De redder - Mathijs Deen

Wie redt, die zwijgt ! 

In het derde deel van deze Waddenreeks zijn de Duitse collega's van de zeepolitie aan zet. Rechercheur Liewe Cupido, bekend van 'De Hollander' en 'De duiker', krijgt in het onderzoek naar de kapitein van de gezonken MS Pollux assistentie van Xander Rimbach. De jonge agent uit de wijnstreek rond de Neckar moet nog even acclimatiseren in de onvoorspelbare Waddenwereld met zwijgende, gelovige en bijgelovige eilanders en stormen die hand in hand gaan met de dood. 

Zwijgcultuur

Plaats van het speurwerk is het Oost-Friese eiland Norderney. Daar woont een gedeelte van de bemanning die heeft meegeholpen met het redden van de opvarenden bijna dertig jaar geleden. Hoewel het stoffelijk overschot van de schipper nu op de Engelse kust is aangespoeld, houden deze Duitse zeerotten hun lippen stijf op elkaar. 

Met de aanloop naar de ontplooiing van het recherchewerk heeft Mathijs Deen deze keer wel èrg lang gewacht. De privé-beslommeringen van Cupido nemen meer plaats in dan een achtergrondlijn zou mogen opeisen. Het wordt bijna een boek in een boek. 

De code gekraakt

Als Xander Rimbach het verleden probeert te ontsluieren, botst hij op de geniepige weerbarstigheid van sommige eilandbewoners. Bemoeizucht van vastelanders kunnen ze missen als kiespijn! Toch is er ook iemand die naar zijn geweten luistert...

Ook in 'De redder' legt de auteur zijn troefkaarten op tafel: beeldende taal, rotsvaste hoofdplotstructuur, beschouwende diepgang en originaliteit. Denk bij dit laatste b.v. aan stuurman Germen en zijn mysterieus ritueel dat langzaam ontcijferd wordt en aan de pastoor die het achterste van zijn tong niet laat zien. Gelukkig maakt deze Erich Ratzinger wel duidelijk dat hij geen familie is van...;-) ! 

Verwantschap 

Mathijs Deen is de Indridason van de Lage Landen! Beide schrijvers hebben de eilandgemeenschappen, het teruggaan in de tijd, de gestage plotopbouw en enige levensbeschouwing gemeen. De waan van de dag kan hen niet inspireren... Bovendien komen de verraderlijke zeegaten en onderzeeën enigszins in de buurt van de ruige Westfjorden.

En voor de wat oudere lezers: hoe komt het dat ik bij het rondreizende, geheimzinnige koffertje steeds moest denken aan het varkensleren koffer van Bob Evers, de fictieheld van Willy van der Heide? Dat moet jeugdsentiment zijn!

★★★★

Naar zachtheid en een warm omhelzen - Adriaan van Dis

Oorlog is een houten been !

In 'Naar zachtheid...' opent Adriaan van Dis een nieuw raam op zijn onalledaagse jeugd die zich afspeelde tussen het koloniehuis in de duinen en de woonst van de herenboer onder de grote rivieren. De onberekenbare meneer Java maakt in dit boek plaats voor de zwijgzame grootvader, de afstandelijke moeder wordt ingewisseld voor de warmhartige huishoudster Ommie. Maar in beide huizen leven de herinneringen aan oorlog, de strijd tegen de Jappen in het ene, de moffeninvasie in het andere. 

Het kind Adriaan gaat uit logeren in het grote huis van de kleiboer waar schaak wordt gespeeld, brandewijn gedronken, bloederige rosbief op tafel komt... om even later in de broekzak van het bijna kokhalzende jongetje te verdwijnen. 

'Sproet', zoals Ommie hem liefdevol noemt, is een nieuwsgierig, ondernemend kind dat een beetje zenuwachtig is. Je zou voor minder als oorlogen worden doorgegeven aan de volgende generatie. Ook de herinneringen van Ommie reiken tot een omgekomen verzetstrijder, onderduikers en een danseres met een houten been.

Toch is bij deze schrijver nooit alles kommer en kwel. Net als bij de Oekraïense auteur Andrej Koerkov blijft de duisternis altijd op afstand en wordt ze gesmoord in tragi-komische scènes. Als het ventje met een naar voren gekamde haarsnit van bij de kapper komt, zeg maar de Caesar-stijl, wacht hem een vurige, spartaanse reactie van opa. Alleen voor de lezer is dat lachen!

Bij Adriaan van Dis is de verbeelding altijd aan de macht! Zo is er het ontroerende stilleven van Ommie en grootvader die samen één krant lezen: twee sociale werelden onder één dak, een man en een vrouw die op een gereserveerde manier met elkaar vergroeid zijn. 

Het portret van Ommie, die een leven lang sloofde voor kost en inwonen en twee vrije middagen per maand, is aangrijpend. Voor de moederloze kinderen en het emotioneel verwaarloosde kleinkind was ze de zachtheid en de omhelzing uit de titel. Schrijvers die zich kwetsbaar durven opstellen converseren echt met hun lezers!

Adriaan van Dis schrijft zoals hij praat, temperamentvol, haast swingend, met een lust for life, vol verwondering en mededogen! Sproet is hem altijd trouw gebleven! 

★★★★ 

Zie ook de recensies 'Familieziek' en 'De kolonie mept terug' 

Feniks - Carina van Leeuwen

De veerkracht van een mythische vogel !

In het tweede deel van deze Cold Case-reeks biedt de voormalige oorlogsjournaliste Lyn Riley het Haagse speurdersteam weer haar diensten aan. Wat beide partijen bindt is het genieten van 'invloedrijke, machtige mannen te zien zweten onder doordringende rechercheogen'. Aan pit ontbreekt het de personages van Carina van Leeuwen nooit!

Net als in 'Magma' volgt het plot de conflictgevoelige lijn tussen politie en politiek. Als een kinderskelet gevonden wordt in een muur van het Catshuis, moet een cold case-dossier uit de jaren '90 opnieuw geopend worden. Dat betekent werken in moeilijke omstandigheden: papieren archieven, weinig of geen bewakingscamera's, geen DNA-databank enz. Bovendien is de enig mogelijke getuige een man die niet meer kan communiceren. Met het motto 'vermist is erger dan dood' in het achterhoofd gaat het onderzoeksteam aan de slag. Jammer genoeg is deze lijfspreuk niet populair onder daders...

Samen met een jonge hackster die de journalistiek in wil, surft Lyn over het dark web en breekt zo door de impasse waarin de politie terecht is gekomen. Wat later krijgt ze de kans om in een meesterlijke dialoog een onethisch alpha-mannetje in de hoek te dringen. 

Zoals je van deze schrijfster kunt verwachten zijn de hoofdrollen in haar boeken voor sterke, intelligente, zelfstandige vrouwen. Toch is er telkens ruimte voor kwetsbaarheid en vertwijfeling. Overtuigende karakters zijn altijd gelaagd. In Feniks gaat er veel aandacht naar de binnenkant van de mens. Er is Stella, de gedragsdeskundige, Dina, de rouwende moeder van het dode kind, Geert die vecht met zijn handicap en Lyn die worstelt met haar identiteit. 

Carina van Leeuwen heeft een krachtige, efficiënte pen. Die zorgt ervoor dat je bij het rechercheteam aan de vergadertafel zit, je de pedo-wappies naar de maan zou willen schieten en je Lyn toewenst dat ze, net als de Feniks, uit de as van haar verleden mag herrijzen! Op naar deel drie!

★★★★

Viroloog in een veranderende wereld - Marion Koopmans

Een bescheiden, grote dame !

Marion Koopmans is de tv-viroloog die de Nederlandse kijkers (en mijzelf) bij de hand nam zo lang de covid-pandemie onder ons was. Door middel van gesprekken tussen haar en haar zoon Micha, die trouwens muzikant is, kreeg deze biografie vorm. Hoewel haar nationale en internationale reputatie Marion vooraf ging, bleven er voor de kijkers nog veel oningevulde aspecten van haar persoonlijkheid over. Micha is er bijzonder goed in geslaagd om nieuwe en verrassende kanten van deze bescheiden vrouw met ons te delen: haar jeugd, haar reizen, haar buitenlandse studies en banen, de start van haar carrière in Nederland en de veeleisende taak die ze tijdens de covid-crisis op zich nam.

Dit boek leert ons dat wetenschappers niet altijd nerds zijn! Marion speelde toneel en saxofoon, woonde in India en beklom de Kilimanjaro. Langzaam maar zeker bracht de combinatie van vrachten energie, doorzettingsvermogen en doelgerichtheid haar naar de academische top en baanbrekend onderzoek.

Natuurlijk zal de leek enige moeite hebben met de wetenschappelijke hoofdstukken over bestaande virussen, strategieën om de verspreiding in te dijken of, beter nog, pandemieën te voorkomen, het gevecht om voldoende onderzoeksbudgetten te verzamelen enz. Minder moeilijk om te begrijpen is dat de overbevolking en de opwarming van de aarde hun tol eisen en meer ziek makende organismen onze lichaamscellen kunnen bedreigen.

Dat Marion in de corona-periode op een sociale manier bedreigd werd, is een schokkende constatering. Via social media maar ook fysiek werd ze geïntimideerd. Om zichzelf en haar familie te beschermen moesten er camera's rond haar huis geïnstalleerd worden. Het was de tijd van de irrationele, in complotten denkende wappies. Sindsdien heeft de virologe het bestrijden van fake news tot een persoonlijke missie gemaakt! 

Haar taak in deze wereld is nog niet voltooid! 

★★★★

De perfecte zoon - Freida McFadden

McFadden trekt alle registers open ! 

Freida McFadden scoorde hoog met 'De hulp' en de opvolger ervan, 'Wat de hulp weet'. Wie van deze verhalen genoten heeft, is vanzelfsprekend benieuwd naar haar meest recente: 'De perfecte zoon'. 

Dit plot speelt zich af in een New Yorkse buitenwijk waar maatschappelijk geslaagde burgers riant wonen en een comfortabel leven leiden. In het suburban-thrillergenre is het aan de auteur om overtuigend aan te tonen dat ook in zo'n windstil milieu 'a perfect storm' kan opsteken. Kenmerkend voor een suburban-setting is dat je met herkenbare personages te maken hebt. Ze bewegen zich tussen de drukke baan van de echtgenoot, het zorgende bestaan van de vrouw des huizes, opgroeiende tieners, sportactiviteiten en wat liefdadigheids- of andere engagementen. Je zit als het ware bij hen aan tafel waar je moeiteloos de conversatie kan volgen. 

Toch ontdek je snel dat er, net als in 'De logé' van Nelle Lamarr, onderhuidse spanningen aanwezig zijn die hun weg naar buiten zoeken en een niet te stoppen spiraal van alarmerende gebeurtenissen op gang brengen. Op een dag vallen de maskers af... Wat onberispelijk lijkt is dat lang niet altijd!

Wie is Liam, de lievelingszoon van moeder Erika, eigenlijk? Waarom neemt Erika rustgevende medicatie? Hoe betrouwbaar is modelechtgenoot Jason? En welke shaduwrol speelt Erika's vader? Dat zijn ingrediënten waar Freida McFadden wel een kruidig recept voor kan bedenken! 

Hoewel er geen dertien Liams in een dozijn zijn, is dit personage absoluut geloofwaardig. Daarvoor kunnen we bij wetenschappelijk onderzoek terecht en soms bij de actualiteit. Ook de moeder-zoon relatie is sterk invoelbaar, haar onterechte schuldgevoel en het spagaat waarin ze zich bevindt, ontroeren. Verder zorgt de bijrol van de nukkige tienerdochter Hannah in het eerste deel voor binnenpretjes. Een psychologische (spannende) roman valt of staat met de kwaliteit van de plotacteurs!

Dit is een boek over diverse vormen van pijn: pijn veroorzaken, pijn voelen, nooit pijn kunnen voelen. Het is ook een boek over de complexe relatie tussen bloedbanden en loyaliteit. En tot slot is het een confrontatie met kort door de bocht denkende medeburgers die oordelen en veroordelen op basis van interpretatie i.p.v. kennis. Denk hierbij ook aan het roepen en schelden op onze eigen social media!

Omdat Freida McFadden's succesvolste boeken vooral entertainen maar deze roman je ziel raakt, je heel wat leert en een maatschappelijke relevantie heeft, is 'De perfecte zoon' het betere werk. 

Plot gedreven schrijven én diepgang creëren kunnen best samengaan! En deze schrijfster krijgt dat als geen ander voor mekaar!

★★★★★

Zie ook de recensies van 'De hulp', 'Wat de hulp weet', 'De hulp ziet alles'

Iedereen hier liegt - Shari Lapena

 Het complot van twee narcistische vrouwen !

Net als in eerder werk maakt Shari Lapena in 'Iedereen hier liegt' gebruik van een jokkend personage dat een misstap wil verbergen. Eén leugen in een onfortuinlijke context kan genoeg zijn om een heel leven, een heel gezin en misschien zelfs meer families als een kaartenhuis ineen te laten storten. Ondanks het niet-kosjere gedrag slaagt de schrijfster erin om de lezer met deze onoprechte plotacteur te laten sympathiseren. Een mens dat ook prettige kanten heeft, hoeft zijn nek niet te breken. 

Als het dochtertje van deze dubbele-agenda-man spoorloos verdwijnt, komt het recherche-apparaat in actie en ploegen Gully en Bledsoe zijn doen en laten en dat van alle buren helemaal om. Wat tevoorschijn komt zorgt voor wantrouwen, roddels, schuldgevoelens, verwijten, woede... De schijnbaar zachte pen van Shari Lapena kan onverwachts vlijmscherp uithalen. 

Ook de verhoortechniek van de politiemensen beheerst ze als de beste. Met enkele goed gerichte vragen weet ze bij de ondervraagde het angstzweet te laten uitbreken en de lezer een verhoogde hartslag te bezorgen. Trouwens, wie op het matje geroepen wordt is niet noodzakelijk schuldig. Bij sommigen voel je de machteloosheid die voortkomt uit het niet kunnen aantonen van de onschuld. Gevoelige Lapena-liefhebbers zullen dit wellicht onverdraaglijk vinden... en dat is een compliment voor de auteur!

Meesterlijk zijn ook de details die het plot aanjagen: een kinderjasje dat op een ongewone manier aan de kapstok hangt of een boomhut waarvan de ladder is opgehaald. Hele kleine verhaalelementen kunnen in staat zijn om de richting van de ontwikkelingen te bepalen. 

Al snel besef je dat de val van het ene dominoblokje de buiteling van het andere met zich meebrengt. Als geen enkel stukje meer recht staat is de schade niet te overzien. Teveel zielen hebben ongeneeslijke littekens opgelopen. En het sociale weefsel valt in rafels uit elkaar.

In dit boek zonder adempauze toont Shari Lapena zich weer eens een volleerde psychologe die zowel de geest van haar personages als de psyche van haar lezers binnendringt en vertroebelt. 

Voor wie even uit de eigen comfort zone wil stappen, is 'Iedereen hier liegt' een perfect gecomponeerde achtbaan om naar uit te kijken!

★★★★★

De retraite - Emma Haughton

Huiveren in de woestijn

Net zoals Emma Haughton's vorige boek 'Het donker' is ook deze opvolger een 'locked-room mystery'. In beide verhalen wordt het decor, samen met de groepsdynamiek, ingezet als drijvende kracht voor het plot. Toch levert het inwisselen van de Antarctische kou voor de hallucinaties uitlokkende hitte van de Mexicaanse woestijn twee heel verschillende leeservaringen op.

In dit ongenadige landschap staat een afkickcentrum voor getraumatiseerde en meervoudig verslaafde patiënten, bijna allemaal rijkeluiskinderen. Voor exclusiviteit en privacy moet betaald worden.

Leidt deze formule tot levens veranderende inzichten? Spelen de begeleiders open kaart? Zal hoofdpersoon Zoey ontdekken hoe ze daar terecht is gekomen en wie de bankkaart heeft bovengehaald? En wat is de impact van het eeuwenoude, indiaanse ayahuasca-drankje? 'Je ego knalt uit mekaar', zo vat Axel zijn ervaring met dit psychedelicum samen.

Terwijl je je in de eerste helft van het verhaal afvraagt waar de schrijfster naar toe wil, legt ze zorgvuldig de puzzelstukjes neer. Daarna vallen langzaam maar zeker de oogkleppen van de patiënten en de lezer af, verdampen de rookgordijnen en toont de woestijn zich een hardvochtige tegenstander. 'De retraite' is een aangrijpend boek dat eindigt in een confronterende climax.

Soms doet het ene boek je aan het andere denken. In dit geval is de beweegreden van de dader precies dezelfde als die van de schipper op The Blue, het zeilschip in 'Onderstroom' van Lucy Clarke. Sommige dromen zijn zo hardnekkig dat ze leiden tot grensoverschrijdend gedrag.

Lucy Clarke is ten onrechte een enigszins vergeten, niet meer vertaalde auteur. Lees deze vrouw! Haar personages zijn op een aandoenlijke, vaak pijnlijke manier onvergetelijk! En de setting is minstens even sterk aanwezig en wellicht nog verleidelijker dan die in 'Het donker' en 'De retraite'.

Toch doet deze lof niets af aan de prestatie van Emma Haughton!

★★★★

De bloemist - C.I. Pattison

 Zelfs bloemen kunnen praten...

In 'De bloemist' waaien geuren en kleuren je uitbundig tegemoet! Maar een groter compliment is dat de stijl van de debuterende schrijfster even fris en charmant oogt als de bloemstukken in de winkel van haar hoofdpersoon Amy. Toch is C.I. Pattison een echte thrillerauteur die haar woorden kan laten prikken als de doornen van een muskusroos. Of zoals de kunstzinnige bloemiste over zichzelf zegt: 'Ik ben een van kleur verschietende kameleon die zich vol in het zicht verborgen houdt.' Dat belooft! 

Maar is zijn meer personages met een pokerface. En wie in zijn kaarten laat kijken is verloren! Een gladde architect, zijn geniepige echtgenote, zijn aan aandacht verslaafde schoonzus en Amy spelen een gewaagd spel. De ander één zet voorblijven is de kunst! 

Vrij vroeg in het verhaal wordt een lange, spannende eindsprint ingezet waarbij Amy een laatste keer verrast met haar bijzondere vakkennis!  

C.I. Pattison maakt waar wat ze belooft! Op naar nummer twee!

★★★★