist maken. De gelauwerde schilder stuurde Geertje, die de zoon uit zijn eerste huwelijk had opgevoed, naar een tuchthuis waar je als goedkope arbeidskracht werd uitgebuit. 

Niet altijd behapbaar

Hoewel je dus een onderhoudend verhaal mag verwachten, overleven de laatste hoofdstukken de kritische meetlat niet. Op deze bladzijden word je overstelpt door een eindeloze reeks feiten en verbanden met of zonder details. Je krijgt de indruk dat het plot opnieuw verteld wordt maar dan vanuit een ander perspectief. Het boek barst uit zijn voegen. 'Less is more'! Wat de afbakening van dit (en andere) onderwerp(en) betreft, kun je, bijvoorbeeld, bij Simone van der Vlugt terecht. Zij sneed een stukje uit deze uitpuilende taart en beperkte zich in 'Schilderslief' tot het leven van Geertje.

★★★★