zaterdag 29 augustus 2026

Solo avonturier - Roos Freije

Een verkleumende zomer in Samiland ! 


'De routines voelen niet aan als sleur 
maar juist als een ultieme vorm van vrijheid.'

Heel wat verhalen beginnen met: Er was eens...! Ook het verhaal van Roos Freije. 

Er was eens een jonge vrouw die niet meer kon lopen en bang was dat ze nooit meer zou kunnen stappen. De medische specialisten vonden geen antwoord. Toen Roos haar emoties begon toe te laten en zich niet meer richtte op wat anderen van haar verwachtten, ging haar fysieke conditie er steeds meer op vooruit. Het niet functioneren van haar lichaam had een psychosomatische oorzaak. Bij dat inzicht hoorde ook een ommezwaai in haar manier van leven. Voor de onbevredigende kantoorbaan kwam een staptocht van 440km door het ruige noorden van Zweden in de plaats. 

Geen zondagsuitje
'Een lange afstandswandeling is geen vakantie', schrijft Roos. 'Ze verandert je als mens.' Om dat te laten gebeuren, heb je confrontaties, ontdekkingen en soms uitdagingen nodig. Aan deze voorwaarden is er geen gebrek op de Kungsleden-route. De eerste week wordt de hitte (de opwarming heeft ook het noorden van Europa bereikt) verdreven door onweders. Omdat er veel gesmolten sneeuw is, moeten er meer brede rivieren overgestoken worden met een pont... of, vaker nog, al roeiend in een kano. Een krachtige stroming en sterke wind maken er topsport van! Met behulp van een gezichtsbedekkend insectennetje moet Roos zich in dit muggenwalhalla staande houden. 

Als ze zich over keienpaden en met planken bedekte moerasgrond, moet voortbewegen, worden de kilometers en de dagen lang. Een rugzak van zo'n vijftien kilo helpt het ritme ook niet vooruit. En na een aantal uitputtende etappes kun je getroffen worden door 'hiker hunger', een niet te stillen hongergevoel dat een gevolg is van een negatieve energiebalans. Op zo'n moment zet Roos de tegenaanval in, gewapend met chocoladerepen en calorierijke wraps met pindakaas. 

Hoeveel kun je hebben?
Tijdens de laatste etappes wordt haar volharding nog meer op de proef gesteld. Dan steken stormen op met windkracht vijf tot tien. Bovendien daalt de temperatuur tot het vriespunt of lager. Op de tent vormen zich laagjes ijs. En haar vingers vragen om drie paar handschoenen. Waarom het tentzeil en de wandelstokken niet de lucht ingaan en zijzelf niet opstijgt, is een raadsel...

Gelukkig worden al deze ontberingen voor een groot stuk gecompenseerd door de indrukwekkende omgeving. Bergen weerspiegelen in helderblauwe rivieren, het uitzicht na een lange klim is overweldigend, Roos wordt wakker in een schilderij met een gletsjer aan de horizon, ze loopt langs watervallen en strandjes, door bossen en valleien... en ziet honderden rendieren! 

Hoe meer kilometers hoe lichter
Omdat de lange staptochten uitnodigen tot reflecties, krijgt ze een heldere kijk op zichzelf. Het verbaast haar hoe licht haar hoofd voelt als ze op pad is. Ook 's avonds is ze veel minder moe dan na een kantoordag. Ze beseft hoe weinig er nodig is om zich gelukkig te voelen. Toch piekert ze ook over het onveiligheidsgevoel dat single vrouwen niet vaak verlaat. Als je wildkampeert of door een bos loopt, ontsnap je niet aan angstgedachten. Je kunt zomaar oog in oog staan met een man die de slechtste bedoelingen heeft. Om haar verbeelding de kop in te drukken, is Roos gestopt met het lezen van thrillers en het bekijken van misdaadseries.      

Om dit verhelderende boek te wegen zou je het in de context moeten plaatsen van de beste verhalen over het lopen van lange afstanden. En dan valt je toch één euvel op. Wil je een vertelling echt tot leven brengen, dan heb je personages nodig. In 'Solo avonturier' ontmoet je medestappers zoals Sandra, Liz, Gijs, Hannah... maar je leert ze niet kennen. Je krijgt niet veel meer mee dan wat informatie over een sabbatical, het opzeggen van een vaste baan of het ondernemerschap. Vlakke karakters beroeren de lezer niet. 

Literatuur heeft eigen wetten
Een beklijvend ervaringsboek is meer dan een solo-ervaring! Dat heeft collega-auteur Twan Huys goed begrepen toen hij zijn voettochten op papier zette. En dan is er nog Mariska van der Klis, die over het pelgrimspad naar Santiago de Compostella liep. Zij heeft de emotionele rugzak van haar mede-wandelaars doorgegeven. Deze ontwrichte levens grijpen je naar de keel en bezorgen je onvergetelijke leesmomenten. 

Hoewel er van enige overstoffering sprake is, verrijken de talrijke reflecties dit Zweedse avontuur maar dragen het niet. Een literaire reis vraagt om andere criteria dan een reis over de wereld!

★★★1/2