Tobberige Zweedse traagheid !
'We hebben niet allemaal zo'n lichte kijk op gerechtigheid.'
Net zoals de hovenier die hij ook is, besteedt Kjell Eriksson zorgvuldige en gedetailleerde aandacht aan zijn schrijfstijl. Dat is meteen zijn handelsmerk. Of de overige literaire technieken van dezelfde kwaliteit zijn, mag hij bewijzen in 'Het uur van de dood'.
Wonen aan de Botnische golf
Gräsö is een eiland met twee gezichten. De winteraanblik is er een van stilte, locals, traditie en een dominee die ook psycholoog is. Het zomergezicht toont een veelvoud van mensen, vaak luidruchtige vakantiegangers, jetski's en irritatie bij de gewortelde bewoners. Onder de vier-seizoenen-eilanders vind je blijvers en vertrekkers. Bij de eerste categorie hoort 'Bliksem', het jeugdvriendje van Cecilia, dat het fijne weet van de fauna, de flora en de oude ambachten. Cici, daarentegen, hoort bij degenen die de horizon opengooien, de onrustigen, de durvers. Adrian, een malafide ondernemer, is nog een meer uitgesproken wereldburger.
Nadat haar grote liefde Casper in verdachte omstandigheden de dood vond en er ook naar haar gewezen werd tijdens het wikken en wegen van de mogelijke dader, dook ze jarenlang onder in Portugal. Nu is ze terug, met een hart vol bitterheid en wraakgevoelens, ook ten opzichte van haar ouders die disfunctioneel gedrag vertonen.
Neerslachtigheid
De personages van Kjell Eriksson zijn goed in het zich slecht voelen, in diep in het glas kijken, in dwepen met donkere gedachten. 'Soms kon Ann hem voelen, die angst om alleen achter te blijven, in een wereld zonder menselijke aanwezigheid... omgeven door zwijgende natuur', zo laat de auteur de ex-politievrouw mijmeren. Zou iemand van ons ooit zo praten over een aardbol met 8 miljard mensen?! Misschien een dolende die ver in zijn innerlijke grot is afgedaald...
Hoewel het lang geleden is dat regisseur Ingmar Bergman furore maakte, zweeft zijn geest over deze Gräsö-bladzijden. Sommigen van ons zullen zich het zwaarmoedig kijken van Liv Ullmann en Ingrid Bergman in 'Herfstsonate' nog herinneren. De iconische filmmaker was een somberende man, die zich verloor in getob over sterfelijkheid, schuldgevoelens en teleurstellende relaties. Die thema's vind je ook terug in 'Het uur van de dood'.
In slow motion
Kjell Eriksson is geknipt om een eilandsfeer op te roepen. De vogels, de rietkragen en de diversiteit aan vlinders gedijen onder zijn sfeervolle pen. Een ambachtsman met pensioen die zegt voor altijd smid te zijn, laat hij samenvallen met het bijna stilstaan van de tijd. Maar als de Gräsö-traagheid in het plot blijft hangen, dan mist de roman een onmisbaar kenmerk: de handeling. Ook in dit nieuwste boek is de auteur in het Scandi-bedje ziek. Een lezer is meer dan een stapper die met de verrekijker naar een kwikstaart of een aalscholver tuurt. Zelfs de krijsende meeuwen die volgens het volksgeloof de dood zouden voorvoelen, kunnen de ontwikkeling van de personages en de spanningsboog niet aanzwengelen!
★★★