De vrouw in het blauw - Elly Griffiths

Verblind door religieuze hersenspinsels !

Hoewel je de boeken van Elly Griffiths zeker niet tot het 'cosy crime-genre' kunt rekenen, voel je je altijd erg thuis in haar literaire omgeving. De reden daarvoor is wellicht haar rustige verstelstem die matcht met het Engelse plattelandsleven. 'Rustig' wil trouwens niet zeggen 'saai', integendeel! 

In 'De vrouw in het blauw' neemt ze je mee naar streeklegendes en -tradities, historische wortels en eeuwenoude religies. Er wordt een antwoord gezocht op de vraag: 'Wie is de vermoorde vrouw in het blauw?' Dit jonge fotomodel droeg de lange blauw en witte kleding van Maria, de moeder van Jezus, die zowel door katholieken als anglicanen vereerd wordt. En is er een verband met de rol van vrouwen in de hedendaagse kerkgemeenschap? 

Gerechtigheid moet geschieden en de rust moet terugkeren in het dorp! Daar zal de gedreven inspecteur Nelson persoonlijk voor zorgen. In de tijd van de godsdienstoorlogen (16de eeuw) werd al veel te veel bloed vergoten. Ook in het afgelegen oosten van Engeland hebben de kloosters gebrand en werden monniken vermoord! 

Elly Griffiths slaagt er altijd in om een evenwicht te vinden tussen tussen de buiten- en de binnenwereld, het materiële en het beschouwende. Zonder dat het onderzoek hapert, valt er geregeld iets te leren! Bovendien is onderkoelde humor een bijkomend aspect van haar vakmanschap.

Voor het oproepen van de sfeer maakt de schrijfster gebruik van de drassige wildernis en de hoge heggen die, vooral bij avond, op een doolhof lijken. Voeg daarbij de moderne druïde Cathbad en de volle maan die over een verlaten kerkhof schijnt en en je waant je in je eigen cottage in Norfolk. 

Moet je spiritueel zijn aangelegd om van deze whodunit te genieten? Helemaal niet. Maar belangstelling voor religieuze geschiedenis en archeologie zal zeker helpen. In dit boek botsen traditie en moderniteit, het irrationele en de rede, obsessie en relativering, onverdraagzaamheid en respect voor de keuzes van een ander. Dat zijn tijdloze begrippen waarin elk van ons zich kan vinden! 

Zie ook 'Dodentunnels'

★★★★

Gestrand - Sarah Goodwin

Rauwe schets van de menselijke identiteit !

Van de deelnemers aan het reality-programma in Sarah Goodwin's nieuwste boek 'Gestrand' word je op z'n zachtst gezegd niet vrolijk. Om de confrontatie aan te gaan met de tirannieke, opportunistische of lafhartige personages die een jaar lang moeten overleven op een verlaten eiland, heb je emotionele moed nodig! Het begrip spanning krijgt in deze thriller een verpletterende laag die wordt gecreëerd door de duisternis in de medemens. Omdat de ander - met of zonder het laagje vernis dat beschaving heet - de spiegel van jezelf is, wil je wegkijken van de sadistische jacht op een weerloos slachtoffer.

Hoofdpersonage Maddy, een beschermd opgevoede vrouw, ervaart dat openheid en trouw aan jezelf niet de beste eigenschappen zijn als je in een groep wil overleven. Het ongewild dwarsbomen van het alpha-mannetje komt haar dan ook duur te staan. En het kuddegedrag van de anderen zorgt ervoor dat ze geen bondgenoten heeft. Vergelijk het met een zwembad vol mensen die één ploeteraar onder water proberen te houden.

Toch zorgen deze boeiende verhaalelementen ook voor ongeloof! Het gemak waarmee de hard werkende Maddy, die bovendien over unieke kennis beschikt, uit de groep verdreven wordt en het gebrek aan rationaliteit waarmee ze gedemoniseerd wordt, roepen de vergelijking op met de waanideeën achter de heksenprocessen in de middeleeuwen. De psyche van de boosdoeners wordt gestuurd door het doel dat de schrijfster voor ogen heeft. En daarbij gaat ze te kort door de bocht. Tenzij de verklaring bij de paddo's etende intriganten ligt...;-)

Maddy zelf, daarentegen, is een zeer overtuigend karakter dat je meteen een reddingsboei zou willen toewerpen! Dankzij haar opleiding tot botanist, haar oplossing gerichte houding en haar veerkracht blijft zij het hoofd bieden aan haar belagers. Zij is de Raynor Winn (cf. 'Het zoutpad') in dit hachelijke avontuur! Iemand die het onmogelijke waarmaakt!

Ook de survivalkennis en de weetjes over wilde planten dragen bij aan de waardering voor dit beklemmende boek over groepsdynamiek en het verlies van moraliteit! 

Zie ook 'The yacht'

★★★1/2

Anna O - Matthew Blake

'De Schone Slaapster' schudt de lezer wakker !

In de slaapkliniek The Abbey worden mensen opgenomen die hun ogen niet meer kunnen sluiten en anderen die ze niet meer kunnen openen.

Sinds kort heeft forensisch psycholoog, Dr. Ben Prince, een patiënte die in de media 'De Schone Slaapster' wordt genoemd. Omdat Anna Ogilvy al vier jaar slaapt en ervan verdacht wordt twee van haar vrienden te hebben vermoord, heeft Ben van het ministerie van Justitie de opdracht gekregen om haar wakker te maken. Sinds de openbare opinie haar geduld aan het verliezen is en opruiende taal op sociale platforms voor onrust zorgt, is de druk om Anna te berechten toegenomen. Daarom moet ze zo snel mogelijk wakker worden.

Wanneer de experimentele techniek van de psycholoog vruchten afwerpt, wordt de situatie alleen maar ingewikkelder. Er is namelijk ook een ethische component. De professionele plicht botst met de morele plicht! De gedachte dat de patiënte door zijn toedoen onterecht veroordeeld kan worden, baart hem grote zorgen. Tegelijkertijd is Ben ook een doorsnee mens met egocentrische drijfveren: deze casus geeft hem de kans om zijn carrière een aanzienlijke boost te geven.

In dit vrij complexe boek leer je over het berustingssyndroom, een defensiemechanisme dat in werking kan treden als de betrokkene in een traumatische situatie terecht komt en wil wegvluchten van de mentale pijn. Dan zakt de persoon weg in een comateuze slaap waardoor hij niet meer reageert op prikkels.

Matthew Blake nodigt de lezer uit om zijn aandacht op scherp te zetten! Vragen en dilemma's worden voortdurend opgevoerd. Is iemand die slaapwandelt ontoerekeningsvatbaar? Wanneer eindigt het bewustzijn en neemt de slaap het over? Is de geest belangrijker dan het brein? Vermag een psycholoog, in een aantal gevallen, meer dan een neuroloog?

Over het waarheidsgehalte van dit verhaal zegt de auteur: 'Ik heb ongeveer twee jaar onderzoek gedaan om er zeker van te zijn dat alles wat in het boek genoemd wordt absoluut juist is en zou kunnen gebeuren.' En zoals in 'Anna O' verteld wordt, bestaan er wereldwijd een aantal gelijkaardige case studies.

Hoewel de spanningsliefhebbers in het tweede gedeelte van dit plot aan hun trekken komen, buitelen aan het eind teveel twists en turns over elkaar heen. Overdrijving komt de geloofwaardigheid en de band met de lezer nooit ten goede. Matthew Blake heeft trouwens voordien al bewezen dat hij het slimste jongetje uit de klas is. Je blootstellen aan felle zon is schadelijk... ook voor een schrijver!

De kracht van deze intrige ligt dan ook vooral in het originele van het thema alsook bij de gecompliceerde draaischijf van wetenschap, ethiek en menselijk falen.

★★★★

De verdeelde staten van Amerika - Charles Groenhuijsen

Het journalistieke startschot van een turbulent jaar!

Deze vrij summiere recensie werd geschreven voor de Bruna-website

In dit verkiezingsjaar zullen er tal van boeken over de VS verschijnen. Journalist en OP1-presentator Charles Groenhuijsen bijt de spits af. Zijn invalshoek zijn de maatschappelijke thema's die zich weerspiegeld zien in de partijprogramma's en vooral in het discours van de politieke kopstukken. 

Met groot respect voor bronnen, feiten en cijfers, deelt hij zijn duiding met de lezer. Daarnaast ontsnapt hij als rechtgeaarde democraat niet aan de bezorgdheid om het behoud van de rechtstaat, het respect voor de grondwettelijke vrijheden, het functioneren van het parlement enz. Zowel wat binnen- als buitenlandse aangelegenheden betreft staat er de volgende maanden heel wat op het spel.

Dankzij zijn taalvaardigheid en dynamische vertelkracht kan de auteur een breed publiek aanspreken. Wie dit boek leest drukt zijn waardering uit voor de informatiemaatschappij die zich ver houdt van fake news en deep state-bangmakerij!

Een absolute aanrader!

★★★★★

Niet mijn dochter - Michelle Frances

Michelle Frances in de rol van onderzoeksjournaliste !

Laat ik maar meteen met de deur in huis vallen! 'Niet mijn dochter' haalt het niveau van 'Haar nieuwe vriend' of 'Zijn nieuwe vriendin' niet. Vooral dat laatste was een uitzonderlijk sterk boek! Het doortrapte Cherry-personage vergeet je nooit meer. 

Hoewel Michelle Frances de structuur stevig in handen houdt en haar karakters goed uitwerkt, mist dit verhaal over moeder en dochter de scherpte, de intensiteit en de originaliteit van haar ander werk. Misschien heeft dit niet meegezogen worden in het plot te maken met de aanpak van de thematiek. In 'Niet mijn dochter' heeft de schrijfster gekozen voor een maatschappelijk engagement dat alles te maken heeft met het beroep van dochter Becky die journaliste was. Na een verdacht ongeval waarbij ze om het leven kwam, ontdekt haar moeder Kate het letterlijk én figuurlijk onfrisse zaakje waarin Becky haar neus heeft gestoken. 

Van dan af neemt Kate het onderzoek over en waagt zich zelf op zéér glad ijs! Op het platteland buiten Londen blijkt een boerenbedrijf respectloos om te gaan met verdelgingsproducten die de bewoners uit de buurt levensbedreigend ziek maken.

Je krijgt de indruk dat deze, verder uiterst belangrijke kwestie, zich niet goed leent voor een spannend boek. Het thrillergenre moet kunnen spelen met de werkelijkheid, de grenzen van de realiteit wat kunnen oprekken. 'To thrill' betekent 'to feel excitement', 'in vervoering worden gebracht'. Dat laatste gebeurt niet als je een stuk in de krant leest. En daar leunt dit verhaal tegenaan.

Dit sensibiliserende boek levert geen modelthriller op! Er zit wat voorspelbaarheid in, er zijn een aantal kabbelende passages, het juridische steekspel levert weinig vaart op... Zelfs de ontknoping van het plot is maar matig interessant. 

De drie sterren gaan naar het enigszins in slaap gewiegde vakmanschap van Michelle Frances en de herinnering aan haar topboeken!

★★★ 

Zie ook de recensie 'Alles wat jij hebt'

Bloedlijn - Simone Van der Vlugt

 De edelstenen op de kroon zijn voor Simone !

Weinig historici en historische fictieschrijvers voelen zich aangetrokken tot de minder complexe middeleeuwen. Maar als je de mens in zijn maatschappelijke en persoonlijke omgeving plaatst, vind je in eender welke tijd verhalen die aanspreken. 

In 'Bloedlijn' gaat Simone van der Vlugt naar de vrij onbekende 13de eeuw terug, een periode waarin er strijd woedde om de uitbreiding van het centrale gezag in het Duits-Roomse Rijk dat bestuurd werd door de Hollandse koning Willem. Hij nam het onder meer op tegen de vrijheidsgezinde West-Friezen en de opzijgeschoven dynastie van de Hohenstaufen. Maar een koning wil het liefst keizer worden, ook Willem. Zou de vorst de kroon kunnen bemachtigen die de Paus op het hoofd van alle nieuwbakken keizers zet? 

De tegenspeelster van deze hooggeboren man is Katelijne, een bierbrouwster uit Alkmaar. Hoe de levens van haar zoon en Willem's troonopvolger samenvloeien, ontdek je als dit verhaal zich helemaal ontvouwt.

Uit haar vorige historische romans en ook haar spannende boeken blijkt dat Simone van der Vlugt het schrijversvak helemaal in de vingers heeft. Haar gedisciplineerde research loont! Haar jarenlange ervaring met het structureren, stofferen, doseren en toewerken naar een climax, levert voortreffelijke kwaliteit op. Handeling en beschouwing gaan naadloos in elkaar op. Geen wonder dat je tussen de regels door leest dat ze de lat voor zichzelf erg hoog legt! 

Maar de lezer verleiden doe je met je personages. Je kunt ze bijvoorbeeld naar onze tijd halen en Katelijne voor zichzelf laten opkomen in een weinig vrouwvriendelijke wereld. Je kunt de moeder van de koning met kennis van zaken laten praten over politieke aangelegenheden, niet alleen in de middeleeuwen maar zelfs nog in de Napoleontische tijd en later een bijna-exclusieve mannenkwestie. Je kunt regentes Aleid laten ervaren dat er in diezelfde politiek bitter weinig ruimte is voor sentimenten... en je lezer twee kanten van deze medaille tonen. En je kunt spelen met bloedbanden die vaak tot ontroerende loyaliteit leiden maar het ook kunnen verliezen van egocentrisme en machtswellust.

Samen met 'Rode sneeuw in december' en 'Nachtblauw' hoort 'Bloedlijn' tot de top van Simone's historische werk!

Je verdiepen in een ver verleden bezorgt je een beter inzicht in de wereld waarvan je deel uitmaakt!

★★★★★

In nevelen gehuld - Eva Björg Aegisdottir

 De arrogantie van de wij-en-zij-cultuur !

Volgens hotelemployee Irma horen misdaden thuis in afgesloten ruimtes. De schrijfster van 'In nevelen gehuld' is het daar vast mee eens. Eva Björg Aegisdottir heeft dit verhaal in een geïsoleerd, trendy hotel in West-IJsland gesitueerd. Daar komen vier generaties van een maatschappelijk zeer geslaagde familie samen. Maar zoals het zo vaak gaat, staan bloedbanden niet garant voor een warme sfeer.  

In de eerste helft van het boek krijgen de vrij talrijke personages een achtergrond en voel je hoe frustraties voor onderhuidse spanning zorgen. Bij het diner, en soms ook wat vroeger;-), wordt dat innerlijke ongemak dankbaar bestreden met sloten alcohol en een snuifje coke.   

Zoals Tryggvi, het sociale buitenbeentje van de familie goed beseft, denkt de clan dat ze boven iedereen staat. Wanneer een rechercheursteam zich bij het hotel meldt, wankelt hun arrogantie en gevoelloosheid. 

Hoewel een aantal uitgezette lijntjes mooi samenkomt in het laatste deel van het plot, krijg je de indruk dat het geheel te zwaar gestoffeerd is en daardoor structuur en diepgang mist. Toch is er aan de gedachtengangen van de personages veel aandacht besteed. Maar een fictieverhaal, spannend of niet, vraagt ook om voldoende handeling, de taalkundige term voor het geheel van gebeurtenissen en actie. Omdat ook daar het schoentje wringt ontstaat er onvoldoende betrokkenheid bij de lezer en dreigt het boek een beetje saai te worden. En als laatste minpuntje moet toch ook de weinig verrassende thematiek genoemd worden.

Dit gebrek aan evenwicht en originaliteit kan helaas niet goed gemaakt worden door de fijnzinnige vertelstem van de schrijfster. Omdat Eva Björg Aegisdottir de pijn van haar interessantste personages met zachtheid benadert, krijgt ze toch nog ★★★ 1/2 !

Iselin was bijna thuis - Ørjan Karlsson

 Harkerige stijl, klankloze vertelstem !

Van een nieuwkomer uit Noorwegen vraag je je onvermijdelijk af of hij een aanwinst is voor het Scandi-thrillergenre.

In zijn debuut 'Iselin was bijna thuis', neemt Ørjan Karlsson je mee naar de regio van de Lofoten-archipel waar een ervaren speurder en een jonge, scherpzinnige rechercheur uitgedaagd worden door een zieke geest die het op jonge vrouwen gemunt heeft.

Leg dit thema en deze setting in de handen van vergelijkbare auteurs zoals Viveca Sten, Johan Theorin, Michaela Bley, Arnaldur Indridason (toch wat zijn beste werk betreft) enz. en je krijgt een boek waarin je wilt wonen. Ørjan Karlsson, daarentegen, zet de deur maar op een kier. Je lijkt nooit echt welkom te zijn. 

Dat heeft alles te maken met een gebrek aan een krachtige vertelstem. Te vaak kabbelt het verhaal voort. Als hij wil scoren bij de lezer dan voelt dat gekunsteld aan. Nergens voel je urgentie, noch wordt het plot tot een naadloos geheel gesmeed. Bovendien worden de relaties tussen personages met literair potentieel niet uitgediept. 

Omdat taal en stijl de kracht en de levendigheid van verhalen bepalen moet een auteur deze tools beheersen. Dat is niet het geval bij deze Noorse debutant. Zijn stijl is houterig en kaal. Goed lopende zinnen die in andere zinnen overvloeien zijn de uitdaging van elke schrijver! 

En dan zijn er nog onthoofde frases zoals:

'Stampte met zijn voeten.' 

'Stroomde over.' 

'Wachtte.'

Dit is respectloos taalgebruik dat trouwens tegendraads werkt als je op zoek bent naar een op rolletjes lopende tekst! 

Voeg daar nog bij dat dit boek nergens de diepte ingaat, noch qua plot, noch qua maatschappelijke relevantie, noch wat de ziel van de personages betreft... en je blijft behoorlijk op je honger zitten!

'Iselin was bijna thuis' is een lange communicatiestoornis tussen een verteller en zijn luisteraars!

Een aanwinst voor het Scandi-genre is deze nieuwkomer dus niet...

★★