Moordlust - Machteld van Zalingen

Niet elke tiran maakt literaire sier ! 

'Marion had zich nooit laten beschermen, ook niet door hem.'

Met haar vorige boek 'Het genootschap' heeft Machteld van Zalingen veel indruk gemaakt. De beklemmende sfeer van een orthodox-protestantse leefgemeenschap in combinatie met een onderzoeksjournalist die undercover gaat, biedt tal van thrillerwaardige ingrediënten waarmee een kundige auteur wel raad weet. Het resultaat hield dan ook heel wat liefhebbers van het genre gevangen in een leesbubbel!

Onder het mom van therapie

In 'Moordlust' mag rechercheur Manon Dijkgraaf (cf. 'Wraakzusters') zich opnieuw wagen aan de risicovolle kanten van haar beroep. Om het raadsel van een onopgeloste moord te kunnen ontrafelen, moet ze diep doordringen in een hulpverleningsproject waar een onwelriekend reukje aan zit. Dat leidt niet alleen naar een nachtelijke mestkelder maar ook naar een naargeestige manager die psychiatrische ondersteuning verwart met een zeer lucratief verdienmodel.  

 

Terwijl de kracht van 'Wraakzusters' in de psychologische en morele diversiteit van de drie vriendinnen ligt, zijn de personages in het nieuwste boek bijna zwart-wit wat hun ontwikkeling zeer in de weg zit. En terwijl in 'Het genootschap' de machtsbeluste leidinggevende die kwetsbare mensen misbruikt, de spanning opvoert door een constante verklikkers- en angstcultuur te voeden, moet je toch vaststellen dat zijn alter ego op de Veluwe je niet echt bij het nekvel grijpt. Ook is zijn rechterhand, Yvonne, maar een slappe versie van de kloosterzuster die als een kapo de religieuze sekte in de klauwen heeft!

Te veel weeffouten

Helaas moet je vaststellen dat 'Moordlust' een dertien-in-een-dozijn detectiveverhaal is. Halfweg wordt het plot voorspelbaar, het frauderen van de manager heeft niets origineels, de rechercheur strijkt, op een stereotype manier, de chef tegen de haren in en krijgt een reprimande, de tweedelijns intrige versterkt het cliché van de corruptie op Curaçao en is bovendien een iets te simplistisch uitgewerkt draadje, en de maatschappelijke onderlaag komt hier, in tegenstelling tot de onderbouwing in 'Het genootschap', niet uit de verf. Een aantal alledaagse actiescènes kan trouwens de saaiheid niet wegpoetsen. Misschien wil Marit Vanström wel een masterclass geven!

★★1/2

Het huishouden van Grietje Steen - Mérie van der Rijt

 Vier het leven !

'Je bent een kind van je vader.

Bij jullie (kinderen) schijnt altijd de zon.'

Als je je het doen en laten in een ver verleden wil voorstellen, dan vind je inspiratie in schilderijen en goed geresearchte boeken. In 'Het huishouden van Grietje Steen' komen beide bronnen samen.

Schilders zijn bij leven arm

Het staat bijna in de sterren geschreven dat de dochters van kunstschilder Jan van Goyen (1596-1656) met één van hun vaders vakgenoten trouwen. De jongste valt als een blok voor Jan Steen (1626-1679), die op de dag van vandaag in de grootste musea ter wereld te bewonderen is terwijl hij zijn leven lang ploeterend het hoofd boven water probeerde te houden. Voor echtgenote Grietje betekende deze verbintenis een vaak lege geldbuidel en heel veel creativiteit in de keuken. Om deze scènes vol aroma en soms met genezende kracht tot bij de lezer te kunnen brengen, heeft Mérie van der Rijt heel wat recepten, ingrediënten en smaak gevende kruiden uit de 17de eeuw bestudeerd.   

Grietje symboliseert ook het irrationele denken waaraan dit plot niet kan ontsnappen. God is het begin en het einde van de dagen en alle jaren. Waar Jan een relativerende kijk op religie heeft, wordt zijn vrouw panisch bij de gedachte dat de duivel haar komt bezoeken en aanzetten tot zondige gedachten en daden. Als hij in haar verbeelding verschijnt, wil ze hem meteen verjagen door als boetedoening te gaan klussen of de kralen van de rozenkrans eindeloos door haar vingers te laten gaan. De ratio is niet gediend van een gebrek aan kennis en logisch denken! 'Als je voor eeuwig slaapt, blijf je voor eeuwig in dromenland', zegt Jan over een dode in de familie. 'Waarom heeft hij niet 'in de hemel' gezegd?', vraagt Grietje zich geschokt af.

Welk personage is het sterkst?

Hoewel de vrouw des huizes van aanpakken weet, oplossinggericht is en zelfs voor een bescheiden eigen inkomen zorgt, blijft de gezichtseinder van dit personage toch beperkt tot vrouwentaken, zwangerschappen, bevallingen en zorgzaamheid voor de bredere familie. Dat gebrek aan diepgang is wellicht de oorzaak van de vrij slappe laatste hoofdstukken die niet tot een pointe leiden. Dit verhaal heeft iets van een uitdovende kaars. Dan vraag je je af welk boek er had kunnen geschreven worden met de schilder als centraal karakter. Iemand die strijdt voor zijn creatieve identiteit, die vecht met het conservatisme van de markt, de jaloezie van zijn collega's en het gebrek aan erkenning van zijn stereotiep denkende vader, heeft een verhalende schrijfster veel te bieden. Wanneer er donderwolken boven zijn hoofd drijven, kan deze man, die net als de dansende drinkebroers op zijn doeken, graag het leven viert, de lucht in een handomdraai klaren. Ook in 'Het huishouden van...' overtuigt de schilder voor wie het glas altijd half vol is.

Als afgestudeerde van de Latijnse School zou hij ook in staat geweest zijn om de maatschappelijke context te duiden. Waarom waren Engeland en de Republiek in oorlog? Waarom waren er katholieke schuilkerken nodig? Waarom is de - wellicht calvinistische - buurvrouw zo gemeen? De keuze om al dan niet de horizon te verbreden, heeft onder meer te maken met het publiek dat een auteur wil aanspreken. Maar toch... lezers kunnen wel enige maatschappelijke relevantie aan. Denk, bijvoorbeeld, aan het zeer succesvolle en bewierookte boek van Annemarie Ros: 'Het wonder van het noorden'. Daarin speelt Margaretha, een slimme, sterke, godvrezende recluse, vanuit haar ingemetselde cel, de hoofdrol. Omdat ze het in een vrouwonvriendelijke omgeving opneemt tegen het patriarchaat van bestuurders en geestelijken, legt deze historische roman een strop van invoelbaarheid en bewondering rond de hals van wie Margaretha leert kennen. 

'Inspiratie en talent zijn goddelijke geschenken', vindt Jan. 

Misschien heeft deze denker uit de vroegmoderne tijd toch een beetje gelijk!

★★★1/2

Als sneeuw voor de zon - Meï Lepage

 Een flauw gerecht smaakt niet naar meer !

'Rechercheurs met te veel zelfvertrouwen 

zijn degenen die zich het makkelijkst laten verleiden.'

Uit de Franse literaire wereld bereiken ons de laatste tijd een aantal zeer kundige en unieke auteurs van spannende boeken. Hoewel twee van hen - Jean-Luc Bannalec en Pierre Martin - een Duits paspoort hebben, laat hun kennis van resp. Bretagne en de Var, niets te wensen over. Ze brengen beide streken op een erg invoelbare manier tot leven en laten hun personages er helemaal mee samenvallen. Ook hun collega Sidonie Bonnec liet zich opmerken door een beangstigend, tragisch en luguber boek waarin godsdienstwaanzin zijn aanhangers blind maakt voor de morele meetlat. En nu is er Meï Lepage met een klassiek opgebouwd detectiveverhaal rond de ontvoering van een jonge vrouw die ook nog eens de dochter is van de plaatselijke politiechef. Kan zij haar naam aan dit lijstje van getalenteerde vakgenoten toevoegen?

Is dit een crisiscentrum?

De openingshoofdstukken doen al meteen de wenkbrauwen fronsen. Terwijl je een alle-hens-aan-denk-sfeer zou verwachten met rechercheurs die bijna de klok rond werken en hun maag vullen met aangeleverde pizza's, heeft Emma, die het onderzoek leidt, alle tijd voor een meergangenlunch, een persoonlijk bezoek aan het kerkhof en wat te veel gepalaver in het algemeen. De opmerking van collega Carène, 'Ik vind dat we voor vandaag wel genoeg hebben gedaan', kun je moeilijk rijmen met een levensbedreigende situatie en een vader in de buurt voor wie de minuten uren duren.

Dat gemis aan urgentie loopt ver door in het verhaal. Wanneer Emma en haar stagiair Alex onverwachts in een vuurlinie terechtkomen en, wat later, een nieuwe verdachte in beeld komt, ervaar je enige reuring. Verder is het een coherent maar kabbelend boek zonder pit! Omdat er ook van originaliteit geen sprake is, kun je Meï Lepage moeilijk een plaatsje geven tussen de namen in de intro hierboven. Ze geraakt nog niet tot bij de enkels van de Frans-Duitse rasvertellers. Wellicht vinden te veel schrijvers een weg naar de planken van de boekhandels. 

Taaltoemaatje

Ergens lees je deze draak van een zin:

'Ofwel hij is onschuldig, ofwel hij kan heel goed acteren.'

Deze structuur is een letterlijke vertaling van: 'Ou bien il est innocent, ou bien il sait très bien jouer.'   

★★1/2

Aan zijn nieuwe vrouw - Willow Rose

Tiktokkers spelen met vuur !

'Hoop is gevaarlijk. 

Hoop maakt je blind voor de valstrikken die worden uitgezet.'

Met 'Aan zijn nieuwe vrouw' gooit Willow Rose haar werk over een andere boeg. De gedreven rechercheur Billie Ann en Florida's mangrovebossen met een door de nacht ploeterend politieteam, zijn uit het zicht verdwenen. Ze zijn vervangen door een high class artsenechtpaar dat voor de buitenwereld en in de ogen van de verliefde Emma, perfect functioneert.

Het sprookje wankelt

Wanneer een social media-kanaal een verdachtmaking verspreidt die dr. Stone in een zeer kwalijk daglicht plaatst, en Emma bovendien brieven krijgt die door zijn omgekomen eerste echtgenote ondertekend zijn, verliest ze haar innerlijk evenwicht. Ze vecht voor het geloof in haar attente man en tegen de twijfels over zijn oprechtheid. Omdat niet alle vragen omtrent het dodelijk ongeval van Alice zijn opgehelderd, gaat ze zelf op onderzoek uit. Ook het hatelijke gedrag van haar stiefdochter, die spiedend en filmend door het huis loopt, baart haar zorgen.   

Wie zich de Billie Ann-reeks herinnert, weet dat Willow Rose zich betrokken voelt bij maatschappelijke kwesties. Zo is er de sekte die haar ouders in zijn greep kreeg en haar (ex-)partner die haar neerbuigend behandelt en duidelijk maakt dat hij buitenshuis werkende vrouwen geen warm hart toedraagt. In haar nieuwste boek neemt ze de handschoen op tegen huiselijk geweld van dominante, manipulatieve mannen. Hoewel de door hen toegepaste tactiek van isoleren, controleren, destabiliseren en de sociale omgeving laten geloven in de emotionele instabiliteit van het slachtoffer, een erkend gedragspatroon is, leidt het in fictieverhalen tot voorspelbaarheid. Ook de houding van het slachtoffer laat zich raden: omdat er te veel te verliezen is, regeren het wensdenken en het ongeloof een hele tijd over het gezonde verstand. Op voorgekauwde plots zit niemand te wachten... toch?

Op de weegschaal

In het verlengde van dit maatschappelijk engagement ligt Willows grote hart voor slachtoffers en haar hang naar gerechtigheid. Dat haar empathische aanklacht tegen misstanden ook de drijvende kracht is van 'Aan zijn nieuwe vrouw', betekent helaas niet dat het verhaal over de hele lijn overtuigt. Daarvoor is de uitwerking te clichématig. Terugkijkend op het Billie Ann-vierluik, mis je de zeggingskracht, frisheid en originaliteit van haar eerste thrillers. Die unieke, inpalmende stem heeft ze niet kunnen meenemen naar deze stand alone. Heimwee naar de alligators en de surfende pensionado's zal het lot zijn van menige aandachtige lezer!

★★★

Zusje onder de trap - Steena Holmes

 Een radeloos gemis !

'Ik nam afscheid van het meisje dat ik was en werd iemand anders. 

Iemand die sterk genoeg was om te overleven.'

In 'Zusje onder de trap' heeft Steena Holmes een beladen en moeilijk te verliteraturen onderwerp aangesneden: verdwenen meiden die als seksslavinnen verkocht en doorverkocht worden of in de handen vallen van gestoorde geesten. Ze gebruikt hiervoor het perspectief van de achtergebleven familieleden die vechten tegen het niet-weten, het eeuwige wachten en de hoop die vaak wanhoop wordt en omgekeerd. 

Knagend geweten
Zo is er Paige, die bijna ten onder gaat aan een onverteerbaar schuldgevoel. Hoewel ze lang geleden beloofd had steeds in de buurt te blijven van haar tweelingzusje, is Jessica in een onbewaakt ogenblik voorgoed verdwenen. 'Pas als Jess is gevonden, zal ik mezelf kunnen vergeven voor het feit dat ik haar alleen liet', is een gedachte die haar elke dag kwelt. Om er enigszins het hoofd aan te bieden is ze gaan werken bij Child, een organisatie die verdwijningen voortdurend onder de aandacht van de omgeving brengt en een telefonische tiplijn openhoudt. 

De suggestieve kracht waarmee de psychologische ontwrichting van de families en één van de slachtoffers de lezer bereikt, is de sterkhouder van dit verhaal. 'Zusje onder de trap' is een erg emotioneel boek! Omdat Steena Holmes je inleving en invoelbaarheid bespeelt, wordt je voortdurend de adem afgesneden. En dat is een groot compliment! 

Verhaaltechniek

Minder goed geslaagd is de constructie die met drie plotlijnen te ambitieus is. Er is de Paige-lijn, de Angel-lijn (het slachtoffer) en de Meri Amber-lijn. Hoewel het boek zo'n 400 pagina's dik is, komt de persoonlijke zoektocht van inspecteur Amber naar haar ontvoerde zus onvoldoende uit de verf en krijgt ze een snel uit de lucht gegrepen ontknoping. Fictieauteurs zouden trouwens in staat moeten zijn om hun verhaal in 280 tot 300 bladzijden te vertellen. Doseren is blijkbaar een deel van het ambacht dat niet iedereen in de vingers heeft.   

Volgens Steena Holmes lopen, in de VS, de cijfers van geroofde en mishandelde kinderen op. Stemmen die alarm slaan zijn dus hard nodig! Het zou niet zo mogen zijn dat, zoals in dit boek, een moeder 's nachts het licht in de woonkamer laat branden voor het geval haar dochter thuiskomt!

★★★1/2

De rode erfenis - Almar Otten

Een sterk systeem is geen partij 

voor radicale actievoerders ! 

'Ik denk nog steeds dat het financiële systeem 

slecht is voor de mens en de aarde'

Bij West-Europees terrorisme stellen wij ons een buitenlandse agressor voor die een aantal van zijn handlangers onder onze medeburgers ronselt. Toch was er een tijd, zo'n halve eeuw geleden, dat de leden van politieke bewegingen met een geweldscultuur allemaal binnen onze eigen grenzen te vinden waren. In Duitsland had je de Rote Armee Fraktion, in België de CCC, in Frankrijk Action Directe en in Nederland RaRa, een light versie van deze gewapende actiegroepen. Hun belangrijkste doelen waren het bestrijden van de kloof tussen arm en rijk en het neerzetten van een rechtvaardiger maatschappijmodel. De aanklacht tegen de wildgroei van het kapitalisme kreeg een duidelijk gezicht door aanslagen op bankiers, groot-industriëlen en de voorzitter van de Duitse werkgeversorganisatie, die bovendien een jodenhater met een SS-verleden was. 

Radicaal activisme

Tegen die achtergrond heeft Almar Otten een plot bedacht waarin een in Nederland actieve groep extremisten zich keert tegen techmagnaten en Amerikaans imperialisme. Onder meer het Tesla service center en het Microsoft datacenter zijn de kop van jut. Hoewel hun panden in de fik gaan, vallen er geen slachtoffers. Wanneer de pamfletten, die ze na hun opzienbarende activiteiten verspreiden, naar een band met de R.A.F. verwijzen, gaan bij politiek en justitie alle alarmbellen rinkelen.     

In dit ambitieus opgezette verhaal gaat in het lange middendeel de aandacht volledig naar het voormalige (fictieve) R.A.F.-lid Sybille Wilhonrew en haar partner Encey, een charismatische figuur die graag zijn invloed laat gelden maar geen vuile handen wil maken. Deze hoofdstukken leren je hoe een geheim leven familiebanden vertroebelt en dat er zelfs in een intieme relatie geen sprake is van vergaand vertrouwen. 'Ik hield van je, maar wist dat ik je nooit zou kunnen vertrouwen', zegt Encey, een bekentenis die ook op Sybilles lippen ligt. Een lidmaatschap van een strak geleide organisatie - gewelddadig of niet - vraagt immers om een grenzeloos engagement dat zwaarder weegt dan persoonlijke behoeften. 

De mens achter de actievoerder

Toch blijft in dit ontluisterende deel van 'De rode erfenis', vooral de dialoog tussen vader en dochter bij. De hereniging is er een van moeizaam gevonden woorden, onbegrip en een grootse daad van vaderschap die niet in goede aarde valt bij de dochter. Toch staat Sybille voor eerlijkheid en moed. Terwijl ze de verantwoordelijkheid voor haar politieke daden aanvaardt vindt ze de kracht om haar leven op een ander spoor te zetten. De opportunist Encey, daarentegen, kan niet kritisch naar zichzelf kijken. Voor hem geldt vooral 'Me, Myself, I'.             

Hoewel het romangehalte in dit boek groter is dan de jacht van de recherche op de activisten, krijgt deze intrige een meeslepende ontknoping. Om naar dit overtuigende orgelpunt te kunnen toewerken, heeft de auteur de welomlijnde doelen van de linksradicalen uit het verleden moeten loslaten en vervangen door een doelwit dat een brede groep van burgers schade zal berokkenen. Het personage achter dit plan is dan ook gebaat bij een psychische stoornis.  

'De rode erfenis' is zonder meer een mijlpaal in de schrijversloopbaan van Almar Otten! Hierin combineert hij historisch en maatschappelijk inzicht met karakters die aantonen dat leden van een autoritaire organisatie niet noodzakelijk een eenheidsworst vormen. Dat kun je een hoopvolle gedachte noemen!

★★★★1/2 

De Ex - Freida McFadden

Een koningin zonder kroon !

'Dat is de belangrijkste beslissing die een vrouw kan nemen: 

wat voor man ze als echtgenoot kiest.'

Zou het kunnen dat de New Yorkse queen of suspense haar lezers een keer op hun honger laat zitten? Dat een deel van haar talent niet thuis geeft. Met het vorderen van de bladzijden sluipt die gedachte meer en meer in het verhaal over 'De Ex'. 

Tussen droom en werkelijkheid

Als je in een boekhandel tussen de grote klassiekers je dagen mag doorbrengen en je lievelingsboek bovendien 'Wuthering Heights' is, dan ben je gevoelig voor grote liefdes. En als je eigen grootouders elkaar over de dood heen hebben liefgehad, dan zou jouw bijna-ideale partner toch ook ooit je pad moeten kruisen. Daar wil Cassie in geloven en helemaal voor gaan. Die kans krijgt ze wanneer een charmante arts uit de nabijgelegen kliniek de winkelbel laat rinkelen.

Maar Joël is door het leven getekend. Hij heeft zijn geliefde op een dramatische manier verloren en was niet gelukkig met haar opvolgster. Bovendien wordt Cassie in zijn vriendenkring erg koel ontvangen. De rancuneuze Lydia, die door McFadden scherp getekend wordt, vernedert de nieuwe vriendin tot op het bot. 

Mist verbeeldingskracht

'De Ex' is een roman die met een licht verteerbaar spanningssausje overgoten wordt. Om eeuwenoude gevoelens zoals jaloezie en bezitsdrang tot hun recht te laten komen, is er een unieke vorm van creativiteit nodig. Helaas wringt hier het schoentje. De auteur laat zich verleiden tot een recept met overbekende ingrediënten: een ongezonde band met een ex-partner, intimiderende stalking, enkele geheimen en een belager die als eindtwist wordt opgevoerd.    

  

Hoewel dit geen topprestatie is, blijft Freida McFadden een vakvrouw. Een foutloze verhaalstructuur, kundig uitgewerkte personages en een perfecte dosering, kun je altijd op haar conto schrijven. In een tijd waarin je een aantal van haar collega's ziet worstelen met over- of onderstoffering en een te zware stijl, besef je dat zelfs het onder de knie krijgen van basistechnieken geen sinecure is. Als deze topauteur de gewaagde duisternis van haar andere werk terugvindt, dan zullen de fans haar opnieuw in de armen sluiten. Een kat met zeven (of meer) levens komt altijd op haar pootjes terecht! 

★★★

Schuldspel - Jo Furniss

 AI heeft geen stijl !

'Blijven slechte mensen slecht als ze aan je kant staan?'

Steeds nieuwe debutanten strijden om een plekje tussen collega's die je gewaardeerde blijvers zou kunnen noemen. De voormalige BBC-journaliste Jo Furniss is een van hen. Gezien haar professionele achtergrond mag je een overtuigend niveau en een brandende ambitie verwachten. Dat zij er ook zo over denkt merk je meteen. Geen lange aanloop. Er wordt meteen een stok in het hoenderhok gegooid! 

De nachtmerrie van elke ouder

Als de ouders van een groep scholieren worden samengeroepen in de aula van een eliteschool, horen ze dat hun zonen en dochters niet zijn teruggekeerd van een zwemcompetitie. Dat leidt tot wilde speculaties over losgeld en zelfs terrorisme. Naarmate de stress toeneemt, worden er meer onderlinge verdachtmakingen geuit en wilde plannen gesmeed om de impasse te doorbreken. 

Wat Jo Furniss vooral interesseert is hoe haar personages - ouders en kinderen - zich proberen staande te houden. Terwijl andere auteurs zouden schrijven dat de plotspelers zichzelf verliezen, zegt zij dat iedereen nog meer zichzelf wordt: 'Akin nog hooghartiger, Ayesha nog heerszuchtiger, Jack nog laffer, Mariah nog dramatischer.' En Emily, de ik-persoon, wringt zich in bochten om haar dubbele identiteit te beschermen.

Hoe komen we hieruit?

Bij de ontvoerde jongeren zie je een gelijkaardig overlevingspatroon. Iemand vindt dat het gebruik van geweld tot een oplossing kan leiden, een ander kiest de weg van het onderhandelen en Olivia, de dochter van Emily, probeert de groep veilig te houden met het pleasen van een man die macht over haar heeft. Toch is dit geen verhaal van daders en slachtoffers. Bijna alle betrokkenen hebben vormen van onethisch gedrag op hun kerfstok. Misschien zou je verwachten dat Jo Furniss hen scherp veroordeelt maar niets is minder waar. Zij staat achter een proces van verzoening, hoeveel mentale schade er ook is aangericht. En wat de jongere generatie betreft, gaat ze helemaal voor het idee van de spons en de tweede kans.

In 'Schuldspel' spelen psychologie en moraliteit een hoofdrol. De grondige aanpak ervan levert wel een wat overgestoffeerd plot en een vaak te compacte, drukke stijl op. Je krijgt de indruk dat de auteur in permanente angst leeft om de lezer te verliezen. Misschien is dat wel de angst van een debutant. 

Wat een brutaliteit!

Het niet helemaal in de vingers hebben van de vorm kun je een beginneling wel vergeven. Maar met de draken van de uit het Engels vertaalde zinnen komt dit boek niet weg!  Enkele voorbeelden:

'Ik moet stoppen', zegt een tienermeisje tegen de chauffeur/ontvoerder als ze zich niet lekker voelt.

'Hij was onverbitterd over een blessure die...' (Unembittered?)  

'De noodzaak van de velen weegt zwaarder dan die van de weinigen.'

(Naast de overtollige lidwoorden, zou ook 'noodzaak' 'belang' moeten zijn.)

'Ik wuif hem weg om zijn eigen podium te zoeken.' 

(Bedoeld wordt 'een opstapje'. 'Wegwuiven' heeft trouwens geen vast voorzetsel.)

'Je kunt geen omelet maken en al dat soort dingen...'

(Zinspeling op de bekende uitdrukking 'Je kunt geen omelet maken zonder eieren te breken'. '...en al dat soort dingen' wordt niet gezegd in het Nederlands. Wel: enzovoort.)

'Ik mag geen cijfers laten zakken', zegt een bezorgde scholier.

(Wellicht stond er 'I cannot drop points'.)

Als je in het colofon kijkt, zie je dat bij 'Vertaling' de uitgeverij vermeld staat. Er was dus geen professionele vertaler betrokken bij dit project. Dan kun je alleen maar denken... aan AI! 

Met dit soort praktijken schoffeer je de auteur, de lezers, de Nederlandse taal en de literatuur! Bovendien ondermijn je de positie van al onze kundige vertalers. De vergevingsgezinde spons van Jo Furniss is op dit schandelijke bedrog niet van toepassing!

★★★1/2

Westwaarts - Eric Westerveld

Niet elke parel glimt ! 

'Angst managen: het is een essentiële vaardigheid voor de zeezeiler.'

Omdat mensen en boeken van structuur houden, heeft Eric Westerveld niet alleen zijn zeilavontuur gedeeld maar ook een tweedelijnsverhaal gecreëerd dat de eigen ervaring op een spiegelende manier doorkruist. Hierin speelt Christoffel Columbus de hoofdrol. Over hem zegt de auteur: 'Columbus is soms verstopt in de geschiedenis maar komt vaak weer tevoorschijn.' Dat laatste neemt de hedendaagse zeenomade graag voor zijn rekening. In het spoor van de ontdekkingsreiziger zeilt hij naar de overkant van de Atlantische oceaan waarvan de laatmiddeleeuwse admiraal dacht dat het de kusten van Azië waren. 

Buigen maar niet barsten

In 'Westwaarts' wordt Columbus helemaal van onder het stof gehaald. Je leeft mee met de haast bovenmenselijke missie die hij voor zichzelf heeft bedacht: het eindeloos lobbyen bij de Portugese en Spaanse vorsten die zijn reizen moeten financieren, het mentale gevecht tegen officieren die hem van zijn troon willen stoten, de vaak mislukte pogingen om zijn bemanning, waaronder veroordeelde moordenaars en ander gespuis, in bedwang te houden en tegenslagen op zee en op de Caribische eilanden. 

Voeg daar nog de gebrekkige kennis bij over de ligging van de continenten, de grootte van de aarde, weer, wind en orkaanseizoenen, en je krijgt samen met de bevelvoerder een punthoofd. Bovendien zijn de schepen niet altijd zeewaardig. Als de reizigers kolonisten worden, loopt de situatie helemaal uit de hand. De rouwdouwers gaan achter de inheemse vrouwen aan, schuwen het geweld niet en kunnen hun honger naar goud, net als de ontrouwe leidinggevenden, niet bedwingen. Columbus, die geen bestuurder is maar wel die rol moet spelen, krijgt de neuzen niet in dezelfde richting. Vanuit zijn machteloosheid en gekneed door de geplogenheden van zijn tijd, houdt ook hij de handen niet schoon. 

In een fuik

Toch blijft hij koppig zijn doel achterna varen, ervan overtuigd dat westwaarts reizen hem naar de Mongoolse vorst en grondlegger van het Chinese Rijk zal brengen. De Grote Khan (spreek uit Chaan) zal hem vast vertellen over die andere Italiaanse ontdekkingsreiziger die hij op bezoek had: Marco Polo. De schrijver noemt de Genuees 'een doorzetter met tunnelvisie'. Denken met open vizier is niet echt aan hem besteed.

Wie dezelfde kant op vaart maar precies weet welke kusten en eilanden hij zal vinden, is Eric Westerveld. Toch glanst ook voor hem de 'Parelketting', een aaneenschakeling van kleine stukjes land (van Grenada tot de Maagdeneilanden), niet elke dag. De 'parels' zijn orkaangevoelig, huisvesten actieve vulkanen, verwelkomen gasten met bootgevaarlijke riffen en kunnen, zoals 'de wasmachine' bij Grenada, in turbulent vaarwater liggen.  

Niet voor watjes

Zeezeilers weten dat ze hun tanden op elkaar moeten zetten in hardship-situaties. Een beschadigde stag of andere averij, noodweer of grote schepen die op je afkomen terwijl de stuurman niet reageert op je vraag om meer ruimte, kunnen behoorlijk wat stress veroorzaken. 'We zitten als kaas in een tosti, met aan weerszijden honderden verlichte patrijspoorten', zo verwoordt Eric een aanval van nachtelijke angst. Op andere tijden wordt er heerlijk gechild, gekanood, gesnorkeld of gesmuld van een lokale maaltijd. 

Toch mist dit boek aandacht voor mensen en hun samenleving. Een bezoek aan een slavenmuseum maakt deze leegte niet goed. Socializen gebeurt steevast in het clubhuis van de marina. Waarom niet eens gaan buurten in het plaatselijke kroegje of op de markt? Eric is niet goed in het typeren van individuen. En bij een zeldzaam gesprek vraagt hij niet door. Ook zijn observaties zijn oppervlakkig. Zo vindt hij dat het carnaval van Trinidad dé identiteit van het land weergeeft. Dat lijkt erg kort door de bocht gedacht als je het hebt over een multi-ethnische maatschappij met een diversiteit aan historische wortels. Wat hebben de olie- en gasinkomsten trouwens gebracht? Werden ze op een sociaal-verantwoorde manier besteed of kwamen ze in handen van buitenlandse investeerders of een binnenlandse elite? En waarom niet eens proberen te achterhalen hoe de bewoners van de 'Départements d'Outre-Mer' (Martinique, Guadeloupe) hun band met moederland Frankrijk beleven? Zijn zij gelukkiger dan de eilanders die gebroken hebben met het Verenigd Koninkrijk of is vrijheid gelijk aan blijheid?

De vorm kan beter
Ook op het taalvlak laat de auteur steken vallen. Soms grammaticaal ('De bruine plakkaten hopen zich meestal op aan de oostkusten, gaat rotten en stinken op stranden...'), een andere keer wat een vertaling betreft. De 'Nuestra-Señora-de-las-Nieves' is niet 'Onze Dame van de Sneeuw' maar 'Onze-Lieve-Vrouw-van-de-Sneeuw'. Hier is de schipper even vergeten dat de regio doordrenkt is van het katholieke geloof. Het kerstenen was een prioritair aspect van de fanatieke Spaanse veroveringsdrang.

'Westwaarts' laat zich makkelijk vergelijken met de verliteratuurde wereldreis van Ben Rutte: 'Dit nemen ze ons niet meer af.' Als je beide stukken over de San Blas-eilanden naast elkaar legt, dan weet je wie de boeiendste vertelstem heeft, wie de beste stilist★ is, wie de meeste verbeelding heeft, wie filmische scènes kan schrijven. Bij Ben zit de lezer, in figuurlijke zin, in de bijboot, een voorrecht dat Billy, hoe sympathiek ook, de lezende passagier te vaak onthoudt! Op het karveel van Columbus was er wel een plaatsje vrij!  

★ Een stilist is iemand met een mooie stijl; een stylist is een vormgever.

★★★1/2

Scheuren in de hemel - Anne-Gine Goemans

 Boze kunst, grimmige burgers !

'Ik heb niemand verkracht, ik heb ervoor betaald.'

Het verdriet van Groningen, daar delen we allemaal in. Barsten in de muren, de ene na de andere inspectieronde, karige of helemaal geen uitbetalingen, de vervloekte NAM, de vergeten noordoosthoek van Nederland. Ook de maatschappelijk geëngageerde auteur Anne-Gine Goemans werd door dit drama geraakt. Het kreeg een prominente plaats in haar spannende roman 'Scheuren in de hemel'.  

Zich vastbijten is de boodschap

Als inspecteur Barbara Holland zich verdiept in de moord op Nynke de Jager, vijfentwintig jaar geleden, komen de twee hoofdverdachten van weleer opnieuw in beeld. Nu haar resten zijn gevonden, wordt het oude dossier van onder het stof gehaald. Daarin vindt Barbara de namen van een Duitse zedendelinquent, Edo Schneider, en het toenmalige bezitterige vriendje van Nynke, Vincent Bleker, die nu een respectabele medewerker van de NAM is. Het spreekt voor zich dat de focus vol op de gewelddadige vrouwenmishandelaar komt te liggen. Maar ook het gladde ex-liefje blijft niet buiten schot. Hoe je de dader met bewijslast aan het slachtoffer koppelt, is voor elke speurder een hoofdpijnvraag. 

Twee nevenpersonages verpersoonlijken de slepende gevolgen van de gaswinning in de regio. Rein de Ridder, eigenaar van een ijzerwinkel, woont in een caravan bij zijn beschadigde huis. Om de herstelling ervan te kunnen betalen, laat hij zich verleiden tot het verhuren van zijn schuur aan een crimineel. En dan is er nog beeldend kunstenares Titia, die met verkrampte woede aan een bewegend kunstobject bouwt. Voor deze erg toepasselijke creatie heeft ze een naargeestige rol in gedachten. Als de schrijfster de pijn van de gedupeerden verwoordt, is haar toon hard en onverbloemd.  

Het oordeel

Hoewel alle plotelementen keurig op hun plaats vallen, moet je toch erkennen dat dit verhaal overgestoffeerd is: te veel acteurs, te veel achtergronden, te veel sporen en lijnen. Bovendien gaat de spanningsboog er enigszins onder lijden. Een kleiner maar toch storend feit is het benoemen van inspecteur Barbara Holland. In scènes met haar intimi noemt de auteur haar 'Barbara'. Maar in werksituaties klinkt het: 'Holland had erover gehoord' of 'Wederom zet Holland de stopwatch aan'. Dat valt niet lekker in het oor en zorgt voor afstand tussen de lezer en de heldin! Het is ook jammer dat, omwille van de chronologie, de frustratie over de NAM niet kan samenvallen met de afwikkeling van het moordonderzoek. Als het om een actuele moord zou gaan, dan kon dat wel. Met de juiste aanpak zou dan ook de overstoffering van de baan zijn! 

Pluspunten zijn de maatschappelijke thema's (woekerrente, orgaanhandel, vrouwenmishandeling, nalatige overheid) en de ontmaskering van de dader die pas diep in de finale plaats vindt. Toch bieden deze sterkhouders, evenmin als de vertederende seniorenverliefdheid van Barbara's professionele partner, net te weinig tegengewicht voor een vierde ster!

★★★1/2

Soortgenoten - Marit Vanström

 Twee stijfhoofden op zoek naar gerechtigheid !

'De grootste wetenschappers aller tijden 

hadden altijd controversiële beslissingen moeten nemen.

Roem komt achteraf'.

Zoals over alle gesloten werelden hangt er ook over TBS-klinieken een raadselachtige sfeer. Wat hebben de bewoners precies op hun kerfstok? En kun je van sociaal-gestoorden acceptabele burgers maken? Zo ja, hoe dan? Dat braakliggende terrein geeft een fictieauteur de ruimte om de setting in alle vrijheid, hoewel niet onvoorbereid, in te vullen. Iemand als Marit Vanström weet daar wel raad mee... 

Geen mededogen

Als criminologe en speurneus Jackie door een ontsnapte TBS-er gegijzeld wordt, is zij de enige die zijn verhaal gelooft. De overheid en de buitenwacht hebben hun kort-door-de-bocht-mening meteen klaar. Als gevolg hiervan wordt het lot van de getraumatiseerde Steijn door een hedendaagse guillotine beslecht! 

Hoewel ze zich 'machteloos en tandeloos' voelt, neemt ze samen met haar 'partner in crime', ex-marinier en oud-politieman Joszef, de handschoen op. Het wordt steeds duidelijker dat 'De Rijnpoort-kliniek' zich bezondigt aan ongeoorloofde praktijken. Getraliede ramen kunnen ook geheimen vasthouden! 

Diepgang

Net zoals in de andere boeken van Marit Vanström krijgt de lezer ook hier weer de kans om zijn denkvermogen aan te scherpen en zijn inzicht in maatschappelijke mechanismen te verrijken. Nadat een wakker geschudde Officier van Justitie zich in de strijd gooit, blijkt dat zij meer middelen ter beschikking heeft maar ook binnen strakke lijnen moet opereren. Jackie daarentegen kan ongestoord bij een serieverkrachter op bezoek gaan en de man op een sluwe manier aanzetten tot medewerking. Op het medische vlak word je bijgepraat over stoornissen, behandelmethodes en revolutionaire medicatie. 

Dat alles wordt, zoals het in een psychologische roman past, verwerkt in de karakters, hun gedrag en hun communicatie. Deze auteur blinkt uit in scherpe, slimme dialogen. Zo wringt Joszef zich in allerlei bochten om zijn rol van zedendelinquent op een geloofwaardige manier te spelen. Hij is intussen undercover gegaan in de 'De Rijnpoort'. Ook de therapiegesprekken tussen cliënten en hulpverleners zijn van een fijnzinnige intelligentie.

Vakmanschap

Martin Vanströms verhalen zijn de tegenpool van de wijdlopige opbouw waarvan sommige minder begaafde collega's zich bedienen. De geestelijke vader van Jackie en Joszef, daarentegen, stoffeert elke bladzijde op een ingenieuze, plot voedende manier. Toch is Marits nieuwste detective zoveel meer dan een goed gelegde puzzel. Het is ook een schreeuw om aandacht van de meest kwetsbaren onder ons, zij die door de samenleving beschimpt en uitgebraakt worden. Voor een dwangstoornis kies je zelf niet!

Alles bij elkaar opgeteld levert 'Soortgenoten' dus een perfect boek op... toch? Hum, soms zijn recensenten de luis in de pels van de schrijver. De leesluis van dienst heeft deze keer, op zo'n 40% van het einde, een zinnetje genoteerd dat de - voorlopige - dader die tot diep in de finale meegaat, ontmaskerde. Je wilt niet voor de speurders uitlopen. Ach, misschien wilde deze geroutineerde verteller alleen de scherpzinnigheid van zijn lezers testen!

 

★★★★1/2

Al mijn leugens - Nelle Lamarr

 Hoe héél véél leugens 

bijna naar de waarheid leiden !

'Vergeleken met haar is Scrooge een gulle kerstman.'

Hoe rancuneus kun je worden als je werkgeefster je dag in dag uit toesnauwt en vernedert? Dat is wat Sloane te verduren krijgt sinds ze bij de succesauteur Barbara Van Wyck als PA werkt. Ze hoeft dus ook niet lang na te denken over haar reactie wanneer ze de koningin van het spannende boek dood boven haar toetsenbord aantreft. Ze grist de bijna voltooide kopij van de volgende bestseller mee en gaat naar huis. 

Knagend geweten

Nadat Sloane het manuscript enigszins naar haar hand heeft gezet, zoekt ze een literair agent die op haar beurt een enthousiaste uitgever vindt. Het hulpje van Barbara wordt een gevierde schrijfster, koopt een mooie flat en... krijgt last van wroeging in de gedaante van hallucinaties en nachtmerries. Als je zieltje niet zuiver is, krijg je spoken op bezoek. Zo valt er al snel bedreigende post in haar brievenbus. Iemand weet wat ze gedaan heeft maar er was toch niemand anders in Barbara's huis...?

Zit hier het razend spannende plot in dat je mag verwachten? Hum, dat valt een beetje tegen. De kans is groot dat de geoefende lezer zowat halfweg de dader ontmaskert. Terwijl er, enerzijds, wat te veel ontraadselende achtergrondinformatie wordt gegeven, mislukken, anderzijds, de pogingen om misleidende scenario's een aura van geloofwaardigheid te geven. Toch hoort Nelle Lamarr credits te krijgen voor haar slotakkoord. Die laatste twist bedenkt vast niemand! 

Sterke eindsprint
Hoewel 'Al mijn leugens' een onderhoudend verhaal oplevert, is het ook een net-niet-prestatie. Wat ontbreekt is moeilijk te benoemen. Je zou kunnen zeggen dat ze 'de kracht van het woord' niet helemaal beheerst. Haar belangrijkste collega-auteurs - en dan moet je toch weer in de eerste plaats McFadden noemen - hebben dat talent wel. Toch eindigt ze sterk met een hoofdpersonage dat tot op het bot gekleineerd wordt. De bijna-ontmenselijkte Sloane verscheurt je hart. Zo zwaar kan een rechtbank je nooit straffen!

★★★1/2     

Schaduwstad - Kimberly Belle

 De jacht is geopend !

'Wie te veel vragen stelt, 

krijgt antwoorden die hij niet wil horen.'

Wie dit boek met een vluchtige blik bekijkt, ziet er wellicht een rijkeluisvakantietrip in met een feel good karakter. Kimberly Belle heeft wel meer misleidende scènes voor haar lezers en haar hoofdpersonage klaarliggen. In 'Schaduwstad' wordt Stella helemaal zoek gespeeld terwijl ze wordt benaderd door mannen (en één vrouw) die allemaal beweren dat ze te vertrouwen zijn. Hoe heeft het zover kunnen komen...?

Kwetsbaar geluk

Terwijl de antiekhandelaar Adam Knox en zijn vrouw genieten van een verblijf in het romantische Parijs heeft er een bomaanslag plaats. Wat later is Adam, die in de buurt iets te regelen had, onvindbaar. En Stella radeloos... maar ook slim. Ze weet veel van technologie en communicatiesystemen, ook de toepassingen die haar onder de radar houden. Intussen heeft ze begrepen dat haar 'ideale' man zich in schimmige werelden beweegt. Toch blijft ze herhalen: 'De Adam die ik ken wil het verleden behouden, niet uitbuiten.' Als hij nog leeft, dan zal ze hem vinden! De vraag is: 'Willen anderen dat ook?'

Terwijl het plot drijft op de queeste van Stella en de vaart die gecreëerd wordt door het onzichtbare gevaar, krijgt de thematiek van de bloedantiek alle ruimte. Omdat er groot geld te verdienen is met deze malafide handel, worden er op grote schaal artefacten en eigendomsdocumenten vervalst. Zelfs musea en veilinghuizen worden in de maling genomen of doen er zelf aan mee. Dat laatste is een schokkende vaststelling van de schrijfster. Tenminste als je ervan uitgaat dat Kimberley Belle haar achtergrondresearch goed gedaan heeft. Degelijke auteurs besteden daar veel tijd aan. In oorlogsgebieden of landen met corrupte regimes kunnen zware criminelen vrij makkelijk hun slag slaan. Welke rol speelt Adam hierin?

Even ademen

Toch is er in deze obscure werkelijkheid nog plaats voor enige 'couleur locale'. Kimberly Belle deelt interessante weetjes over de zonnewijzer van de Saint-Sulpicekerk die door zijn stralen de klokken kan laten luiden of over de honderdvijftig jaar oude eiken die nodig waren om de spits en het dak van de afgebrande Notre-Dame te herstellen. Oppervlakkig wordt het bij haar nooit!

De hoofdrolspelers in 'Schaduwstad' zijn geen zwart-wit personages. Liefde kan leiden tot 'kleine maar gevaarlijke gunsten', zegt Stella. Fraude en loyaliteit lopen kriskras door dit verhaal! Toch slagen beide karakters erin om het bewijs te leveren dat mensen kunnen veranderen. Dat idee heeft de schrijfster haar lezers op een uitgesproken manier willen meegeven. 

Topprestatie

Naast de aansprekende inhoud mag ook de verpakking er zijn. Kimberly Belles vertelstijl zou je fris en zonder kapsones kunnen noemen. Daarom verbaast het niet dat Freida McFadden van dit boek heeft genoten. Ook haar verhalen zijn fris en van een misleidende eenvoud. Bovendien is originaliteit een bijkomende kwaliteit die ze met elkaar delen. Met het etiket 'Zomerthriller' doe je 'The Paris widow', zoals de titel in het Engels klinkt, echt te kort!

★★★★1/2

Stille wateren - Kicky Sehlstedt

 Een dorp in de wurggreep van een pokeraar !

'Maar later begrepen we

 dat het gewoon monopoliegeld was.'

De promotie van spannende boeken uit Zweden wordt steeds ondersteund door laaiend enthousiaste krantenrecensies uit dit land. Zo lees je over 'Stille wateren' in het Aftonbladet en op de Nederlandse cover:

'Het jaar is nog maar net begonnen, en dit is nu al de kanshebber voor beste thriller van het jaar.'

En het regionale blad Bohusläningen schrijft:

'Waarschuwing: dat wordt bingelezen.'

Zullen we eens nuchter kijken naar dit debuut?

Het verlies van de onschuld

Dertig jaar geleden kwam een vriendengroepje samen om Midzomer te vieren aan de Zweedse westkust. Omdat de drank rijkelijk vloeide ontstond er een eruptie van emoties die twee jongens, Kalle en Patrik, onzacht met elkaar confronteerde. Vriendin Julia stond in het brandpunt van hun dispuut. Toch was dit niet de enige wig die de vriendschap deed splijten. 

Diezelfde avond verdween de vader van Patrik. Op dat moment was het vastgoedbedrijf van Pelle niet meer te redden. Had hij zelfmoord gepleegd? Die optie verdween van tafel toen meer dan drie decennia later lokale duikers een koffer vonden met de resten van een lichaam. Intussen is Kalle een plichtsbewuste rechercheur geworden die er alles aan zal doen om de waarheid te laten spreken. Dat die waarheid hem in een emotioneel spagaat brengt, is een niet onbelangrijk element in deze psychologische detective.

Niet alles is idyllisch

Kicki Sehlstedt is erin geslaagd de sfeer op te roepen van de scherenkust waar het leven voor de meeste bewoners eenvoudig is en de dagelijkse regelmaat voorspelbaar. Dat wil niet zeggen dat er geen zorgen zijn. Het alcoholgebruik is fors, de verkeersboetes van dezelfde orde. Nog belangrijker is de invloed van de EU-visquota en... de vastgoedcrisis die voor veel gedupeerden en nog meer kwaad bloed heeft gezorgd. Vooral die laatste maatschappelijke context wordt in 'Stille wateren' uitgewerkt.

Een boek met zicht op kwesties die de samenleving beroeren, heeft altijd een meerwaarde! 

Maar met het vorderen van de bladzijden realiseer je je dat je niet zult ontsnappen aan herhalingen van bekende feiten en algehele langdradigheid. Het verhaal hangt aan een lange, gewillige elastiek! Van het bingelezen uit de inleiding is dus geen sprake. In dit bedje zijn trouwens heel wat Scandi-auteurs ziek!

Verbeterpunten

Hoewel de kracht van Kicki Sehlstedt in de psychologische uitwerking zit en de ontknoping op een invoelbare manier dramatisch en pijnlijk is, bereik je met dit niveau de volwassen en belezen lezer niet! Ook het belangrijkste thema van het boek dat omwille van spoilers niet mag genoemd worden, is al tot vervelends toe opgevoerd. Originaliteit is een must wil je een plot de hemel in prijzen. En laten we niet vergeten kritisch te zijn wat het samenspel van de twee hoofdpersonen betreft. Onderzoeksleider Kalle en true crime podcastmaker Julia zitten elkaar in de weg. Omdat beide personages hetzelfde doel nastreven, moet hun ritme op elkaar afgestemd zijn. Het is niet de bedoeling dat iemand de wedstrijd wint terwijl voor de ander de finish nog niet in zicht is. Daarom krijgt de lezer de indruk dat ze zich niet volledig kunnen ontplooien. Vooral op de activiteiten van Julia lijkt een rem te staan.

Het chauvenistische commentaar van de Zweedse media is dus peptalk. Misschien zouden deze critici eens naar het werk van onze halve Zweed Marit Vanström moeten kijken. Dat helpt vast bij het bijstellen van hun perspectief!

Toemaatje 

Het verbaast dat de dader en de medeplichtige door het verjaringsprincipe niet in staat van beschuldiging kunnen gesteld worden. Sinds de wetswijziging van 2010 als gevolg van de moord op premier Olof Palme in 1986, is verjaring van zware misdaden niet meer mogelijk.

★★★

Eén vierkante kilometer ellende - Joop van Riessen

Een dienstbare dwarsligger !

'Het politiekorps had een gesloten cultuur,

en als er iets mis was 

dan werd dat intern afgehandeld.'

Het voormalige Amsterdamse politiebureau Warmoesstraat wordt zowel volks en historisch als berucht genoemd. Zijn ligging in de Wallenbuurt heeft daar alles mee te maken. Als je omringd wordt door prostitutie, drugshandel en gokbedrijven, dan kun je van de blauwe brigade geen fluwelen aanpak verwachten. In de jaren '70 was hun zone zelfs de meest criminele van Nederland! 

Hard tegen hard

Joop van Riessen, al jaren bekend van zijn uitstekende Anne Kramer-thrillers, heeft een behoorlijk deel van zijn professionele leven op dit adres doorgebracht. Tijdens zijn loopbaan als Wachtcommandant, Peletonscommandant en Chef Recherche krijgt hij een uitdagende, versnelde opleiding die je als 'het hoofd boven water houden in de Warmoesstraat en daarbuiten' zou kunnen omschrijven. Hij komt voor hete vuren te staan bij ontruimingen van kraakpanden en het intomen van vijandige demonstranten. Bouwvakkers, gezagsontrouwe Provo's, anti- snelweg- en metroactievoerders, 'Geen woning, geen kroning' pleitbezorgers... ontketenen een ware stadsoorlog.

Als in de jaren '70 de Chinese drugsmaffia de Zeedijk inpalmt, neemt de corruptie van agenten en rechercheurs aanzienlijk toe. De kat wordt bij de melk gezet. Waar hun vroeger wel eens een gratis maaltijd, wat drankjes of zelfs een onderhoudsbeurt van de auto werd aangeboden, rinkelt de kassa nu een heel stuk luider. In kroegen waar drugs worden verkocht verschijnen sommige handhavers van de wet niet op dagen waarop er gehandeld wordt. Ze laten zich bovendien fêteren door de criminelen, rijden mee naar de haven van Antwerpen of verbergen een partij cocaïne
in de kluis van hun werkkamer.

Geduchte tegenstand

In deze periode van afglijdende moraliteit verhardt de strijd die Joop van Riessen met het kwaad in de eigen gelederen aangaat. Hij blijkt uit taai hout gesneden. En dat is nodig want op steun van zijn meerderen hoeft hij niet te rekenen. De vuile was blijft binnen. Sterker nog: als de pers er lucht van krijgt en het imago van de carrièrejagers in gevaar komt, wordt hij gedegradeerd tot de klokkenluider die het nest bevuilt. Maar na verloop van tijd wint de volhouder en levert de halsstarrigheid een betere bedrijfscultuur op.

Deze memoir grijpt je meermaals naar de keel. Joop van Riessen heeft tijdens zijn hele loopbaan letterlijk en figuurlijk in het oog van de storm gestaan! Steeds op nieuw rechtte hij zijn rug en bleef pal achter het onafhankelijkheidsprincipe staan. De 'arm van de wet' hoorde onkreukbaar te zijn. Omdat hij niet wilde zwijgen en wegkijken heeft zijn carrière meer dan eens aan een zijden draadje gehangen.

De onsterfelijke

Appie Baantjer, ook een voormalige bewoner van Bureau Warmoesstraat, en zijn alterego rechercheur De Cock - met c.o.c.k - zouden voor deze onverschrokken man hun onafscheidelijke hoed afnemen. Wist je trouwens dat Lowietje echt bestaan heeft?

★★★★★

Madame le Commissaire - Pierre Martin

 Vrouwelijke daadkracht !

'Wie uitkijkt naar vallende sterren, 

zal geen paaseieren vinden.'

Minstens twee Duitse auteurs van populaire boeken hebben hun schrijvershart aan Frankrijk verloren: Jean-Luc Bannalec en Pierre Martin zijn hun 'noms de plume'. Beiden hebben zich een regio eigen gemaakt die veel meer biedt dan zon, zee en strand. De eerste neemt je mee naar de Keltische wortels en de bedreigde zoutboeren van Bretagne, de tweede opent je ogen voor maatschappelijke kwesties in de Var die grote invloed hebben op het politieke landschap van Frankrijk. Hoewel er in hun detectives ook ruimte is voor een pluk-de-dag-sfeer, is het niet hun bedoeling om feelgood boeken vol 'couleur locale' te schrijven!

Een onverslaanbaar team !
Als Isabelle Bonnet in een Provencaals dorp herstelt van een traumatische beroepservaring in de hoofdstad, krijgt ze er veel sneller dan gedacht de functie van politiecommissaris aangeboden. Aan haar om de moordenaar te vinden van een Engelse oplichter die er met het geld van misleide investeerders vandoor ging.

Pierre Martin heeft van 'Madame le Commissaire' een krachtig personage gemaakt. Ze is direct en soms bot, stelt moeiteloos haar grenzen, gaat recht op haar doel af en is getraind in gevechtstechnieken. Haar assistent Apollinaire, de enigszins autistische nerd die erg verrassend uit de hoek kan komen, zorgt voor contrasterend gezelschap. Over de man die tegen zijn cactus praat zegt Isabelle hoofdschuddend: 'Af en toe was die jongen bijna geniaal en twee tellen later weer de wereldvreemdheid zelve.' Zij zullen twee handen op één buik worden!

Eigen volk eerst
Net als zijn hoofdpersoon neemt de schrijver geen blad voor de mond. Hij legt de openlijke afkeer van inwijkelingen op de tongen van een aantal dorpsbewoners. Zowel Parijzenaars als buitenlanders krijgen het etiket 'geïmporteerd'. Ook zij die de lokale economie vooruit helpen zijn niet welkom. Hetzelfde spanningsveld laat zich voelen tussen de blaffende gendarmes en de functionarissen van de Police Nationale. Het centrale gezag heet bemoeizucht.

Als je het ongeloofwaardige, kip-zonder-kop-bezoek van Isabelle aan de dader van de moord even wegcijfert, dan is dit een erg prettig lezend verhaal met spitsvondige, snelle dialogen, enige humor, maatschappelijke relevantie en de doortastendheid van een gedreven rechercheur. 

Het tapenaderecept van de burgemeester krijg je er gratis bij!

★★★★

Een razende storm - Ann Cleeves

Verwende kinderen kunnen niet verliezen!

In dit derde deel van de Matthew Venn-reeks verblijf je weer in het landelijke North Devon waar traditioneel gedacht en geleefd wordt. De orthodoxe geloofsovertuiging van de Barum Brethern heeft nog steeds volgers en de klassenmaatschappij met aparte scholen en gescheiden vriendschappen blijft haar stempel drukken. 

De verloren zoon

Als de beroemde zeezeiler Jeremy Rosco naar het nest terugkeert, ontstaat er opgewekte reuring in de dorpskroeg van Greystone. Maar wanneer zijn dode lichaam in een dobberende sloep gevonden wordt, verstillen de stemmen. Dan is het aan Matthew Venn en zijn team om onder de huid te kruipen van een gesloten gemeenschap.

Tijdens hun zoektocht naar achtergrondkennis stuiten de rechercheurs op een opvliegend drankorgel dat zich op een repressieve manier kwijt van zijn functie als lekenrechter. Sommige 'well-to-do' zonen bewijzen hun afkomst geen eer meer. Verwende lui missen vaak een sterke geest! 

Wie is de echte Jem?

Ook de niet-vervulde liefde tussen Jeremy en Eleanor is een rode draad in dit verhaal. Zou de zwerfhond Rosco voor haar zijn teruggekomen? En spiegelt zijn persoonlijkheid in de bedenkelijke reputatie die hem achtervolgt? Hij zou mensen gebruiken en een lastpak zijn. 'Echt zo'n knul die je niet in de klas wil hebben', zegt zijn vroegere leraar over hem.

'Een razende storm' is een vertelling over wrok, narcistische machtsspelletjes, jaloezie en... geloof in wonderbaarlijke genezingen. Maar als je te maken hebt met complexe geesten die er bovendien kwalijke relaties op nahouden en de recherche om de tuin leiden, dan ontsnap je misschien niet aan de uitleggerigheid van de auteur in de slotfase. Toch wordt een lezer niet blij van het gebrek aan respect voor het principe 'show don't tell'.

Een beetje gladschuren

Hoewel Ann Cleeves er ook nu weer in slaagt om haar personages te laten samenvallen met hun socio-culturele omgeving en authentieke, enigszins overschaduwde Britse regio's tot leven te brengen, mag er in een lijvig boek als dit meer vaart zitten.

Daartegenover staat de meerwaarde die kleine, subtiele beschouwingen bieden. Bijvoorbeeld deze uitspraak van de gewetenloze dader: 'Ik heb nooit moeite gehad met slapen.' 

★★★1/2