Liefs van je Leen - Hilde Veeren

Geen sambal 

maar doorgekookte worteltjes !

 

'Dat allebei mijn kinderen het eerste deel van hun leven 

zonder vader moesten opgroeien, leek de vloek van ons gezin.'

Als Lena in 1939 Celebes verlaat om haar opleiding tot verpleegkundige verder te zetten op Ambon, is het nog windstil in Nederlands-Indië. Toch wordt haar geluk aan de zijde van KNIL-militair Jan al snel verstoord. Terwijl haar geliefde in een Jappenkamp terecht komt, moet zij als jonge moeder haar eigen boontjes doppen in Australië waar heel wat vluchtelingen uit de archipel worden opgevangen. 

Nooit rust

Na de oorlog krijgt het gezin onderdak bij de ouders van Jan in Den Haag. Voor Lena is de cultuurschok groot: de geordende kneuterigheid van huisjes, tuintjes, paadjes en rijtjes bloempotten, benauwt haar. Voor de kwetterende Indische stemmen komt stilte in de plaats. En de kruidenpasta wordt ingeruild voor droge aardappelen. Als de KNIL-soldaat wordt opgeroepen om weer naar het woelige Indië af te varen, lijkt de weg naar een veilige toekomst opnieuw afgesneden. Komt het verscheurde gezin ook dit onheil te boven?

In 'Liefs van je Leen' vertelt Hilde Veeren het gefictionaliseerde verhaal van haar Indische grootmoeder. Geïnspireerd door brieven en anekdotes, strooit de schrijfster met sfeer, weetjes, kleuren en geuren van een exotische wereld die ze laat contrasteren met de grijze voorspelbaarheid van het naoorlogse Nederland. De neerbuigende houding tegenover de donkere Leen zorgt bovendien voor een nog grotere ontheemding van het hoofdpersonage. 

Achtergrond in de schaduw

Hoewel de auteur een warme, gedreven vertelling met aansprekende karakters neerzet, mis je de historische context. Een roman die zich in het verleden afspeelt hoort een uitgewerkte setting te hebben ofwel een tweede plotlijn die je naar een andere omgeving meeneemt. In dit boek wordt noch het Jappenkamp, noch de onafhankelijkheidsoorlog tot leven gebracht of geduid. Op deze manier mis je de kans om het lezerspubliek dat non-fictieliteratuur mijdt, toch enigszins wegwijs te maken in de internationale politiek! Levens worden gestuurd door maatschappelijke ontwikkelingen. Daarom is het belangrijk om de mechanismen erachter te begrijpen. Door te zwijgen over de rol van de KNIL-militairen in de gruwelijke dekolonisatiestrijd van de jaren '40, bloedt het verhaal bovendien naar het einde toe dood!

★★★1/2

Oorlogsliefde - Auke Kok

Het warme nest !

'Alles wees erop dat de bezetting voor hem 

geen afschuwelijke situatie was, 

eerder een spel dat hij meesterlijk speelde.'

Als de jonge Corrie den Held in 1943 de zorgzame en respectvolle jonkheer Henk van Lynden leert kennen, heeft ze geen flauw idee van het leven dat haar te wachten staat. Corrie is een makkelijk, plooibaar meisje dat dankbaar is voor de materiële en emotionele veiligheid die de dertigjarige, zelfverklaarde verzetsheld haar biedt. Vragen stellen over de activiteiten van haar partner hoort niet en daar heeft ze vrede mee. 

Sprookjes zijn bedriegers

In tegenstelling tot haar sobere jeugd heeft Corrie een feestelijk leven aan de zijde van Henk. De oorlogsschaarste lijkt hen niet te deren. Toch zit er af en toe een angel in hun relatie. Wanneer Henk haar kort voor hun huwelijk vraagt of ze ook van hem zou houden als hij voor de Duitsers werkte, schrikt ze en twijfelt ze over het antwoord. Op dat moment weet ze niet dat er een dag zal komen waarop ze zal moeten kiezen. 

Hoewel ze het ongewone gedrag van haar man - vermommingen, schuilnamen, altijd bewapend - nooit goed heeft kunnen plaatsen, ziet ze, met de nakende nederlaag van de Duitsers in zicht, haar prins in één klap van zijn witte paard vallen. Vanaf dan wordt ze door een oncontroleerbare, neerwaartse spiraal meegesleurd. 'Het was alsof Corrie en Henk zich op een opgehoogd stukje land bevonden dat door het rijzende water steeds verder afbrokkelde,' zo schrijft Auke Kok.

Wat is liefde?

Terwijl een auteur kan ontsnappen aan de neiging om te oordelen, lukt dat een lezer met zin voor maatschappelijke verantwoordelijkheid niet. Als Corrie een onethische keuze maakt, laat de historicus haar, ondanks een paar vuile handen, in haar waarde. De loyale en liefhebbende echtgenote maakt het je niet makkelijk. Toch kun je moeilijk om haar egocentrisme heen dat hebben en houden, in allerlei opzichten, laat primeren op eerlijkheid, moed en solidariteit met slachtoffers. Liefde is niet noodzakelijk onbaatzuchtig! Zolang er ook maar een greintje hoop is, wordt het warme nest met koppigheid verdedigd. 

Onmisbare getuigenis

'Oorlogsliefde' is geschreven vanuit het perspectief van Corrie van Held. Toen ze eindelijk haar herinneringen wilde delen, kon de non-fictie auteur haar spreken. Alleen hij, omdat de ex-partner van de landverrader Anton van der Waals, de echte Henk, ervan overtuigd was dat Auke Kok deze geschiedenisbladzijden goed begrepen had. Tot dat inzicht was ze gekomen na het lezen van de biografie 'De verrader'. 

Van dit onorthodoxe liefdesverhaal heeft Auke Kok een dynamische, beeldende en invoelbare vertelling gemaakt! In de relatie tussen mens en socio-maatschappelijke context toont zich de ware ziel van het individu! 'Razend interessant', hoor je dan te zeggen!

  

★★★★★

Terugkeer - Michael Berg

 Met de bezem door het Limburgse stof!

'Links van de weg rijst de mergelwand uit de aarde.

Nauwelijks voorstelbaar 

dat de zee hier ooit tegen de rotsen heeft gebeukt.'

Net als zijn hoofdpersoon, rechercheur Alex Nievelsteijn, keert Michael Berg met dit openingsboek van 'De Mergelandmoorden' terug naar zijn geboortegrond in Zuid-Limburg. Dat is niet alleen de streek waar een sappig Nederduits dialect wordt gepraat maar ook de naweeën gevoeld worden van de mijnsluitingen in de jaren '60-'70. Als Alex van Amsterdam naar Heerlen verkast om het lokale cold case team te gaan leiden, komt hij terecht in voormalige mijnwerkerswijken die zich nooit hersteld hebben van het massale verlies aan banen en waar de ondermijnende criminaliteit de hoogste van Nederland is! Een perfecte locatie, dus, voor een detective!  

De hakken in het zand !

Al snel begrijpt de rechercheur dat de relaxte werkomgeving waarnaar hij uitgekeken heeft, niet spoort met de realiteit. Zijn eerste onopgeloste zaak blijkt springlevend te zijn! Ondanks de tegenwerking van een chef die zich als een ambtenaar gedraagt en de constatering dat het onderzoek naar een verdwenen vrouw in eerste instantie op een erg slordige manier gevoerd is, bijt hij zich vast in het dossier. Tegelijkertijd blijkt een zwarte bladzijde uit zijn verleden een levensbedreigende kant te hebben.

De drie dragende personages zullen vast meegenomen worden naar de volgende delen van 'De Mergelandmoorden'. Dit cold case team vormt een aandoenlijk trio: de getroubleerde Alex die allerlei mentale gevechten voert met zijn sociale omgeving, de bijna-digibeet Frings die zijn fotografische geheugen kan inzetten en de administratieve kracht Farida die een aangeboren speurderstalent blijkt te hebben en het digibord met speels gemak bedient. Als de interactie tussen hen wat pittiger kan, zal deel twee (voorjaar '26) nog beter uit de verf komen.

Huiveringwekkend

In 'Terugkeer' maakt Michael Berg gebruik van een uitgebreide tweede plotlijn. Behalve in dit boek, maakt zo'n achterliggend verhaal zelden indruk. Hier bezoek je de ontvoerde Kelly die in eenzame gevangenschap en onder de dreigementen van haar gestoorde kidnapper probeert haar geest enigszins gezond te houden. Op deze bladzijden is de auteur zo suggestief dat zijn woorden je de adem afsnijden. Dat je er emotioneel bijna niet doorheen geraakt, is een groot compliment!

 

Met het oog op het vervolg van deze reeks zou de kwaliteit gebaat zijn met wat meer compactheid en urgentie. Toch kijk je zonder meer uit naar de ervaringen van Alex en zijn eigenzinnige medewerkers. Ook de Limburgse beslotenheid waarin zaakjes onder elkaar en buiten de regels om afgehandeld worden, blijft een intrigerend gegeven. Zelfs de onovertroffen kruimeltjesvlaai mag opnieuw op tafel komen. Alleen de identiteit van Jo Erens als hoofd van de forensische opsporing, zou even gecheckt moeten worden. Was Erens niet de volkszanger die met 'Limburg mie lanjd' het Zuiden een eigen persoonlijkheid gaf?!

★★★1/2

1936 - Auke Kok

 In slaap gewiegd !

'In Duitsland is sport de politieke opvoeding van het lichaam,

daar is sport militarisme.'

Het toekennen van de Olympische Spelen aan het nazistische Duitsland in 1936 is altijd een betwiste beslissing geweest. Bij de toewijzing speelde de integratiegedachte een doorslaggevende rol. Het werd tijd, zo werd beweerd in Olympische kringen, om Duitsland weer een plek te geven in de internationale gemeenschap. 

Niet zien of niet willen zien ?

Tijdens de voorbereiding op de deelname van Nederland liep de ethische discussie bij de pers, de bonden en de sporters hoog op. Hier en daar trok zich een individuele atleet of een sportvereniging terug. Hoe roder het nest, hoe meer tegenstand. Het Olympische credo van begrip en verzoening was voor sommigen moeilijk te rijmen met de nationaalsocialistische denkbeelden. Anderen, zoals de leden van de gezagsgetrouwe atletiekbond met een aantal NSB-ers in de gelederen, deden daar niet moeilijk over. Toch hing er ook een stemming van lichtvoetige naïviteit. Zo sprak de 'chef de mission' Karel Lotsy de gevleugelde woorden: 'Ik zie in sport dat heerlijke, neutrale terrein'.

Het idee van een heerlijk neutraal speelveld had Mussolini, de fascistische dictator van Italië, bij internationale sportwedstrijden, al van tafel geveegd. Het lag in de lijn der verwachting dat Hitler heel goed zou begrijpen dat de weerklank van het grootste sportfeest ter wereld, voor een propagandastunt zonder weerga zou zorgen. 

 

Gekomen om te winnen !

Als een volleerde sportcommentator neemt Auke Kok je mee met elke ademtocht van de bronzen sprinter Tinus Osendarp en de onverslaanbare mindset van het zeventienjarige zwemicoon Rie Mastenbroek. Met drie keer goud en één keer zilver kon ze een dikke streep trekken door het bastaardmeisje dat thuis niemand was. Het bewijs dat sport emotie is, spat van deze bladzijden!

Hoe sterk de focus ook op de prestatie gericht was, aan de overweldigende context ontsnapte niemand. De Duitsers hadden kwistig met geld en Gründlichkeit gestrooid. Alles verdiende het etiket 'nooit gezien': de grootse infrastructuur, het comfort in het Olympisch dorp, de aandacht voor esthetiek, de doorgedreven efficiëntie van het organisatorische, het luchtschip 'De Hindenburg' dat 'als een dikke sigaar' door de lucht zweefde enz. 

Sporter en toeschouwer werden omvergeblazen. En wat een sfeer heerste er in het stadion! Het gejoel op de tribunes, de nationalistische kreten en gezangen, de enthousiast wapperende hakenkruisvlaggen... verdoofden atleten en bezoekers. De snor van de Führer moet van extase getrild hebben! Een scherpe blik zou gezien hebben dat de partij de staat was geworden!

Verblind

Weg waren de gedachten aan de Jodenvervolging, de verjaagden, de gefolterden, de concentratiekampen. Enkel de zwarte topsprinter Jesse Owens kon nog een stok in het hoenderhok gooien. Voor een eerste wake-up call was het wachten tot november 1938 toen tijdens de Kristallnacht in heel Duitsland Joden en hun bezittingen werden aangevallen. 

Auke Kok heeft alles uit de kast gehaald om ons eraan te herinneren dat het jaartal 1936 als een kwaadaardig omen boven de wereld hing maar dat de mensheid zich liet verblinden door een propagandamachine. Moet je dit een gebrek aan verstand of aan moed noemen?

★★★★★

De ex-vrouw - Sally Rigby & Amanda Ashby

Wie houdt er echt van Cassie?

'Plots voelde Cassie zich honderd jaar oud 

toen zijn eerlijkheid alle sprookjes wegnam 

die ze zichzelf had verteld.'

In de domestic thrillers van het schrijversduo Sally Rigby en Amanda Ashby spelen geheimen altijd een hoofdrol! Ook in 'De ex-vrouw', het eerste in het Nederlands vertaalde boek, hebben beide vrouwelijke hoofdpersonages er alles voor over om de donkere bladzijde uit hun verleden onbesproken te houden. Als daar het daglicht op zou vallen, komt bij de ene het perfecte huisje-boompje-beestje in gevaar en bij de andere de toekomst van haar tienerdochter. Tussen hen staat een man die een ex is én een bijna echtgenoot.

Tot elkaar veroordeeld

En toch gaat de bal aan het rollen. Een afperser, een zeventienjarige die de sociale spelregels nog niet goed begrijpt en een verlaten echtgenote die gaat stoken in andermans huishouden, brengen een steeds groeiende waterval van gebeurtenissen op gang. Aan het eind van deze kettingreactie zijn er alleen maar verliezers. Iedereen hangt in de touwen! Maar wie is de mystery man/woman die de cascade van flink wat water heeft voorzien? 

Hoewel het werk van Sally Rigby en Amanda Ashby wordt geprezen om de verrassende wendingen en het onverwachte slotakkoord, mag dit talent voor twists and turns niet het enige criterium voor het rapportcijfer zijn. Als je hen vergelijkt met de beste collega's in dit genre, zie je dat de psychologische opbouw en uitwerking wat te wensen overlaat. Psychologische spanning is iets anders dan een plot dat af en toe een onvoorspelbare afslag neemt. 

De echte spanning wordt gecreëerd door onderhuidse angsten en controleverlies bij tegen elkaar schurende personages. En dat aspect is niet de sterkste kant van dit auteursduo. In plaats van de stressoorzaken samen met de plotspelers te ervaren moet de lezer het doen met gepraat over de gevolgen ervan. Freida McFadden is hier de grote leermeester. 

De vertaler in gebreke !

Bovendien is de taal en stijl iets te schraal en te weinig dynamisch om de perfecte gangmaker te zijn van het verhaal. Toch is wat de vorm betreft, de slordige vertaling uit het Engels het meest storend.

Bijvoorbeeld:

'Kon Alice met Norah redeneren?'

(i.p.v. Kon Alice met Norah hierover van gedachten wisselen?' of '... hierover praten?')

'Ik sta buiten het huis.'

(i.p.v. 'Ik sta voor de deur.')

'Maar dit was van een heel ander niveau.'

(i.p.v. 'Maar dit was van een heel andere aard.')

Zie ook de foute zinsconstructie van het citaat boven deze recensie!

Je zou denken dat de AI het hier van de vertaler heeft overgenomen.

Wie zich op de diepere laag van dit boek wil richten, mag eens nadenken over het meervoudige antwoord op de vraag die de titel stelt... en wat dat antwoord ons leert over hoe wij omgaan met liefde! 

 

★★★1/2

De zwevende wereld - Annejet van de Zijl

Een uit de hand gelopen fascinatie!

'... en wierp Franz zijn eerste blikken op het land dat zijn lust, 

zijn liefde en uiteindelijk ook zijn noodlot zou worden.'

Altijd weer vindt Annejet van der Zijl ondergesneeuwde werelden en vergeten personages die de lezer honderden bladzijden lang in de ban houden. In haar laatste boek neemt ze je mee naar het Japan van de 19de eeuw dat door de ijzeren hand van het shogunaat geregeerd werd. Deze krijgersklasse hield het land op slot, verstoken van wetenschappelijke en technische nieuwigheden. 

Gespeeld en verloren
Toch slaagden de Nederlanders erin om een handelspost te openen op het eilandje Deshima bij Nagasaki. Toen Franz von Siebold, een Duitse arts in dienst van het KNIL, naar dit afgelegen oord werd uitgezonden, geraakte hij al snel gefascineerd door de botanische omgeving en de cultuur in het algemeen. Terwijl hij een reputatie opbouwde van baanbrekende medicus, broedde hij op een ambitieus idee: de blinde vlekken in de kennis van het land wegwerken en zo de eerste Westerse Japandeskundige worden. Maar deze roekeloze Icarus vloog hoog en de zon van de shogun brandde ongenadig hard! Het accepteren van verboden geschenken, zoals een geografische kaart van een onbekend gebied, werd hem noodlottig. Hij moest als banneling het eiland vaarwel zeggen... met achterlating van vrouw en kind. 

Niet alleen dokter Franz maar ook Annejet van der Zijl werkt blinde vlekken weg. Behalve de Japankenners zullen haar lezers zich verbazen over de middeleeuwse kastenstructuur van het shogunaat waarin vrouwen en bedienden niet eens een plaats hadden. Dochters van arme ouders werden bovendien naar bordelen gestuurd waar ze werden 'opgeleid' om mannen te behagen. De militaire dictatuur, die al eeuwen aan de macht was, volhardde in starheid, arrogantie en domheid. Ondanks hun ontwikkeling werden Europeanen gelijkgesteld aan dieren. Zo'n dertig jaar later bepaalt de internationale context hoe het verder moet met de samoeraikrijgers. Uiteindelijk blijft alleen hun mythe voortbestaan!

Ken je grenzen

De vlieg in dit complexe web van politieke, diplomatieke en handelsbelangen is Franz von Siebold die één levensmissie had: de perfecte adviseur en promotor zijn van zijn tweede vaderland. Maar in hoeverre was deze wens zuiver? De arts-natuurwetenschapper-ontdekkingsreiziger had last van een groot ego. Hij wilde zowel in Japan als in de rest van de wereld schitteren. 

Aan de goede kant van zijn persoonlijkheid vind je hartstocht, volharding en de moed om confrontaties aan te gaan. Anderzijds was hij ook egocentrisch, drammerig, wispelturig en eigengereid. Contradictorische karakters zijn altijd dankbare instrumenten in de handen van een auteur! Bovendien leed hij aan zelfoverschatting, dacht dat hij besturen allerhande kon laten dansen op de maat van zijn muziek. En toen hij op leeftijd was, leek hij op een topsporter die, uit angst voor het applausloze zwarte gat, met krakende gewrichten zijn loopbaan voortzet. 

Ook deze keer heeft Annejet van der Zijl een beschouwend en tegelijkertijd plot gedreven boek afgeleverd waarover het laatste woord niet snel gezegd zal zijn!

★★★★★

De hoop van Holwerd - Anita Terpstra

 Winnen doe je bij de Postcodeloterij !

'Je moet aanwezig zijn, anders verandert er niks, 

dan verloedert en krimpt het hier.'

Niemand wil in een krimpregio wonen! De huizenprijzen kelderen, banen en voorzieningen verdwijnen, de vergrijzing neemt toe, wie kan neemt de benen. Toch heb je ook honkvaste bewoners met een groot hart voor hun geboortegrond. Marco, Hessel, Theo en Jan, in één adem 'de mannen van Holwerd' genoemd, willen het tij keren. Onder de naam 'Holwerd aan Zee' ontwikkelen ze een ambitieus reddingsplan voor het dorp in Noordoost Friesland.

Tegenwind

Kort gezegd willen ze, door middel van een dijkdoorbraak, Holwerd opnieuw met de zee verbinden. Ze zien de plezierboten al aanleggen bij de hoofdstraat, toeristen overnachtingen boeken en horen de kassa's van de kleine ondernemers rinkelen. Maar in gesprek gaan met de zee kost meestal veel geld. In dit geval tientallen miljoenen euro's in een eerste fase. 

Al vrij snel levert hun enthousiasme, kundigheid en lobbywerk financiële toezeggingen op van besturen op allerlei niveaus. Als ook de Postcodeloterij Ruud Gullit met een cheque van 15 mio € naar het noorden stuurt, kan hun geluk niet op. Toch is de strijd dan nog niet gestreden. Bestuurders blijken slecht overweg te kunnen met een grootschalig burgerinitiatief dat niet past in de gebruikelijke top down politieke cultuur. De gevestigde orde spuit met gif. De pioniers zetten hun hakken... in het slik.

Het roer gaat om

Naast de aandacht voor dit project is 'De hoop van Holwerd' ook een ode aan de weerbare, vrije geesten van de Friezen en hun Waddenzee, die op de Werelderfgoedlijst van de Unesco staat. Waar vroeger de focus lag op landwinning, wordt er nu door burgers en overheid ingezet op natuurbescherming. Deze unieke kraamkamer voor vissen, vogels, zeehonden, planten enz. mag niet verloren gaan. Hoewel de zee al lang niet meer 'de waterwolf' genoemd wordt, het fenomeen dat in tijden van zwakke waterkeringen mensen en vee verslond, zijn er nu nieuwe kapers op de kust: de toenemende opwarming en de gaswinning. 

Hoewel de eigenheid en de maatschappelijke evolutie van deze streek helder en gedetailleerd uit de doeken worden gedaan, mis je levendigheid in dit boek. Er loopt geen personage doorheen dat je voorstellingsvermogen prikkelt en zorgt voor emotionele betrokkenheid. Collega-auteurs in hetzelfde genre kiezen een onderwerp dat, naast de beschouwende achtergrond, kan putten uit brieven, dagboeken, foto's en ander gepersonaliseerd archiefmateriaal. Denk bijvoorbeeld aan Annejet van der Zijl, Auke Kok, Dido Michielsen, Bert Wagendorp, Judith Koelemeijer, Paul Hellmann enz. Was er dan geen oudere Holwerder te vinden die twee generaties kon terugkijken of overgeleverde verhalen kon navertellen? Heel even komt pake Dorus kijken, de slikarbeider die heeft meegewerkt aan de inpoldering van de regio. Maar ook de blik op hem is veralgemenend!

Geen cum laude

Mede door de uitgebreide technische (plannetje als bijlage?) en budgettaire analyse van het project 'Holwerd aan Zee' heeft dit boek eerder het karakter van een langgerekt krantenartikel met de kwaliteiten én de beperkingen van deze manier van schrijven. Waardevol maar niet kluisterend of beklijvend!

★★★1/2

Haar huishoudster - Samantha Hayes

Hoed je voor de gekrenkte ! 

'Het waren slechts een paar weken van ons leven, 

maar het heeft een van ons haar hele leven gekost.'

Van een titel als 'Haar huishoudster' schrik je even! Wordt hier goedkoop gesurft op de populariteit van Freida McFadden? Hebben we te maken met een auteur die vergeet authentiek te zijn? Of is het een marketingtruc van de uitgeverij? Hoewel dat laatste best zou kunnen, is Samantha Hayes ver weggebleven van iets dat je plagiaat kunt noemen. 

De rolverdeling
Superorigineel is haar invalshoek niet. Toch gaat het altijd om wát je met een onderwerp doet. Het is niet zo dat een geweldig idee ook een fantastisch boek oplevert. Naast de huishoudster met haar geheime agenda, komen drie gezworen vriendinnen in beeld. De vierde heeft vermoedelijk het leven gelaten. Maar waar is haar lichaam?

En dan is er nog Matt, de posterboy uit de middelbare schooltijd, die ooit een relatie had met de overleden Sara en nu getrouwd is met Gina. Sinds het afbranden van hun huis, wonen Matt en Gina in de villa van Annie die het gemaakt heeft in de wereld van de showbizz. De zingende actrice geniet voorlopig van een lange vakantie. Zouden dit echt de dominosteentjes zijn die in een lange onstuitbare beweging tegen de vlakte gaan? 'I promise', hoor je Samantha fluisteren.

Meer dan spanning
Van meet af aan hangt er een beklemmende sfeer tussen de personages. In deze vrij lijvige thriller verslapt de spanningsboog nooit. Gedoseerd worden er sluiers opgelicht en tegelijkertijd dienen er zich meer vragen aan. De plot gedreven lezer komt hier zeker aan zijn trekken! 

Toch vind je ook wijsheid in dit verhaal. Het viertal heeft in z'n tienerjaren plechtig beloofd om nooit geheimen voor elkaar te hebben. Maar omdat ego's vaak botsen met idealen, werd de gelofte al vrij snel verbroken. Door een samenloop van omstandigheden kreeg deze gebroken eed bovendien een tragisch gevolg. Van dan af zouden de meiden nooit meer met dezelfde bril naar de wereld kijken. 

Dit gegeven, dat vaak in films en boeken wordt uitgewerkt en altijd een ontroerend karakter heeft, heet 'Het verlies van de onschuld'. Daar zit dus de diepere laag van het boek in. Puntje van kritiek: de schrijfster had deze ingrijpende ervaring iets meer ruimte kunnen geven in de psyche van haar karakters. Dat zou het romangehalte van dit plot vergroot hebben. Vooral de levensloop van Gina had zich daartoe goed geleend.

Een uit de brand gesleept leven !

Samantha Hayes is gemaakt voor dit genre! Als je van haar geen spraakmakende maatschappelijke relevantie of verrassende thematiek verwacht, dan kun je in haar gezelschap op een aantal evasieve, en zelfs nagelbijtende uurtjes rekenen. Naast haar verbeelding kan ze putten uit een ongelooflijk afwisselend leven dat haar naar diverse continenten en overlevingsbaantjes bracht. 

Kun je je voorstellen dat ze, net als haar personages Mary en Sara, opgroeide met honger in een bouwvallig huis? Maar daar houdt de vergelijking ook op. Samantha keerde het lot en wist na een lange zoektocht een uitgever te overtuigen van haar werk. Dat is een win-win-situatie gebleken... die ook de lezer zal plezieren!

★★★★