Overal horizon - Femke Lobach

Zout in al je poriën !

 

'Zeilen is het ultieme loslaten, 

ik kan helemaal niets doen.'

Mental coach Femke Lobach heeft het vaak tegen haar cliënten/topsporters gezegd: 'Je hebt discipline en doorzettingsvermogen nodig om je droom te verwezenlijken.' Dat motto geldt evenzeer voor haarzelf als ze met haar partner Gijs aan een zeilreis over de wereld begint. 

Zeebenen
Het klinkt romantisch: zeilen in de Caraïben, de Galápagos archipel, de Marquesas, Tonga, Fiji... maar aan boord is het leven hard. Misschien moet je zeggen 'onstuimig'. Als in de Pacific 'de wind huilt en de golven bulderen' is het de klok rond aanpoten. Het stagzeil en de grote fok moeten tactisch bespeeld worden. Je glibbert en struikelt over het spekgladde dek met stinkende vliegende vissen, je valt uit je bed, niets blijft op z'n plaats. De nacht is inktzwart. Het machtige jacht lijkt op 'een rubberen badeendje'. Je mag blij zijn als je net niet zeeziek wordt en nog een paar uur slaap kan pakken. Alleen dankzij zware fysieke en mentale inspanningen wordt de droom waargemaakt! 

Als je ook de technische mankementen, de verraderlijke koraalriffen en de stuitende bureaucratie in de aanlegplaatsen het hoofd kunt bieden, dan wachten je paradijselijke stranden, pelikanen, blauwe roggen, zeeleeuwen, apen in het oerwoud, kokosplantages, dagverse kreeften... en unieke bewoners met, soms eeuwenoude, verhalen. Toch sluiten Femke en Gijs hun ogen niet voor het sluikstorten onder de palmbomen, het stervende koraal of het Panamakanaal dat een wissel trekt op het ecosysteem. 

Schoon schip maken

In tal van opzichten is dit een mentale reis. Als je de waan van de dag achter je laat, ontstaat er ruimte in het hoofd. Bij Femke wordt die vrije plek voor een groot stuk ingenomen door gedachten en vragen over het verleden. Deze stoere vrouw is opgevoed met het credo 'niet zeuren maar poetsen'. Na de plotse dood van de vader van haar kinderen, heeft ze snel de draad en de verantwoordelijk voor haar gezin weer opgepakt. Op de boot herinnert haar geest zich dat ingrijpende ervaringen verwerkt moeten worden. Ze krijgt te maken met heftige dromen en dwingende hersenspinsels. Net zoals de storm rond de boot weer gaat liggen, komt haar hoofd uiteindelijk in rustiger vaarwater terecht.

Op een flink aantal bladzijden krijgt het boek thrillerachtige proporties. Samen met de hartslag van de bemanning gaat ook de jouwe omhoog. Toch blijft vooral het sociale talent van Femke je bij. Telkens opnieuw slaagt ze erin om snel een betekenisvolle band te creëren met - vooral - de vrouwen die ze onderweg ontmoet. Dat kan als je je, in beide richtingen, openstelt voor de ander en jezelf kwetsbaar durft op te stellen. Dan kun je op de eerste dag al een gesprek over leven en dood voeren! Ook Marquesanen in een Frans soldatenuniform kunnen plots sterven...

Surprise !

En wie-o-wie loop je tegen het lijf in het midden van de Grote Oceaan? Dat kan alleen maar Floortje Dessing zijn! Zij is net klaar met de opnames van haar reportage over Palmerston, een buitenatol van de Cookarchipel. De reisvrouw van de NPO zal haar tijd op de Kings' Legend later 'een heerlijk rustpunt' noemen. Heeft zij even geluk gehad dat ze niet bij de Galápagoseilanden is opgestapt!   

★★★★1/2

De nanny - Nelle Lamarr

Zet je schrap voor nummer twee ! 

'Misschien ben ik beter af met een nanny 

die eruit ziet als Mrs. Doubtfire.'

Wie zich ongeduldig afvraagt of Nelle Lamarr na haar debuut 'De logé' de liefhebbers van psychologische suspense opnieuw een onvergetelijke leestijd kan bezorgen, mag meteen naar de boekhandel of de bieb (tot 11 maart '25 alleen voor de e-book editie)!

Geslepen

In deze opvolger heeft de schrijfster de uitwisselingsstudente Tanya ingeruild voor de nanny Marley. Toch zijn beiden uit hetzelfde hout gesneden. Aan de buitenkant beleefd en netjes, onderhuids giftig en doortrapt. Allebei nestelen ze zich in het gezin om, vanuit die versterkte positie, de familiebanden geleidelijk te ontwrichten. Hoewel Tanya én Marley als 'bad news' kunnen bestempeld worden, is het script van de nanny véél onheilspellender dan dat van haar literaire voorgangster. 

Als de hoog gekwalificeerde verpleegkundige Marley de zorg voor Ava's pas geboren baby op zich neemt, denkt de gehavende jonge moeder dat ze een godsgeschenk in huis heeft gehaald. Sinds ze lijdt onder bekkeninstabiliteit, een langzaam helende keizersnede en hormonen die haar nachtmerries bezorgen, is Ava een erg onzekere vrouw geworden. 

Wie is de schuldige?

De eerste tijd lijkt ze een makkelijke prooi voor de nanny die een zware rekening komt verefferen. Het onrecht dat haar zus, haar moeder en haarzelf is aangedaan, heeft Marley nooit kunnen verwerken. In de vulkaan borrelt het magma. De haat tegenover de daders heeft intussen onbeheersbare proporties aangenomen. Te lang zijn Ava en Ned, haar succesvolle Hollywoodiaanse zakenman, zich van geen kwaad bewust.

Terwijl in het eerste gedeelte een kwaliteitsvol entertainment gehalte overheerst, creëert de auteur in deel twee emotionele en rationele diepgang. Ze slaagt erin om de ziel van de personages én die van de lezer in opstand te laten komen. Naast verontwaardiging is er in dit boek veel plaats voor ontroering, bijvoorbeeld wat de relatie betreft tussen Ava en Gabe, de boezemvriend van Ned. Ook voor verrassende scherpe kantjes is er voluit ruimte.

Betrokkenheid

Bovendien blijkt Nelle Lamarr maatschappelijk geëngageerd te zijn. De kritiek op klassengezondheidszorg en -justitie klinkt volmondig. Ook als in de slotfase de tropische storm voorbijraast en de antagonisten tot het uiterste drijft, kan ze het niet nalaten om de opwarming van het klimaat even ter sprake te brengen. 

Waar 'De logé' een sterk en genietbaar feelgood label heeft, tapt de schrijfster in 'De nanny' uit een heel ander vaatje. In haar tweede thriller confronteert ze de lezer met de falende samenleving die wij vorm geven en in stand houden! Tegelijkertijd deelt ze een positieve invalshoek met BA Paris: zelfs vanuit een verloren positie kun je terugvechten! Had er iemand in het begin van dit verhaal een euro durven te verwedden op de heropstanding van Ava?!

★★★★1/2

Vermist - Willow Rose

In het oog van de storm !

'Tegelijkertijd voelde ik mijn eigen verdriet verzachten

en in kracht veranderen.'

Wie graag een vrouw ontmoet die met heel haar wezen rechercheur is en de lezer het gevoel geeft dat hij in haar verhaal woont, kan bij Willow Rose terecht! In 'Vermist' krijgt speurder Billie Ann het zwaar te verduren. De psychische belasting die het onderzoek naar haar van de aardbol verdwenen beste vriendin veroorzaakt, is haast ondraaglijk.

Sterke invalshoeken!
Vrij snel voel je dat dit een geëngageerd boek is, niet alleen omdat buitensporig geweld als conflictoplossing het hoofdthema is en het taboe van de kinderlijke onschuld doorbroken wordt, maar ook omdat Willow Rose een Trumpiaanse echtgenoot opvoert. Joe, de ex van Billie Ann, heeft de grootste moeite met seksuele identiteiten die niet standaard zijn. Sinds zij als lesbienne door het leven gaat, vindt hij dat zijn kinderen niet meer in de juiste opvoedkundige handen zijn. Wie weet... komt deze man in een volgend plot als evangelical uit de kast. Zijn retoriek haalt je het bloed onder de nagels vandaan! 

Deze thriller lijkt in één vloeiende beweging geschreven. Ondanks de rauwheid van het onderzoek is warmte en loyaliteit een verbindende factor. Bovendien maakt het grenzeloze engagement van Billie Ann ten opzichte van haar beroep indruk. Dat betekent niet dat ze thuis op applaus wordt onthaald. Het spagaat tussen werk en gezin trekt een zware wissel op haar. Ook van dit punt heeft Willow Rose een statement gemaakt!

Omvergeblazen!

Terwijl een orkaan van categorie 4/5 in Florida aan land komt, raast het plot met volle intensiteit naar het verbijsterende slotakkoord toe. Een bladzijde verder lees je in het dankwoord dat de gruweldaden van de ontspoorde geesten, net als in haar debuut, op waar gebeurde verhalen berusten. 'De verbeelding is lang niet altijd sterker dan de realiteit', hoor je in dit geval te zeggen!

Telkens hoop je dat een auteur met zijn tweede of derde boek volwassen wordt. Dat hij de weg vindt naar meer strakheid, originaliteit, zeggingskracht, een evenwichtiger structuur en een personage dat omgeven is door een magnetisch veld, dat met andere woorden 'het nekvel van de lezer vastgrijpt'! Willow Rose heeft een merkbare technische en inhoudelijke stap gezet tussen het wat traag op gang gebrachte plot van 'Verdwenen' en deze opvolger. 'Vermist' is een gebalde vuist geworden! Een tien met een griffel en een zoen van de juf!

★★★★★

Nicolet Steemers - Wat niet deert

Een feest van verbale assertiviteit ! 

'Alles komt altijd terug, zelfs al moet het de wereld rond 

voor dat je met een klap in je nek opnieuw wordt geraakt.'

Hoe origineel en onderhoudend kan het zoveelste boek over troebele gezinsrelaties zijn? Dat kun je je afvragen als je b.v. 'Wat niet deert' van Nicolet Steemers open slaat. Vertrouwen in hoe deze schrijfster psychologie verliteratuurt, helpt je door je aarzeling heen. 

Alleen het buitenhuis heet 'Harmonie'

Bij het voorstellen van de plotspelers toont ze meteen haar scherpte! De persoonlijkheden liggen elkaar niet. Al snel krijgt hun communicatie een stekelig karakter. Vooral zoon Ruud gooit door zijn botte egocentrisme voortdurend stokken in het hoenderhok. Hij is de snelle, materialistisch ingestelde reclameman. De musicus, broer Philip, is zijn tegenpool. En het eeuwig puberende nakomertje Manon is het maatje van deze bedachtzame man. Samen met hun invalide vader brengen ze enkele vakantiedagen door in het buitenhuis van de familie. Daar komt het tot een confrontatie met het pijnlijke verleden en de tegenstellingen in het gezin.   

De thematiek van 'Wat niet deert' richt zich op het ontwikkelen van relaties tussen ouders en kinderen. Hoe verschillend de kijk van de zonen en de dochter De Rijke op hun vader en moeder is, wordt overtuigend, en voor veel lezers vast herkenbaar, in beeld gebracht. Zo is voor de ene de moeder flamboyant en grappig, voor de andere egocentrisch, kil en onbetrouwbaar. De wig die daardoor tussen de kinderen gedreven wordt, klinkt als een statement doorheen het verhaal.

De kracht van taal

Het grootste compliment gaat naar de taalbeheersing van de auteur. Haar woorden zijn accuraat, onverbloemd, rauw. Het assertieve redeneervermogen is benijdenswaardig. Waar het kan wordt bovendien een dosis cynische humor toegevoegd. Het is de taal die de verhoudingen op scherp zet en het plot aanjaagt. 

Hoewel we Nicolet Steemers kennen als thrillerschrijfster, is 'Wat niet deert' een onversneden psychologische roman waarin zelfs de 'questionnaire' van Marcel Proust een rol speelt. Deze tien persoonlijke vragen worden soms door interviewers gebruikt om een portret van iemand te schetsen. Zou het niet interessant zijn om deze vrijpostige vragen bij gelegenheid aan Nicolet zelf te stellen... of zou ze er via interviewee Philip al op geantwoord hebben?!

★★★★

Vier seizoenen in Damascus - Fernande van Tets

Een beul met een lijntje naar God ! 

'Aan het eind van deze enorme, bureaucratische papiermolen 
heeft de regering altijd het laatste woord.'

Is een non fictie boek uit 2020 nog relevant als het gaat over maatschappelijke ontwikkelingen in het onstabiele Syrië? Dat is de eerste vraag die je je stelt als je 'Vier seizoenen in Damascus' begint te lezen. Het antwoord hierop blijkt eenvoudiger dan je zou denken...

Een land aan de rand van de afgrond

Net als haar niet-aflatende strijd om een visum te bemachtigen voor Syrië, uitzichtloos wordt, krijgt Arabiste en freelance journaliste, Fernande van Tets, een aanbieding om voor de hulporganisatie van de VN (de UNRWA) in Damascus aan de slag te gaan. Het is maart 2018. Op dat moment staat het land al acht jaar in brand! Diverse rebellengroepen bekampen ongenadig het Syrische leger dat gesteund wordt door Rusland. Maar president Assad is niet van plan de handdoek te gooien! 

Het wordt al snel duidelijk dat de aanwezigheid van de VN gedoogd wordt op voorwaarde dat de medewerkers op eieren lopen en een kat geen kat noemen. Maar zelfs binnen die strikte grenzen maakt de regering de organisatie bijna vleugellam. Hun aanvragen voor het uitrollen van een hulpactie, of zelfs maar de voorbereiding ervan, worden vertraagd door een bureaucratische papiermolen die niet noodzakelijk tot het groene licht leidt. Bovendien is de kennismaking met het spionage- en verklikkerssysteem schokkend. Zelfs in het kantoor en de accommodatie hebben de muren oren en ogen! Tot overmaat van ramp heeft president Trump de Amerikaanse steun aan de UNRWA opgezegd. Dat betekent een vermindering van de werkingsmiddelen met één derde!

Beschaving wordt barbarij

Hoewel Bashar al-Assad aan het begin van zijn ambtstermijn de economie liberaliseerde en buitenlandse investeringen toeliet, zorgde de Arabische Lente voor een omslagpunt. Vanaf dat moment koos de president resoluut voor de harde hand, de tactiek van de verschroeide aarde, een angstcultuur en een bondgenootschap met een foute tsaar. Ook de clancultuur kwam bovendrijven. Zijn familie en andere trouwe Alawieten konden rekenen op lucratieve inkomstenbronnen in het steeds armer wordende Syrië. Fernande van Tets spreekt van 'de kannibalisatie van de Syrische economie', waar trouwens alle partijen zich aan bezondigen. Om de staat van dit land te benoemen heb je grensoverschrijdende woordenschat nodig!    

Zelden zijn dictators in staat om een unieke persoonlijkheid te ontwikkelen. Ze geraken niet veel verder dan een doorslagprofiel van gelijkgestemde leiders. Het gedrag van Assad kun je makkelijk Trumpiaans noemen: glashard liegen, goochelen met de term 'fake news' en zich bekommeren om het imago in de binnenlandse - en wat Bashar betreft ook de buitenlandse - pers. Bovendien denkt hij, net als de Romeinse keizers en hun opvolgers, tot en met president Bush sr. maar ook de kaliefen, dat hij een afgevaardigde van God is! Als je daarvan overtuigd bent, of je doet alsof, hoef je geen verantwoording aan burgers af te leggen...

Iedereen moet zijn eigen stoep schoonvegen

Maar ook de Westerse landen hebben boter op het hoofd. Dat Assad junior tegen de Amerikanen streed in Irak, is begrijpelijk. Intussen heeft de internationale gemeenschap ingezien dat de keuze van president G. Bush voor een militaire interventie een flagrante inschattingsfout was. Ook het Westen heeft Syrië losgelaten. 

Het Arabische woord dat je in een mum van tijd leert is wasta. Zonder wasta functioneert niets of niemand in Syrië. Het is het systeem van 'ons kent ons', van steekpenningen aan kleine en grote machtsspelers die iets voor je kunnen regelen waarvoor je in een fatsoenlijke samenleving een kleine procedure volgt of waar je 'gewoon' recht op hebt. Maar wasta kan ook ingezet worden om je op een immorele manier te verrijken of kwetsbaren te onderdrukken. Hoe barbaars de corruptie in deze wetteloze oorlogsjaren geworden is, vertelt VN-collega Amira van wie het huis door regeringssoldaten geplunderd werd. In dat verhaal snijdt de laatste zin je de adem af... 

Puinzooi

Lezer, hoed je voor dit boek! 'Vier seizoenen in Damascus' is op al zijn pagina's even gruwelijk. Onafgebroken onrecht, machtsmisbruik en ingesleten omkooppraktijken zijn je reisgenoten. Woede en pijn zullen je deel zijn! 

Kort geleden viel Assad van zijn talloze, megalomane standbeelden en aanplakborden. Mag je hopen dat het tijdsdocument van Fernande van Tets niet meer van toepassing is op het nieuwe Syrië? Hoe breng je beschaving terug in een maatschappij zonder degelijke instellingen, instanties, wetten en rechtspraak, politieke partijen, politie, leger en pers? Hoe krijg je het wasta-gedrag en het sektarische denken uit miljoenen hoofden? Kun je het DNA van een land veranderen? 

★★★★1/2

Afgeschreven - Angelique Haak

Strijd om het behoud van eigenwaarde ! 

'Mensenkennis wordt zwaar onderschat.

Iedereen laat slechts zien hij wil dat de ander ziet.'

Wat als een verknipte geest je spannende plot kaapt en aan de realiteit toetst? Misschien is zo'n copycat-crimineel wel de ergste nachtmerrie van een thrillerauteur! Wie deze akelige droom in de ogen wil kijken kan in een fictief verhaal zijn verbeelding de vrije loop laten. En dat is precies wat Angelique Haak doet in 'Afgeschreven'. 

Controleverlies

Voormalig successchrijfster Sasja Winters heeft last van in drank gesmoorde paniekaanvallen die leiden tot oncontroleerbare agressie. Als een moordenaar zich tot in de details laat inspireren door één van haar boeken, neemt de psychische druk alleen maar toe. Bovendien maakt dit onstabiele verleden haar verdacht bij het onderzoeksteam van de recherche. En als zure kers op de onsmakelijke taart staat er binnen haar gezin nog veel meer op het spel!

Onder de streep

Hoewel spanning en vaart onafgebroken aanwezig zijn en alle karakters een duidelijke persoonlijkheid hebben, overstijgt dit verhaal de kwalificatie 'entertainment' niet. De bliksemafleiders zijn weinig overtuigend, de psychologie clichématig en de enige vorm van maatschappelijke relevantie ('Is een auteur verantwoordelijk voor de uitspraken van zijn personages?') loopt op kousenvoeten voorbij. Toch is de volgestouwde, warrige, over the top finale, het meest teleurstellende gedeelte van dit plot. Terwijl de psychologische uitwerking steeds platter wordt, rollen de twists and turns over je heen en zijn de slachtoffers niet meer te tellen. Van een prijswinnende schrijfster verwacht je dat ze de stelregel 'less is more' kent! 

 

Als je dit boek binnen het genre wil duiden moet je erkennen dat collega's zoals Bernice Berkleef ('Ontmaskerd') en Machteld van Zalingen ('Het genootschap') in hun recente thrillers meer originaliteit, dosering en engagement verwerkten. Internationaal gezien vind je prettige complexiteit en diepgang bij b.v. Charlotte Link en Freida McFadden ('De perfecte zoon').

Slecht gedobbeld

Ondanks de goed gevonden dubbele betekenis van de titel, biedt 'Afgeschreven' niet meer dan enkele evasieve leesuurtjes. Hoe boeiend invalshoeken ook zijn, het is de verliteraturing waar het om gaat.

'Zelfs schrijvers kunnen niet altijd zes gooien', zou Sasja Winters zeggen!

★★1/2

Diepe gronden - Nicolet Steemers

 De natuur als aanjager voor zielepijn !

'De lamme leidt de blinde met grote tegenzin 

en in een ijzig stilzwijgen.'

Als drie vriendinnen aan een trektocht door de Roemeense Karpaten beginnen, wordt hun plan al snel gedwarsboomd. Op de eerste ochtend blijkt één van hen spoorloos verdwenen. Omdat de twee anderen niet vertrouwd zijn met de omgeving, besluiten ze terug te keren naar de bewoonde wereld. Dat blijkt veel moeilijker dan verwacht. Maar is het gebrek aan topografische kennis het enige obstakel?

Beschadigd

De personages die Nicolet Steemers bedacht heeft zijn verre van doorsnee. Twee van hen lijden onder de naweeën van een traumatische ervaring als militair in Afghanistan. Als deze onstabiele, breekbare geesten geconfronteerd worden met een tweevoudige vertrouwenscrisis in hun relatie, gaan ze over oncontroleerbare grenzen heen. 

'Diepe gronden' is een boek dat op elke bladzijde je aandacht vasthoudt. De survival skills van beroepssoldaat Martine, en ook het geregelde falen ervan, zorgen voor permanente spanning tussen haar en Laura die... een muziekwetenschapper als vader had. Van een val zetten en wat later een konijn stropen, heeft ze geen verstand. De dreiging van het bos met zijn ongewone geluiden en de aanwezigheid van beren, adders en stropers, is overal voelbaar. Tussendoor laten de humor en de doordenkertjes van de schrijfster je even ademhalen. 

Overtuigend 

Expressieve taal, verbeelding en psychologisch inzicht zijn de kracht van Nicolet Steemers. De kwetsbaarheid maar ook het kiezen voor zichzelf van Martine en Laura komen bijzonder goed uit de verf. Naast deze invoelbare personages blijft het idee je bij dat levenspaden verraderlijker kunnen zijn dan het grilligste offroad spoor! 

★★★★ 

Fulltime avonturier - Tamar Valkenier

Met Valkenier op valkenjacht !

'Ik hoop dat je van zoute melkthee houdt?

Vanavond eten we marmot!'

 

De afgelopen maanden hebben zich drie stoere reisvrouwen op dit blog gemeld: de poolavonturierster Bernice Notenboom, bushgirl Miriam Lancewood en de baanbrekende motorrijdster Noraly Schoenmaker. Geef toe, die meiden maken dromen waar waarin anderen blijven hangen. Ook Tamar Valkenier is uit dit taaie hout gesneden! 

'Ontspullen is ontzorgen!'

Zij kiest voor slow travelling op twee, niet gemotoriseerde wielen. Buiten een geweldige baan als recherchepsycholoog, laat ze vrienden en haar geliefde vader achter. Net als de drang om haar eigen en andere grenzen te verleggen, is de nood aan vrijheid onweerstaanbaar. 'Sinds ik ben gaan fietsen voelt het leven lichter', zo ontdekt ze al snel. Daar kun je zowel een letterlijke als figuurlijke betekenis aan geven.

Op haar tochten door Europa, Australië, Mongolië en Jordanië zijn er heel wat leermomenten. Elke dag doet Tamar iets voor het eerst: vissen, jagen, duurzaam voedsel telen op een permacultuur-boerderij of met paard en kameel over de hoogste toppen van het Altaj-gebergte trekken. Maar ook leren niet bang te zijn om in een tentje in een bos te slapen, bij onbekenden aan te kloppen voor hulp en je angsten langzamerhand te vervangen door vertrouwen in eigen kracht en het idee '(meestal) komt alles goed'.  

Alle emoties op een rij 

Alleen reizen is niet altijd alleen zijn! Tamar ontmoet gastvrije locals, vrienden voor de duur van een etappe, aboriginals, bedouïenen, gaat couch surfen en speelt openluchtschaak in Sarajevo. Toch is haar intiemste vriend de natuur zelf. Omdat bergen en dieren geen oordeel over je vellen, voel je je emotioneel veilig en dus thuis.

Dat wil niet zeggen dat zo'n avontuur geen donkere kanten kan hebben! Het schuifelen langs ravijnen of het oversteken van een wassende wildwaterrivier is een beangstigende onderneming. Van onderkoeling en honger word je ook niet blij. En niet elke ontmoeting is warm. Voor jezelf opkomen in een kwetsbare situatie hoort bij het ontdekken van de wereld. Toch is er altijd weer compensatie: verrast worden door een kunstige, kleurrijke rotsformatie of een vlucht ganzen boven een gletsjermeer. En wat gezegd van deelnemen aan een valkenjacht, een duizenden jaren oude Mongoolse traditie?

Geen weg terug

Deze vier globetrotters hebben een flinke dosis lef, volharding, zelfredzaamheid en doelgerichtheid gemeen. Met elke reis groeit hun zelfstandigheid maar ook de afstand met de samenleving waar hun familie, vrienden en voormalige collega's zich in bewegen. Het advies 'blijf niet langer dan een jaar weg of je kunt niet meer terug naar je oude bestaan', blijkt gegrond. Na enige gewenning aan de stilte van de natuur word je al gek van het tikken van de klok in de kamer. Voor alle vier is lopen en rijden over niet-gebaande paden een manier van leven geworden! Allemaal kiezen ze, steeds opnieuw, de weg die hen gekozen heeft!

★★★★