Iselin was bijna thuis - Ørjan Karlsson

 Harkerige stijl, klankloze vertelstem !

Van een nieuwkomer uit Noorwegen vraag je je onvermijdelijk af of hij een aanwinst is voor het Scandi-thrillergenre.

In zijn debuut 'Iselin was bijna thuis', neemt Ørjan Karlsson je mee naar de regio van de Lofoten-archipel waar een ervaren speurder en een jonge, scherpzinnige rechercheur uitgedaagd worden door een zieke geest die het op jonge vrouwen gemunt heeft.

Leg dit thema en deze setting in de handen van vergelijkbare auteurs zoals Viveca Sten, Johan Theorin, Michaela Bley, Arnaldur Indridason (toch wat zijn beste werk betreft) enz. en je krijgt een boek waarin je wilt wonen. Ørjan Karlsson, daarentegen, zet de deur maar op een kier. Je lijkt nooit echt welkom te zijn. 

Dat heeft alles te maken met een gebrek aan een krachtige vertelstem. Te vaak kabbelt het verhaal voort. Als hij wil scoren bij de lezer dan voelt dat gekunsteld aan. Nergens voel je urgentie, noch wordt het plot tot een naadloos geheel gesmeed. Bovendien worden de relaties tussen personages met literair potentieel niet uitgediept. 

Omdat taal en stijl de kracht en de levendigheid van verhalen bepalen moet een auteur deze tools beheersen. Dat is niet het geval bij deze Noorse debutant. Zijn stijl is houterig en kaal. Goed lopende zinnen die in andere zinnen overvloeien zijn de uitdaging van elke schrijver! 

En dan zijn er nog onthoofde frases zoals:

'Stampte met zijn voeten.' 

'Stroomde over.' 

'Wachtte.'

Dit is respectloos taalgebruik dat trouwens tegendraads werkt als je op zoek bent naar een op rolletjes lopende tekst! 

Voeg daar nog bij dat dit boek nergens de diepte ingaat, noch qua plot, noch qua maatschappelijke relevantie, noch wat de ziel van de personages betreft... en je blijft behoorlijk op je honger zitten!

'Iselin was bijna thuis' is een lange communicatiestoornis tussen een verteller en zijn luisteraars!

Een aanwinst voor het Scandi-genre is deze nieuwkomer dus niet...

★★

Niet meer terug - Jo Spain

 Meer dan een up-all-night-thriller !

Bij elk nieuw boek doet Jo Spain zichzelf en haar lezers een plezier door te kiezen voor een ander sub-genre. Een gesloten-kamer-mysterie, een whodunit in een noordelijke setting, een plot gedreven psychologische thriller. Een puzzel of een suspense verhaal. Wie haar kent weet dat ze elke schrijfuitdaging aankan!

In 'Niet meer terug' treffen we een stel op een zeer ongewone huwelijksreis. Zij heeft uit getergdheid een man vermoord en hij doet er alles aan om hun oude leven van de ondergang te redden. Of heeft iemand nog een verborgen agenda? Een terugvlucht zit er niet in... of wel?

In een vlaag van wanhoop wordt vriendin en juriste Mickey ingehuurd om te redden wat er nog te redden valt. Mickey is het vitale personage dat als een middeleeuwse Robin Hood een rechtvaardigheidsideaal nastreeft door (soms) buiten de legale lijntjes te kleuren. Samen met haar buddy Elliot zet ze zich op een onorthodoxe manier in voor mishandelde vrouwen.

Deze cast zorgt voor een meeslepende waterval van gebeurtenissen! Toch is dit boek niet alleen plot gedreven. In het betere verhaal is er altijd ruimte voor beschouwing.
De titel 'Niet meer terug' wijst fijntjes naar een tweede betekenis: als je mishandeld wordt door je partner blijf je niet thuis. Weggaan is het begin van een beter leven. Bovendien maakt Jo Spain duidelijk dat wetgevers en politie deze kwetsbare vrouwen nauwelijks of niet kunnen beschermen. Mickey probeert dat vacuüm op te vullen. Door middel van dialogen en haar innerlijke stem speelt de oplossing gerichte juriste tegelijkertijd de rol van reflecterend personage.
Op die manier krijgt een plot gedreven boek een diepere laag!

Met haar krachtige vertelstem neemt ze je mee naar het slotakkoord dat je confronteert met de complexiteit van de menselijke geest en de mogelijkheid om ook op diepe wonden een zacht pleister te plakken.
Jo Spain verdient meer waardering en een grotere uitstraling! Lees ook het zeer onderhoudende vorige boek: 'De laatste verdwijning'!

★★★★

Schrikkeldag - Inge Spaan

Een schokkende dorpskroniek die overtuigingskracht mist !

Schrikkeljaren verbinden aan terugkerende misdaden, is een verfrissende invalshoek voor een spannend boek! Maar een perspectief is slechts het begin van een verhaal...

In 'Schrikkeljaar' staat de relatie van Stef en Aafke onder druk. Zij heeft een vermoeden dat hij een verborgen agenda heeft. Bovendien krijgt Aafke vreemde telefoontjes in de aanloop naar weer een nieuwe schrikkeldag. Ook in het dorp waar ze wonen is de onrust groot. Als vlak voor 29 februari een alarmerende situatie ontstaat, krijgen de zenuwen het hard te verduren.

Een spannend boek hoeft niet nagelbijtend te zijn. Toch kan de opbouw van een plot te traag zijn en intensiteit missen. Dat is hier helaas het geval. Bovendien zijn de verhaalelementen vrij clichématig en soms wat ongeloofwaardig zoals het begin van de scènes met Marta en het schuurtje. Zelfs de cliffhangers overtuigen niet. En bij de ontknoping blijkt het zwakzinnige zusje wel èrg lucide en daadkrachtig te zijn.

In een psychologische thriller is de uitwerking van de personages vanzelfsprekend van het grootste belang. Hoewel er aan de psyche van Stef veel aandacht wordt besteed blijft hij op afstand. Zijn karaktertekening lijkt meer op een schets dan op een tot leven gebracht portret. Een hoofdpersonage moet een lezer voor zich kunnen winnen! 

Omdat Inge Spaan je niet strak genoeg bij het nekvel grijpt, blijf je een koele buitenstaander. En dat kan niet de bedoeling zijn... 

Terugkijkend kun je je niet van de slotindruk ontdoen dat de bouwstenen van dit verhaal cement missen! Ze hangen niet als zand aan mekaar maar missen toch eenheid. Dat heeft met de wijdlopigheid van de schrijfstijl te maken.

In dit genre is er zoveel meer kwaliteit te vinden! Om maar enkele namen uit de mouw te schudden: Michelle Frances (ontmoet Cherry en je zult haar nooit meer vergeten!), Jo Spain (lees 'Niet meer terug'!), B.A. Paris, Shari Lapena, Marieke Damen, Emma Haughton, Nelle Lamarr...

Volgende keer: meer compactheid, meer urgentie, meer psychologische scherpzinnigheid, een krachtige vertelstem! 

Dan komt de sterrenhemel in zicht! 

★★

De roep terug - Ann Cleeves

 De dubbele moraal van vrome christenen !

De start van een nieuwe reeks van een gewaardeerde auteur maakt je altijd nieuwsgierig! 

In 'De roep terug' wordt Matthew Venn, de rechercheur die zijn leven deelt met een man, geruggesteund door de intelligente en ietwat impulsieve Jen. Ze krijgen tegelijkertijd een moord én twee vermissingen in het graafschap Devon op hun bord. Als blijkt dat kwetsbare mensen, waaronder vrouwen met down, slachtoffer zijn, weegt de verantwoordelijkheid nog zwaarder dan bij andere misdrijven. 

In 'The long call' (Engelse boektitel), zoals de roep van de zilvermeeuw genoemd wordt, keert Matthew terug naar de streng orthodoxe baptistengemeenschap van zijn jeugd, de 'Barum Brethern'. Openheid en verdraagzaamheid zijn bij deze ouder wordende broederschap nog steeds geen gemeen goed. En sommigen gaan hun morele boekje zwaar te buiten!

Dit eerste Matthew Venn-deel heeft een mooi gedoseerd plot dat nergens verveelt. Van Ann Cleeves mag je geen nagelbijtende spanning verwachten, wel een tekening van een mini-samenleving in een sfeervolle natuurlijke omgeving met geloofwaardige en herkenbare personages. De schrijfster legt een uitgebreide puzzel neer die aan het eind netjes in elkaar valt. 

Een genietbaar staaltje recherchewerk met een ethisch perspectief!

★★★★

Zie ook de recensie van 'De schreeuw van de reiger'

Confettiregen - Splinter Chabot

 Neem genderidentiteit ernstig !

Splinter Chabot heeft een moedig en intiem boek geschreven over de worsteling met zijn seksuele geaardheid. Het verkoopsucces van dit verhaal zegt erg veel over de nood aan het delen van ervaringen rond niet-doorsnee genderidentiteiten. Zoekende jongeren vinden herkenning en steun in deze eerlijke maar ook schrijnende vertelling. En hetero's begrijpen beter dat trouw zijn aan een niet-hetero persoonlijkheid een gevecht is dat heel wat blessures oplevert. Bij het voorkomen of helen van die wonden kunnen main streamers een belangrijke rol spelen. Dat tonen de warme armen van Splinter's 'vriendinnenleger' aan. Deze meiden staan pal voor de hoop in bange dagen!

'Confettiregen' heeft elke lezer, jong of oud, straight of gay, heel wat te bieden! Van goeie boeken word je een beter mens!

★★★★

De hulp - Freida McFadden

 Zo moeder zo zoon !

Zoals bijna iedere lezer van spannende boeken intussen weet zijn de thrillers van Freida McFadden plot gedreven en barsten ze van de griezelige suspense!

In 'De hulp' wordt de psychologische krachtmeting tussen de personages opgezweept door een gewiekste vrouw, een echtgenoot met een inktzwarte verborgen agenda, een opportunistische ex-gedetineerde en een Siciliaanse tuinman. Iemand zal deze strijd verliezen...

Hoewel je de finale ziet aankomen komt er toch nog een bijzondere twist. En daarna mag het adrenalinepeil om gezondheidsredenen een beetje naar beneden. 

Freida McFadden heeft een sterke verbeelding en schrijft zeer suggestief. Met enkele pennentrekken roept ze hoogst ongemakkelijke situaties op.

Toch geen vijf sterren voor dit bloedstollende verhaal omdat de leeservaring het niveau van entertainment niet overstijgt. Ter vergelijking: gelijkaardige auteurs die je geest meer voeden en uitdagen zijn b.v. Anya Niewierra, Yvonne Doorduyn, Matthew Blake enz.

★★★★

Zie ook recensies van 'De perfecte zoon', 'De hulp ziet alles', 'Wat de hulp weet'

De affaire - Yvonne Doorduyn

 Tattoos vertellen wie je bent !

In 'De affaire', een verhaal over het raakvlak van de criminele onderwereld en de politieke bovenwereld, heeft Yvonne Doorduyn de touwtjes strak in handen! Op een kundige manier stoffeert en doseert ze haar plot. De talrijke puzzelstukjes worden minutieus gelegd. Bij het creëren van de drijvende kracht en het uitdiepen van haar personages maakt ze gebruik van haar professionele ervaring in journalistieke en ministeriële kringen.    

Het onvermijdelijke gebeurt: de waarheid zoekende parlementair journaliste bij de EU in Brussel, Jacky, geraakt verstrikt in een web van achterkamertjespolitiek en de lange arm van de zware misdaad. Tattoos van haar partner en zijn beste vriend verwarren haar maar zetten haar ook op weg naar antwoorden. Wat doen mythische wraakgodinnen en Hades, de heerser over de doden, op hun huid? En wat is de betekenis van Mephisto, de duivel uit Goethes Faust, in dit verhaal?

Gestaag wordt de spanning opgebouwd en het raadsel ontvouwd. Op elke bladzijde houdt de auteur je bij de les! Hier en daar wordt de werkelijkheid wel wat geweld aan gedaan. Bijvoorbeeld als de recherche een èrg vrije rol wordt toebedeeld of de labs razendsnel werken en de sluipschutters in een mum van tijd op daken verschijnen. 

Uiteindelijk zegeviert de rechtstaat en de vrijheid van meningsuiting. 

Dan is de cirkel rond: net als in de openingsfase van deze thriller kunnen we weer uit de bol gaan in café Belga aan het Flagey-plein... tot Mephisto zijn duivels weer ontbindt!

Ik groet jullie vanuit Brussel!

★★★★★

De gast - B.A. Paris

 B.A. Paris heeft geen franjes nodig om te overtuigen !

B.A. Paris komt altijd op kousenvoeten. Tientallen bladzijden lang legt ze puzzelstukje na puzzelstukje neer. Dat doet ze op een schijnbaar nonchalante manier terwijl jij je afvraagt waar ze naar toe wil. 

In 'De gast' wordt het echtpaar Gabriel en Iris overvallen door gebeurtenissen en ontmoetingen waar het geen vat op heeft. Hun kwetsbaarheid en machteloosheid die op een onfortuinlijke dag de jouwe zouden kunnen zijn, knijpen je hart samen en verbinden je met het verhaal. Haast ongemerkt word je meegesleept door de dynamiek tussen hen, een oude vriendschap in Parijs, nieuwe vrienden in de buurt en een charismatische tuinman. 

Zoals we van haar gewend zijn maakt B.A. Paris kundig gebruik van de complexiteit en de onvoorspelbaarheid van de menselijke psyche. Ze laat de emotionele druk toenemen tot het lijntje knapt en de climax niet meer te vermijden is. In het geweven web zit een geduldige spin te wachten tot de vlieg zich aandient!

Net als Shari Lapena, de andere ongekroonde koningin van de 'suburban' thriller, heeft deze schrijfster geen maatschappelijke achtergronden, indrukwekkende landschappen of een attractieve sfeer nodig om haar plot te ontwikkelen en de lezer geboeid te houden. 

Na tal van boeken werkt dit B.A. Paris-recept nog steeds. Met recepten is niets mis mee zolang de kok zijn vak maar kent!

★★★★