Eén van ons - Lucy Clarke

Van de roze wolk gevallen !

'We waren degenen die haar op een sokkel hebben geplaatst.

En wij waren ook degenen die haar daar vanaf trokken.'

Uit de in het Nederlands vertaalde boeken van Lucy Clarke blijft je vooral 'Onderstroom' bij, een tropische vakantietocht die zijn idyllisch karakter langzaam maar zeker inruilt voor een dreigend, zelfs inktzwart avontuur. Als de maskers afvallen, kijk je diep in de onbetrouwbare lagen van medemensen. Toch maakt Lucy Clarke altijd ruimte vrij voor mededogen. De rugzak die sommigen met zich meedragen, kan behoorlijk belastend zijn!

Zeepbel

Zo is het ook in 'Eén van ons'. Op een droomlocatie in Griekenland vieren zes vriendinnen het aanstaande huwelijk van Lexi, de spilfiguur van het clubje. Met de hulp van ouzo en bubbels wordt er hard gezongen en wild gedanst. Je zou denken dat het leven een feest is. Maar als het ene dominosteentje valt, dan volgt de rest vanzelf. Er zijn te veel frustraties die hun weg naar buiten zoeken en hier en daar is er een rekening te vereffenen. 

Diverse thema's stofferen het plot: oprechtheid en leugen, pleasen of trouw zijn aan jezelf, bang zijn voor het onbekende of durven te gaan voor je dromen, moeder- en vaderschap, mannelijke superioriteit en natuurlijk escapisme tegenover werkelijkheid. 'Zoveel fantasieën, zo snel opgebouwd, zo snel verloren,' verzucht één van de vriendinnen.

Onbevredigend

Ondanks de cryptische verhaalelementen en het psychologische inzicht, blijft 'Eén van ons' te lang een lichtvoetig en wijdlopig boek (448 blzn!). In vergelijking met 'Onderstroom' of 'De hike' wordt de spanning eindeloos uitgesteld en wordt ze nooit snijdend. Helaas moet je vaststellen dat Lucy Clarke veel beter kan en hopen dat de uitgeverij volgende keer een boek uitzoekt dat haar talent recht doet. Misschien komt haar nieuwste daarvoor in aanmerking (publicatie 09.04.26): 

★★★

De sluis - Yvo Kühling

 Hoe een dode eend je de das om doet!

'Sommige dingen weet je al zeker als je dertien bent.'

Klinkt 'Moord in de Groote (met twee o's) Zeesluis' niet een beetje als 'Moord op de Nijl' of 'Moord in de Oriënt-Express'? Bij Nour roept het onderzoek van haar vriendin, de 'investigative journalist' Tessel, naar de dood van schipper Wout de Bruin spontaan deze Agatha Christie-associatie op. Met de hulp van je verbeelding zou je kunnen zeggen dat Tessel als een hedendaagse Hercule Poirot alle betrokkenen lastige, ter zake doende vragen stelt. Omdat ze nog net niet student-af is, wordt dit haar vuurdoop. Maar een luis in de pels kan ver geraken!  

Hier zit een reukje aan

Als er in een defecte sluiskamer een aantal vaartuigen de nacht moet doorbrengen, blijkt er de volgende ochtend een booteigenaar overleden te zijn. In de ogen van de aanwezige Tessel komen de autoriteiten - politie en burgemeester - te snel tot de conclusie dat gemeenteraadslid en groene architect Wout de Bruin aan een hartaanval bezweken is. Motieven om hem uit de weg te willen ruimen liggen voor het grijpen: geldbeluste bouwondernemers, politieke tegenstanders of een kandidaat die de prestigieuze functie van Muiderkringbaljuw van hem wil overnemen. Deze op een middeleeuwse traditie gestoelde eretitel heeft in sommige families rond het IJmeer een bijzondere betekenis. Maar de proloog van dit avontuur is voor een dode eend...

Al snel valt het op dat Yvo Kühling erg goed overweg kan met de meiden uit dit boek. Tessel deelt een huis en nog meer met drie hartsvriendinnen. Je zou zweren dat hun dialogen door een vrouwelijke ghostwriter geschreven werden. Zo is er, bijvoorbeeld, deze quote van Frederiek: 'Waar ik bij jongens überhaupt op afknap, is dat ze de hele tijd aan het woord zijn. Allemaal zo vol van zichzelf en ervan uitgaan dat ik dat allemaal wil horen.' Toch kan deze verteller ook in een handomdraai overschakelen naar weetjes die een jongensbrein graag opslaat. Zoals daar zijn: de historische waterlinie, de afvoergemalen uit de voorbije eeuwen, het functioneren van hedendaagse sluizen, de geschiedenis van het Muiderslot en het sterke koolstofmonoxideverhaal aan het eind. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat vrouwelijke lezers hier moeite mee hebben...

 

Meer dan genietbaar ! 

Verder blinkt deze detective nog uit in originaliteit, plotelementen, een bijzondere dochter-moeder- en zoon-vaderrelatie, een ontroerende bammetjes-versiertruc van Wout en Pien, vreemde badeendjes en een spanningsveld dat levend gehouden wordt door de deadline van de eindscriptie die berust op de zoektocht van Tessel naar de waarheid. Op die hobbelige weg komt ze vaak dicht bij de ontknoping zonder ze te kunnen aanraken. Toch kun je ook tenenkrommend ver komen!

Maar wat zorgt ervoor dat je Yvo Kühling zo'n prettig gezelschap vindt? Dat heeft iets met de toonzetting te maken, met een gedoseerde lichtvoetigheid die je weer aan Agatha Christie doet denken. Misschien heeft zij toch zijn schrijvershand even aangeraakt!

★★★★

De schok van het licht - Lori Inglis Hall

Het onuitwisbare van oorlog !

'Het is één ding om te weten wat je lot kan zijn,

het is iets anders om er oog in oog mee te staan.'

Over de keuzes die burgers in oorlogstijd maken, hebben we de laatste jaren veel geleerd. Daardoor heeft het begrip 'oorlog' veel aan duidelijkheid gewonnen. De beelden van frontvrijwilligers en hun geëngageerde achterban hebben zich in onze verbeelding en onze ziel genesteld. Misschien is de roman van Lori Inglis Hall wel om deze reden geschreven. En wordt hij daarom ook door een breed publiek gelezen en gewaardeerd.

Bruusk uit elkaar gerukt

Tijdens WO II besluit de Engelse tweeling Tessa en Theo om een actieve bijdrage te leveren aan de verdediging van hun vaderland. Theo wordt RAF-piloot en Tessa krijgt een training bij de Special Operations Executive, een geheime Britse organisatie die gespecialiseerd is in spionage- en sabotageactiviteiten. Terwijl zij achter de Duitse linies in Frankrijk gedropt wordt, waagt Theo zijn leven tijdens de landing van de geallieerden in Normandië. Niet alleen de oorlog maar ook het geheim dat Tessa met zich meedraagt, dreigt hun twee-eenheid aan het wankelen te brengen. 

Uiteindelijk komt Theo thuis, waar niets meer hetzelfde is. De houvasten zijn verdwenen. Ook ver van het front heeft de oorlog blijvende schade aangericht. Omdat van Tessa geen spoor is, wordt voor het ergste gevreesd. Hun vader 'is in een steen veranderd'. Theo voelt zich schuldig, weet met zijn woede geen blijf, is grof in de mond geworden. Voor zachtheid is geen plek meer. Hij heeft 'vanbinnen alles uitgeschakeld.' Zelfs de vertrouwensband met zijn jeugdvrienden is verdwenen. Dat gebeurt als je te lang bent weggeweest en je te veel verloren hebt. Deze naoorlogse hoofdstukken behoren tot de allerkrachtigste van dit boek. Hier toont de schrijfster aan dat ze woorden vindt voor het bijna-onverwoordbare!

Het doel heiligt de middelen

Lori Inglis Hall uit bovendien scherpe kritiek op het misbruik dat de Special Operations Executive heeft gemaakt van jonge vrouwen zoals Tessa. Kozen ze zelf voor de missie of werden ze misleid en voor de leeuwen gegooid? De cijfers van omgekomen vrouwelijke spionnen waren immers hoog. Omdat ze geen uniform droegen, konden ze niet rekenen op praktische of juridische steun van de overheid. Het 'Humanitair Oorlogsrecht' geldt enkel voor militairen! Wanneer de autoriteiten het lot van de vrouwen ook nog willen smoren in een doofpotoperatie, is voor Theo de maat helemaal vol! Dat ook de waarheid in een oorlog sterft, is een bekend gegeven.

De lezer deelgenoot maken van het verhaal dat je vertelt, is de grote uitdaging van elke fictieschrijver. In die opdracht is de debutante Lori Inglis Hall met glans geslaagd! Haar suggestieve taalgebruik voedt voortdurend je gedachten en emoties. Als Theo 'klap op klap op klap, het regent klappen', verzucht, dan voel je moeiteloos met hem mee. Ook het verraad van mollen die in het verzet infiltreren, grijpt je naar de keel. Hoe kun je trouwens functioneren en je leven wagen als je niemand van de groep mag vertrouwen? 

Waar is het licht?

'De schok van het licht' is zoveel wreder dan de hardste thriller! Dat maakt het heel erg een boek over eenzaamheid in al zijn vormen die zich bovendien tegelijkertijd uiten. Zij zijn verantwoordelijk voor het uit elkaar vallen van een mens. En niet alleen de personages hebben last van onderhuidse kilte. Waar is dan het licht uit de titel van dit werk? Volgens Theo zorgen de 'verblindende herinneringen' en de confrontaties van het weerzien voor een haast ondraaglijke lichtflits. Recht in de zon kijken is ook hinderlijk. Toch krijgt het licht uiteindelijk nog het karakter van een bevrijding. Als kwellende vragen een antwoord krijgen, ontstaat er een begin van innerlijke rust.   

Lori Inglis Hall is erin geslaagd om oorlog voor te stellen als een tsunami die ontelbaar veel weerloze burgers alles afneemt wat hen voorheen zo vanzelfsprekend leek. En zelfs als het nadien windstil wordt, is de complete ravage hun deel voor alle dagen die hen resten! Maar bovenal maakt ze duidelijk dat oorlog het grootste verraad is van mensen ten aanzien van elkaar!

★★★★1/2 

Hotels in Parijs 1999 - Pieter van der Wielen

De Lorelei aan de Seine ! 

'Ik betrap mezelf op de neiging 

alles in Parijs te willen behoeden voor verandering...'

Heel wat mensen hebben iets met lijstjes, met afvinken en doorstrepen. Zolang controlegedrag niet uit de hand loopt, brengt het de geest tot rust. Ook Pieter van der Wielen geraakte in de ban van een cijfermissie: hij wilde in 200 Parijse hotels overnachten en deed daar 26 jaar over.

Een film trekt voorbij

Omdat er in de Franse hoofdstad minstens 1300 hotels zijn, moest er flink geselecteerd worden. Als je een accommodatiegids wil schrijven die tegelijkertijd een boek moet stofferen, ga je op zoek naar overnachtingsplekken met een verhaal. Zo'n geschiedenis kan beginnen bij een interieur dat vervlogen tijden oproept (de Art Nouveau-periode, een meubelstijl uit de regeringsjaren van vorsten, boekwerken van ooit wereldbestormende auteurs, reproducties van de rebelse Toulouse-Lautrec, wandkleden, foto's van Amerikaanse jazzlegendes...), verder lopen naar armlastige artiesten (Charles Dickens, George Orwell, Ernest Hemingway, Gabriel Garcia Marquez...) die uiteindelijk wel hun schrijverschap vonden, en uitmonden in bondig of uitgebreid vertelde wetenswaardigheden. 

Deze mini-colleges vormen de hoogtepunten in dit boek! Ze nemen je mee naar Balzac die een manipulatieve geldwolf bleek te zijn, naar Napoleon die van het Louvre een museum met roofkunst maakte, naar een kind-slaaf in Versailles, naar Marlene Dietrich die de Führer schoffeerde, naar Stendhal die zijn idool achterna liep tijdens de desastreuze veldtocht naar Rusland, naar brandweerman Fournier die de doornenkroon uit de brandende Notre Dame redde, naar corrupte Franse presidenten en politieke partijen die zich lieten fêteren door beruchte dictators... het rijtje is - quelle chance - nog veel langer!      

Waar moet het heen?

Uit de hotelverhalen blijkt dat Parijs niet alleen een aantrekkingskracht had op (internationale) kunstenaars maar ook dat de Parijzenaars de creatieve geesten hoog achten en ze zo lang als mogelijk uit het vergeetboek willen houden. Toch doet het gestaag opkopen van in de traditie verankerd onderdak, het ergste vermoeden. Als Ibis- en Best Western-ketens het straatbeeld gaan bepalen, wordt dit boek vast een collectors item... en worden de reserveringen in Hôtel de la Bretonnerie niet meer met vulpen opgeschreven!

Ook Pieter van der Wielen laat het licht vol op de bewoners en de passanten schijnen. Zijn 'ik' duikt net vaak genoeg op om van de observator een mens van vlees en bloed te maken. Zijn 'ego' blijkt de bescheidenheid zelf te zijn. Maar hij is ook weerbaar, laat zich niet intimideren of wegsturen door arrogante obers of receptionisten die een standencultuur uitdragen. Dat je een sterrenhotel kunt betalen wil niet zeggen dat je er welkom bent. De lichaamstaal van het personeel - toch ook niet bijzonder bemiddeld - laat daar geen greintje twijfel over bestaan. Frankrijk is een gepolariseerd land, niet alleen in de politieke arena!

Leve de hotelgids!

Wat jongelui ook beweren over de overbodigheid van hotelgidsen in het tijdperk van Booking en AirBnB, ze weten niet wat ze missen, vooral als bij de beoordeling van de accommodatie aan cultuur-historische upgrading wordt gedaan! Die laatste is zoveel meer waard dan de goodwill van de receptionist die je een kamer met uitzicht aanbiedt voor de prijs van een kijkje op een binnenplaats met blinde muren!

Zijn er dan geen uitglijders in dit boek te vinden😉? Afgezien van een letterlijke waarbij Pieter geschept werd door een kleine bedrijfswagen (en er een beurs been aan overhield), was hij in zijn jongere jaren een beetje onhandig met het uitkiezen van zijn vriendinnetjes en slaagde hij er bovendien in om zonder winterjas in een 'hiver d'horreur' terecht te komen. Maar 26 jaar is wellicht lang genoeg om ook in de praktische of iets complexere aspecten van het leven een ervaringsdeskundige te worden! Misschien helpt het eten van blauwe kreeft of worstjes van varkensdarm daar wel bij! Wie reist doet aan gelaagd leren! 

★★★★1/2

Vergiftigd - Tamara Onos

Hoe de mens zichzelf de das om doet ! 

'Mensen hebben niet het besef dat wat met knaagdieren gebeurt, 

ook met de mens kan gebeuren.'

Een spannend boek over de nefaste gevolgen van bedrijfsactiviteiten voor de volksgezondheid heeft het niet makkelijk bij het beklimmen van de populariteitsranking. Dat neemt niet weg dat maatschappelijke thema's zich uitstekend lenen voor een suspense verhaal. Personages die respectloos omgaan met de sociale normen zijn koren op de molen van geüniformeerde en andere speurneuzen. 

Waar twijfel is, is waarheid

Renske Nijland, de deskundige in gevaarlijke stoffen uit de gelijknamige reeks van Tamara Onos, is zo'n gedreven karakter dat, met gevaar voor eigen leven, misstanden boven water wil krijgen. In 'Vergiftigd' bijt ze zich vast in de commotie over problemen met vruchtbaarheid onder de wijkbewoners. Zou het stof uitstotend timmerbedrijf hiervoor verantwoordelijk zijn? Vooral de spuiterij waar verf- en deklagen worden aangebracht, kon wel eens de boosdoener zijn.

In een tweede lijn volg je een uit de hand gelopen competitiestrijd tussen enkele werknemers van een bedrijf dat op zoek is naar de verduurzaming van verpakkingen. Er wordt gemanipuleerd, gechanteerd en met proefdieren geëxperimenteerd tot de gemoederen zo oververhit geraken dat een drama onafwendbaar is. Ook achttien jaar later smeult het conflict nog na. Als twee dochters hun respectieve vaders diep in de ogen kijken, barst er een explosieve finale los waarin de ontbrekende puzzelstukjes hun plek in het geheel vinden. 

Zwakke plekken

Met de invalshoek van 'Vergiftigd' is niets mis. Kortetermijndenken en antisociaal gedrag zorgen voor personages die lijnrecht tegenover elkaar staan. Vuurwerk gegarandeerd... mocht de schrijfstijl gedurende drie kwart van het plot geen intensiteit en urgentie missen. Helaas trappelt het verhaal wat ter plaatse. Daarbij is de psychologische uitwerking vrij oppervlakkig. Hoewel de acteurs allemaal een context meekrijgen komen hun gevoelens niet echt tot leven. De angst om Renskes verdwijning, bijvoorbeeld, is niet tastbaar. Bovendien weet de lezer, op diverse momenten, meer dan de plotspelers. Op die manier worden verhoren of andere gesprekken saai en wordt de voortgang van het verhaal afgeremd.   

Als je Tamara Onos vergelijkt met haar beste Nederlandse collega's, dan schiet ze duidelijk tekort. Terwijl je de lezers moet laten geloven dat je pen over de bladzijden zweeft, wil deze schrijfster vooral de controle houden. En zo is er altijd 'baas boven baas'!

★★★

Vlijmscherp - Marion van de Coolwijk

Grensverleggende vader-dochterliefde ! 

Voor een psychologische thrillerauteur biedt crimineel gedrag in de persoonlijke sfeer veel meer mogelijkheden dan, bijvoorbeeld, het optreden van een anonieme seriemoordenaar, een gijzelaar of maffiabaas. Hoewel deze laatste personages voor beangstigende spanning kunnen zorgen, is het geestelijke spectrum veel groter als je kunt putten uit (familie)relaties, diepere emoties en aanverwant gedrag. Ook Marion van de Coolwijk slaagt erin om een stevige stok in het hoenderhok te gooien en zo een heel gezin uit elkaar te spelen!

Alles kwijt

Als de tieners Billie en haar broer Boaz met een traumatische ervaring geconfronteerd worden, verliezen ze van de ene dag op de andere hun beschermde materiële en emotionele leventje. Vanaf dat moment kunnen ze niet meer antwoorden op de vraag wie hun vader is. Pogingen om met hem in gesprek te gaan en zijn ziel te openen, lopen vast. Pas na zijn dood doet Billie een ontdekking die langzaam maar zeker naar opheldering leidt. Tegelijkertijd beramen kwaadwillige individuen een moorddadig plan. Ook zij zijn net zomin klaar met deze raadselachtige kwestie. 

Omdat je in dit boekgenre struikelt over de clichématige thema's, is de verbazing groot als je merkt dat deze schrijfster met een invalshoek komt waarvan je nog nooit gehoord hebt. Eén van de personages is geboren met CAIS, een genetische aandoening die de seksuele identiteit en ontwikkeling behoorlijk complex maakt. De vakkundige manier waarop Marion van de Coolwijk dit gegeven in haar spannend plot verwerkt, is uniek! En naast het sturen van het verhaal kan dit voorbeeld van diversiteit ook bijdragen aan de maatschappelijke discussie rond taboe-gevoelige verschillen tussen mensen. 

Over de pijngrens

Dat deze auteur veel kwaliteit in huis heeft, wordt snel duidelijk. Naast een evenwichtige constructie, waarbij in het eerste deel de lijnen worden uitgezet en in het tweede de thriller uit de startblokken schiet, biedt 'Vlijmscherp' je een verrassende ontknoping die de lezer rechtstreeks naar de tragiek van het hoofdpersonage brengt. In haar pijn weerspiegelt zich het godsgruwelijke leed dat haar vader heeft moeten dragen!

Naast alle lof moet er toch een kleine maar niet onbelangrijke kritische opmerking gemaakt worden. Als je een gerespecteerde auteur wil zijn, dan hou je je ver van vulgair taalgebruik. Het k.k-woord hoort onder de pet te blijven en liefst nog verder weg!

★★★★1/2

Freida McFadden - De draagmoeder

 Een iets te handige briefopener !

'Ze hebben me bespeeld als een viool.'

Telkens weer slaagt Freida McFadden erin om een plot te bedenken waarbij ze zichzelf niet herhaalt. Alleen vertellers met een ongebreidelde verbeelding en een intelligent brein kunnen dit voor elkaar krijgen. Ook in 'De draagmoeder' tapt ze opnieuw uit een ander vaatje... een heel ingenieus vaatje! 

Valkuil

Aan het leven van Abby, die succesvolle campagnes opzet voor een reclamebedrijf en met een benijdenswaardige man getrouwd is, ontbreekt maar één ding: een baby. Omdat ze onvruchtbaar is, wordt er gezocht naar een adoptiekind... tot een verrassende maar ook verleidelijke mogelijkheid op haar en zijn pad komt. Abby's haast perfecte medewerkster biedt haar chef aan om tegen betaling van een studie draagmoeder te zijn. Als de marketing verantwoordelijke begrijpt dat de gewiekste Monica de allerslechtste bedoelingen heeft, is een ontsnappingsroute niet meer in zicht. 

De hoofdstukken waarin Abby elk houvast verliest en moederziel alleen komt te staan, zijn door hun psychologische kracht de meest aansprekende van het hele boek. Freida McFadden brengt de lezer hier zo dicht bij het personage dat je een masterplan wil bedenken om de gedupeerde uit een verloren positie te redden. Niemand anders kan haar helpen, zelfs haar topadvocaat komt met een onheilsboodschap. Onrecht roept (bijna) altijd empathie en solidariteit op! Ook een eindeloos belezen mens wordt ongemakkelijk van deze reddeloos verloren Abby.

Er is maar één Freida !

Omdat deze schrijfster je wil laten geloven dat het kwaad zal overwinnen heeft ze er alles aan gedaan om van de boosdoener een buitengewoon verstandige vrouw te maken, iemand die anderen altijd net twee stappen voor is en Abby, ondanks haar groeiende argwaan, naar de afgrond dirigeert. Bijna trekt haar plan van aanpak de lezer over de schreef! Monica is trouwens gemodelleerd naar 'mijnheer McFadden' die een wiskundige is. Schrik dus niet als je af en toe wat terminologie leest die je zéér vreemd in de oren klinkt.

'De draagmoeder' is klassiek van opzet en toch origineel. Naast de gedurfde plotelementen en een rotsvaste structuur, kun je rekenen op een stijl die perfect doseert en het ideale vertelritme creëert. Je krijgt net genoeg ademruimte om aan de lezersdood te ontsnappen! Dit is een top-McFadden! Blijf bij ons, Freida, op de dekentjesdagen, op broeierige zomeruren en alle dagen daar tussenin!

★★★★★

Dan zien we dezelfde sterren - Maurits Chabot

 Waar van alles te weinig is !

'Kyiv is een stad waar oorlog reclame krijgt 

en kunsten worden beschermd.'

Na Jelle Brandt Corstius en Tommy Wieringa is Maurits Chabot de derde schrijvende deelnemer aan de hulpkonvooien van Jaap Scholten die volgestouwde terreinwagens bij Oekraïense commandanten afleveren. 

Laat ons niet achter!

Mocht je denken dat al die bladzijden vol getuigenissen te veel van het goede zijn, dan brengen de frontsoldaten en hun achterban in 'Dan zien we dezelfde sterren' je snel op andere gedachten. De vrijwilligers van Protect Ukraine worden vooral gewaardeerd omdat ze een stem hebben in het Westen. En die stem kan niet luid genoeg klinken. 'Ze mogen niet te veel risico's lopen', voegt therapeute Olysia, die oorlogsveteranen psychische zorg verleent, er verontrust aan toe. 'Ze moeten blijven leven!' Dat vindt ook Artem die de oostgrens met Rusland bewaakt. Hij herinnert ons eraan dat de belangstelling voor Oekraïne sinds enige tijd afkalft.

Zelfs voor deze hulp verlenende Nederlanders is het gevaar nooit ver weg. Om te ontsnappen aan de Russische inlichtingendienst, moeten alle digitale toestellen in het Pools-Oekraïense grensgebied worden uitgeschakeld. Elke ochtend wordt de onderkant van de auto's gecheckt op explosieven. Rijden doen ze altijd in colonne, gesandwicht tussen de commandant en zijn militairen. En geregeld houdt Jaap een safety briefing. Hoe dichter ze bij het front komen, hoe sneller ze rijden en hoe hoger de hartslag is. Het zicht op de uitgestrekte begraafplaatsen en de talrijke koelwagens met lijken brengt allesbehalve rust!

We doen het wel zelf !

Naast de terreinwagens, de nachtkijkers, medische hulpmiddelen, noodgeneratoren, een zee-drone voor de haven van Odessa enz. vallen de elektrische motorfietsen op en in de smaak. Halteplaatsen zijn onder meer een dronefabriek in Lviv, het legerhospitaal in Kyiv, de 80ste brigade van Soemy en het Feniks-team dat bestaat uit Westerse elitecommando's. Overal wachten leden van 'het volksleger' hen op. Zelfredzaamheid is de Oekraïners op het lijf geschreven. Hun aversie tegen de corrupte en onmachtige overheid is groot. IT-ers knutselen drones in elkaar, oudere vrouwen maken camouflagenetten, het rugbyteam brengt hulpgoederen naar het front, de bankmanager leert schieten, de muzikant wordt hospik. Voor de ploeg van Jaap Scholten zijn de communicatielijnen kort en is de logistiek transparant.  

De manier waarop de strijders hun apocalyptische werkelijkheid onder woorden brengen, verbaast. Ze zijn niet beschroomd, noemen de dingen bij naam, leggen hun kwetsbaarheid op tafel, dromen soms hardop en gebruiken een taal die ook rekruten zonder uniform begrijpen. Vriendschappen ontstaan, emotionele banden die misschien ooit veel pijn kunnen doen. 'Je kunt elkaar in korte tijd al heel lang kennen,' schrijft Maurits Chabot. 

Onvergetelijk

Van alle heroïsche beelden die dit boek oproept, komt er steeds één bovendrijven: dat van de Braziliaan Oscar, lid van Team Feniks. Deze uit de kluiten gewassen commando kreeg zijn training in de favela's waar een eindeloze drugsoorlog woedt. Aan het front is hij een rolmodel geworden, een held die, onder vijandelijk vuur, gewonden over honderden meters naar veiliger oorden sleept. 

Toch mogen we de minder flamboyante vechters niet vergeten. Zo is er de kok van het 80ste die aan het fornuis gekluisterd is omdat zijn oren niet meer horen.

'Dan zien we dezelfde sterren' is allesbehalve 'het boek te veel'. Dit is een niet te missen verhaal, een onweerstaanbaar verbindend literair werk. Om voor zijn lezers een helse wereld te kunnen openen, heeft Maurits Chabot zijn gevoelszintuig optimaal gebruikt. Trouwens, de konvooireiziger zelf keert als een ander mens terug. Hij is iemand geworden die schrikt van een Nederlandse drone en elke dag zijn Oekraïense vrienden groet!

★★★★★

Home is where the bodies are - Jeneva Rose

 Als het warme nest vergiftigd wordt !

'Sommige dingen moet je dragen, zoals schuldgevoel, 

verdriet en oude jassen die zijn achtergelaten 

door dierbaren die we verloren hebben.' 

Wie de eerdere boeken van Jeneva Rose gelezen heeft, herinnert zich vast de gewetenloze advocate Sarah, die water in vuur kan veranderen. Dit 'don't mess with me-personage' dat vooral haar eigen rancune uiterst ernstig neemt, staat garant voor een leesavontuur op het puntje van je stoel! Dat schept hoge verwachtingen voor deze opvolger...

Ontreddering

Rond het doodsbed van hun moeder komen drie kinderen bij elkaar. Ze zijn geen vrienden, sturen snerende verwijten naar elkaar en bekvechten over de toekomst van het familiehuis in Wisconsin. Nadat hun vader, zeven jaar geleden, spoorloos verdween viel het gezin uiteen. Zoon Michael verhuisde naar een andere staat en verdiende sloten geld, zus Nicole, die ooit een schrijversdroom had, geraakte verslaafd aan drugs en Beth werd een tienermoeder. Wat hen, en voordien hun ouders, uit elkaar heeft gedreven, vormt de rode draad van het boek. 

Net als in het eerdere werk van Jeneva Rose, wordt hier het vertrouwen tussen de plotacteurs bruusk geschonden. Zowel de ouders als de kinderen voelen zich emotioneel verraden, zij het op verschillende tijdstippen en aanvankelijk om diverse redenen. Als de zussen en de broer, bij het opruimen van de nalatenschap, oude videobanden bekijken, is de schok groot. Zullen ze na al die jaren van onbeantwoorde vragen eindelijk ontdekken waarom hun vader plots het gezin verlaten heeft?

Totale ontwrichting

'Home is where the bodies are' toont aan dat je in enkele minuten tijd een beslissing kunt nemen waarbij je jezelf en je intimi een leven lang zwaar in nesten werkt en die je nooit meer ongedaan kunt maken. Allerlei werelden vallen uit elkaar, individuele en gezamenlijke, binnen en buiten de familie. Het grootste verlies komt wellicht op het conto van de hypocrisie, het theater van de leugen dat de verantwoordelijken moeten opvoeren om hun hachje te redden. Hun rest enkel een nepleven. 

Dit derde vertaalde boek van Jeneva Rose is een psychologische roman met een spanningselement. Voor meer dan de helft van het boek vraag je je af waar de opbouw van de suspense blijft. Pas na zo'n 70% gelezen te hebben, komt er enige vaart in zonder dat je bij het nekvel gegrepen wordt. Is dit de Jeneva Rose van 'Het perfecte huwelijk' en 'De perfecte scheiding'? vraag je je met stijgende verbazing af. Hoewel de psychologische uitwerking van kundigheid getuigt, schiet de verhalende kracht waarop fictie gebaseerd is, tekort. 

Waar is de 'oude' Jeneva?

In 'Home is where the bodies are' verkent de auteur het terrein van de ouderliefde en de loyaliteit tegenover je kinderen. Vader en moeder Thomas gaan over alle morele grenzen heen om hun kind te beschermen. Daarbij brengen ze tal van anderen onherroepelijke schade toe. Hoewel Jeneva Rose dit intrigerende denkexperiment op een gefundeerde manier tot bij de lezer brengt, mis je de vileine pen die ze als geen ander kan hanteren en waarmee ze je alle hoeken van het leesgenot laat zien!

★★★1/2

Modelmoord - Marelle Boersma

Een uit elkaar spattende zeepbel !

Een modellenbestaan onder de Maltese zon, dat klinkt altijd jaloersmakend... behalve in de context van een thriller! Ook in het plot van 'Modelmoord' krijgt mannequin Bo een allesbehalve benijdenswaardige rol. Haar 'poster boy' Nick blijkt een doortrapte echtgenoot te zijn die haar bankrekening plundert en onder haar ogen een geduchte concurrente versiert. Modellen gaan elke dag de strijd aan met de calorieën, de centimeters en hun zogenaamde collega's. Nicks verraad komt dus hard aan!

In de knel
Als tijdens een feestje een topmodel vermoord wordt en Bo samen met haar zus, wat later, een auto-ongeval heeft, krijgen allerlei ontwikkelingen vrij spel en moet Bo alle zeilen bijzetten om aan de wraakzuchtige plannen van manlief te ontsnappen. Kan ze hierbij op de bescherming van de politie rekenen?

Geen schot in de roos
In 'Modelmoord' zijn diverse vormen van onrecht en machtsmisbruik aan de orde. De enige hoop komt uit de 'girl power-hoek'. Helaas biedt het format van snelle, feelgood thriller niet veel ruimte voor psychologische uitwerking of andere verdieping. Zo krijgt de maatschappelijke discussie rond het afslankmiddel Ozempic weinig romantechnische bewegingsvrijheid. Jammer genoeg moet je constateren dat dit boek dunnetjes gestoffeerd is, veel plotelementen herhaald worden, de chronologie een beetje rommelig is, de afloop enigszins doorzichtig en het geheel aan simplisme lijdt. Misschien vinden jonge mensen met een beperkte leeservaring hier wel hun gading in...

★★

Het eiland - Sara B. Elfgren

Een uitgedaagde vriendschap !

'Ik ben opgegroeid in grijze zones 

en met een onderliggende onzekerheid.'

De halfzusjes Nia en Mirjam hebben de beste herinneringen aan de zomers die ze doorbrachten in het familiehuis op het kleine Zweedse eiland Tallholmen. Hoewel ze niet samen opgroeiden, werden ze beste vriendinnen. Toch kwam hun relatie tijdens hun jonge volwassenheid onder druk te staan. 'Zodra ze een relatie had, ontstond er een vreemde oppervlakkigheid tussen ons', zegt Mirjam. Nia valt steeds op foute mannen, een eigenschap waarvoor ze een prijs betaalt als ze in zee gaat met Konrad, een dominante, narcistische man die steeds gewelddadiger wordt. Haar uitnodiging voor een 'Girls only' verjaardagsfeest komt dus als een verrassing.

Machtsmisbruik

In 'Het eiland' staat het thema 'fysieke en mentale mishandeling van vrouwen' centraal. Niet alleen wat de ervaring en het gedrag van het slachtoffer betreft, maar ook hoe de sociale omgeving erop reageert. 'Het ging om het uitoefenen van controle, om jezelf toestemming geven iemand anders pijn te doen', schrijft Sara B. Elfgren. Aan de andere kant tonen vrouwen te lang empathie en willen ze graag denken dat hun partner hen nodig heeft. Dat je er voor iemand kan zijn, geeft je een fijn gevoel. De loyaalste vrienden zullen het slachtoffer steunen zo lang ze hun nek niet hoeven uit te steken. Anderen vinden dat ze begrip moeten opbrengen voor beide partijen of stoppen het verhaal onder het tapijt. Deze schrijfster gaat op de literaire barricaden staan voor onrecht dat al te vaak het daglicht niet ziet! 

Daarnaast is dit een boek over een complexe vriendschap en wat je kunt betekenen voor elkaar. 'Het eiland' is dan ook meer een psychologische roman dan een spannend leesavontuur. Na een erg lange aanloop, waarin de auteur vergeet de spanningsboog strak te trekken, verhoogt haar pen pas in het laatste gedeelte de hartslag van de lezer. 

Een onvoldoende

Hoewel Sara B. Elfgren een talent heeft voor psychologische en maatschappelijke inzichten, is dit debuut te wijdlopig, te uitleggerig en soms ronduit saai. Het geregeld onderbreken van de plotopbouw door het inlassen van lange flashbacks, getuigt evenmin van een briljante visie. Jammer genoeg weerspiegelt de metafoor van het stormachtige eilandje zich niet in de schrijftechniek van deze nieuwkomer. De boot naar de wereld van de mensen kun je op meer dan één manier missen! 

★★1/2

De au pair - Sidonie Bonnec

 Onwrikbare liefde ! 

'Je zou bijna denken 

dat au pairs in deze villawijk meisjes van binnen zijn.'

Als er weer een boek over een huishoudhulp (cf. Freida McFadden), een au pair of een uitwisselingsstudent (cf. Nelle Lamarr) in de winkel ligt, frons je even de wenkbrauwen. Met het idee in het achterhoofd dat tal van terugkerende thema's hun weg vinden in de literatuur, mag je hopen dat Sidonie Bonnec over een uitgebreide verbeelding beschikt en er een fris verhaal van maakt!

In een strop !

Wanneer de Bretoense Emmylou als au pair aan de slag gaat in de buurt van Londen, komt ze in een gezin terecht dat er vreemde gewoonten op na houdt. Er komen donker geklede mensen op bezoek die ze niet mag ontmoeten, de werkkamer van de vader gaat op een dubbel slot, de zwarte bijbel van de Engelse koning Jacobus, die leed aan heksenwaan en veel onschuldige slachtoffers maakte, ligt overal in huis en het tienjarige zoontje met de misvormde benen volgt les in een streng religieus centrum. Bovendien wordt Emmylou niet verondersteld de ommuurde compound te verlaten. Omdat ze geld nodig heeft en, met het oog op een betere toekomst, de Engelse taal wil leren, buigt ze zich naar de wensen van haar werkgevers.

Na de gebruikelijke inleidende bladzijden waarop de schrijfster de hoofdpersoon en de omgeving die haar nieuwe thuis wordt, scherpzinnig vormgeeft en je nog niet weet uit welke hoek het gevaar komt, trekt het plot zich als een sneltrein op gang. De spanningzoeker wordt op elke regel in de watten gelegd! Omdat je adem onafgebroken wordt afgesneden zul je naar lucht willen happen en je, net als Emmylou, af en toe aan een ontsnappingspoging wagen. 'Alleen werken, studeren, niet nadenken... niet zoeken, niet graven', houdt de au pair zich voor als ze beseft hoe kwetsbaar ze is. Als er iemand in de familie overlijdt en het afscheid voor een kantelpunt zorgt, zegt Emmylou: 'Ze zijn één en al verdriet. Ik één en al angst.' 

Gevangen in taal

Wie enige kennis heeft van het Frans, ziet door de vertaling heen dat dit boek oorspronkelijk in de taal van onze francofone zuiderburen geschreven is. Terwijl wij een omschrijvende, meanderende stijl hanteren, drukken de Fransen zich uit in compacte werkwoordsvormen en (vaak) zinnen. Omdat deze auteur de spanning maximaal wil vasthouden, gaat ze tempo maken wat de woorddichtheid nog meer vergroot. Net zoals van elkaar losgemaakte muzieknoten, creëert ze een staccato ritme dat in het Nederlands niet prettig leest.

Bijvoorbeeld: 'Halverwege de middag, regelmatig een bui, een haastig bekladde hemel.'

Noodgedwongen ontwikkelt de vertaler een stijl waar je een beetje moe van wordt... Een betere dosering van de taal zou helpen!

Ondanks deze vormopmerking, is 'De au pair' een beklijvend, beeldend en origineel boek met oog voor details! Naast een beangstigend is het ook een tragisch en luguber verhaal! Het laat zien hoe godsdienstwaanzin ons blind maakt voor de morele meetlat. Daarbij toont het aan dat mensenhandel een verrassend gezicht kan hebben. En dankzij het overtuigende talent van Sidonie Bonnec weten we dat het onvoorstelbare toch geloofwaardig kan zijn!

★★★★1/2

Dood spoor - Jo Callaghan

Razernij is nog geen stoornis ! 

'AI zal mijn werk niet overnemen.

Het (systeem) zal het alleen maar herdefiniëren.'

Bij haar debuut, 'In een oogwenk', toonde Jo Callaghan ons dat ze van een AI-opsporingsentiteit een levendig en zelfs aaibaar personage kon maken! In deze opvolger speelt het hologram Lock dan ook weer een rol van betekenis. Hij - eigenlijk 'het' - is uitgerust met 'deep learning algoritmen' die het mogelijk maken om gigantische hoeveelheden data in enkele seconden te verwerken. Lock kan contracten en klantgegevens verwerken, taartdiagramman maken, camerabeelden bekijken, de telefoon uitlezen, je vertellen hoe laat het opgehouden is met sneeuwen maar ook een virtoptie (virtuele autopsie) uitvoeren. 

Geen wonderkind !

Anderzijds heeft hij geen psychologisch inzicht, ziet hij achterliggende verbanden niet, komt hij de motieven van daders niet op het spoor en kan hij geen halve waarheden vertellen. Diplomatisch of tactisch uit de hoek komen tijdens een persconferentie mag je dus niet van hem verwachten. En net dat zou hij moeten leren. Binnen het korps wordt er druk uitgeoefend op rechercheur Kat om deze nieuwigheid op een transparante manier aan de burger voor te stellen. En dat kan niet zonder het optreden van het hologram. De controverse die Lock oproept is trouwens makkelijk voor te stellen! Kat moet alle zeilen bijzetten om het publiek ervan te overtuigen dat zij en niet haar AI-medewerker het onderzoek leidt. 

De zaak die in 'Dood spoor' op haar desk ligt, zit vol symboliek en is daarom complex. Een rancuneuze dader martelt en kruisigt zijn slachtoffers. Hoewel Kat in de verminkte lichamen het gezegde 'Horen, zien en zwijgen' ontdekt, helpt die wijsheid haar niet verder. Wanneer het verhelderende puzzelstukje gevonden wordt, maakt ze kennis met een Keltische koningin die zo diep gekwetst was dat ze uit razernij 80.000 Romeinen naar het hiernamaals verwezen heeft.

Topprestatie !

In dit tweede deel van de Lock-reeks pakt Jo Callaghan flink uit! Ze gaat maatschappelijke kwesties niet uit de weg, maakt forse statements en schuwt de polemiek niet. Haar thema's gaan over (het gebrek aan) vertrouwen in de politie, suggestieve of leugenachtige berichtgeving in de media, de relatie tussen gender, opvoeding en macht en kort door de bocht denken in het algemeen.   

Dit alles en meer wikkelt ze in knetterende of speelse dialogen, (licht-cynische) humor, spitsvondig denkwerk, zwierige taal en een niet aflatende dynamiek! Het is een auteur uit wiens hand je eet! Jo Callaghan verdient meer aandacht en waardering! Deze hoogst intelligente AI-researcher uit de British Midlands kan haar kennis perfect omzetten in literatuur waarbij ze de randen van de werkelijkheid een klein beetje oprekt. En laat je niet afschrikken door de moeilijk te vatten en kille artificiële intelligentie. De charmante en, af en toe, irritante drammer Lock is een eersteklas verleider!

★★★★★

Broers - Carolijn Visser

 Als de oorlog voorbij is, kun je spelen !

Met een grootvader die op zondagmiddag zijn kinderen spannende verhalen vertelde en in de vakantie met zijn vrouw door Europa spoorde, is bij Carolijn Visser de appel niet ver van de boom gevallen. Toch is haar opa niet de spilfiguur van 'Broers' geworden. De levensweg van haar vader en zijn broers is, ook door de maatschappelijke ontwikkelingen van hun tijd, nog net iets fascinerender!

De natie staat op !

Het verhaal van Carolijns vader Ar en zijn broer Martin begint spectaculair! Om aan de Arbeitseinsatz van de nazi's te ontsnappen, sprongen beiden jongens in januari '45 uit een trein die op weg was naar Duitsland. Omdat het einde van de oorlog in zicht kwam, staat deze actie symbool voor het openbreken van de horizon en de vrijheid die daarmee gepaard ging. 

Eerst was er nog de schaarste die weinig armslag toestond. De luxe warenhuisketen Bijenkorf moest enkele jaren geduld uitoefenen vooraleer de oude slogan 'De Bijenkorf heeft het', weer van onder het stof kon gehaald worden. Eind jaren '40 kreeg Martin, die designer was geworden, er een baan aangeboden als teamleider van de meubelafdeling. Intussen waren Martin en Ar al naar 'the place to be' van die tijd, Parijs, gereisd. Als je een lege broekzak had, kon je altijd liften. 

The sky is the limit

Voor Ar was Frankrijk niet exotisch genoeg. Samen met zijn vrouw Sophie emigreerde hij naar Soerabaja waar hij een aanstelling kreeg bij de Javasche Bank. Met de gruwelen van de koloniale oorlog in gedachten en het nationalistische bewustzijn in het hart, probeerden zijn collega's Ar weg te pesten. Een paar jaar later was de wereldreiziger, een illusie armer, terug thuis.

Terwijl Martin en zijn partner Mia zich met huid en haar in de opbloeiende kunstwereld stortten, grote namen als Appel, Rietveld, Christo, Panamarenko en later zelfs de oud Luftwaffe-piloot Joseph Beuys ontmoetten en veel werken aankochten of ruilden, was broer Carel erin geslaagd om een carrière uit te bouwen als beeldhouwer. Na een moeilijke beginperiode, exposeerde hij op de Biënnale van Venetië en op Documenta in Kassel. Als Martin uiteindelijk hoofdconservator van Boijmans van Beuningen wordt, kun je wel stellen dat de nazaten van opa Visser de kansen die de post '45-maatschappij boden, met beide handen gegrepen hebben!

Ontketende vrouwen

Gold dat ook voor de vrouwen? Zus Adri liet haar saaie verloofde staan en vertrok naar Curaçao, Martin en Mia deelden hun kunstdromen als gelijkwaardige partners, Carolijns moeder Sophie gaf Engelse les in Soerabaja en later lezingen over de achtergestelde positie van de Nederlandse vrouw. Dat een werkende echtgenote ook een goede moeder kon zijn, moest je in de jaren '60 nog bewijzen. Dat belette Sophie niet om in Middelburg, waar het gezin was gaan wonen, conrector te worden. Zij was een rolmodel!

In 'Broers' zie je dat er op de weg naar hun volwassenheid twee levensaders lopen. De eerste gaat terug naar de opvoeding die de nieuwsgierige en gecultiveerde grootvader hen meegaf. Hij schilderde en trok de wereld in. Bovendien kan een bedrijfsleider niet zonder volharding een bouwonderneming recht houden. De tweede werd hen aangereikt door de tijdgeest die hongerig was en daarom vol initiatieven en durf zat. Terwijl Ar en Martin er ooit in geslaagd waren om uit een rijdende trein te springen, wisten zij en veel naoorlogse jongeren in een wagon te glippen die hen naar inspirerende landschappen bracht. Het lag in de lijn van de verwachtingen dat ook de voetstappen van Carolijn op een dappere manier haar blikveld zouden openen! Een reisschrijfster is bovendien handig met een penseel!

★★★★

On track - Kris Jespers

Een spirituele zoektocht 
is nog geen reisroute ! 

'De reis, het proces, is mijn grootste plezier,

daaruit haal ik voldoening.'

Twee vrouwen stappen met een ezel door Jordanië. De twee van elkaar losstaande tochten leveren elk een reisboek op. Het eerste werd geschreven door Tamar Valkenier en hier uitgebreid besproken. 'On track' is het andere. Beide vrouwen zijn op zoek naar het verrassende, het opgaan in de natuur en autonomie. 

Dieren en vrouwen onderaan de ladder
Op stap gaan met een (last)dier lijkt makkelijk maar is het niet. Je bent verantwoordelijk voor het welzijn van de ezel, het paard of de kameel. Sommige hindernissen zijn trouwens moeilijker te nemen voor de viervoeter dan voor de mens. En vind je voldoende water en gras in een dor gebied? Wat doe je met balorige kinderen die stenen gooien of het beest met een scherp voorwerp willen verwonden? Met dit soort mishandeling heeft Kris meer dan eens te maken in Jordanië. Respect voor dieren blijkt een weinig populaire eigenschap te zijn. 

Met alleen reizende vrouwen gaan veel mannen evenmin respectvol om. Dat een onafhankelijke vrouw in hun (plattelands)cultuur niet bestaat, lijkt een vrijbrief te zijn voor ernstig grensoverschrijdend gedrag! Power woman Kris pakt meer dan eens uit met haar dreigendste stem en zwaaiende wandelstokken om een opdringerige kerel te verjagen. Op ezel Lonky hoeft ze niet te rekenen. Dit heertje voelt zich al geïntimideerd door een blaffende hond.

Het pad roept !

Terwijl doorsnee reizigers in een gelijkaardige situatie gillend naar huis zouden rennen, richt deze avonturierster zich op de genietbare momenten en stapt vrolijk verder. De grote gastvrijheid van de Jordaniërs, het heerlijke eten en vooral het decor van wadi's met hoog oplopende wanden en de enthousiast bloeiende bloemen in het noorden van het land, maken van elke dag iets bijzonders. 

In de tweede helft van dit boek voltrekt zich een stijlbreuk! Hier worden maar liefst 13 landen opgevoerd. In enkele weken passeren Georgië en Turkije de revue. Nergens is er sprake van interessante ontmoetingen of het anderszins zoeken naar de identiteit van een land. Je zou straffeloos de namen van deze bestemmingen kunnen inruilen voor andere en de tekst bewaren. Daarna wordt, woordeloos (!), het Nieuw-Zeelandse Zuidereiland bezocht, gesurvivald in Zweden, op een drafje door vijf landen in Zuidoost-Azië gegaan, in Peru met lama's gewandeld en de grens overgestoken naar Bolivia. Tussendoor worden er in de VS nog even paarden gesocialiseerd.  

Wees selectief
Er is een ongeschreven wet die zegt dat bestemmingen waar de ervaringen miniem zijn, misschien wel in een dagboek, maar niet in een boek worden opgenomen! Of... je moet een zeer originele beschouwer zijn à la Paul Theroux of Bill Bryson. Aan niets hebben lezers niets. Deze onkunde maakt van dit tweede deel een rommelig allegaartje. 

Bij grote uitzondering begrijpt de schrijfster dat een verhaal aansprekende personages nodig heeft. In Jordanië was er een betekenisvolle confrontatie met een drammerige Bedoeïenen familievader die zich erg laatdunkend uitliet over vrouwen zonder kinderen. Wellicht voelde hij zich bedreigd in zijn status en macht door iemand als Kris. Eeuwenoude wortels laten niet snel los! Ook in Bolivia lokt ze haar lezers naar de bestemming toe. Het grootste zoutmeer ter wereld waar roze flamingo's komen broeden en de schokkende traditie van de offerandes aan Moeder Aarde waarbij zowel foetussen als omgebrachte mensen worden geofferd, maken indruk. 

Een literair genre is geen passe-partout

Helaas blijven zoveel andere mogelijke vertellers in de schaduw hangen. Voer eens een gesprek met enige diepgang en citeer daaruit! Zo trek je je lezers een wereld binnen! Een reisboek schrijf je niet vanuit de gedroomde 'totale afzondering'... Als Kris Jespers aan het eind van haar nomadische route tot de conclusie komt dat 'de connectie met de natuur geen hobby meer is maar een nieuwe levenswijze', dan is daar niets mis mee. Maar een recensent bespreekt een boek en dat zijn twee erg verschillende zaken!

★★1/2

Vind mijn dochter - Willow Rose

De kinderen van de mangrove !

'Dit was wat ik deed, wie ik was: 

een beschermer, een zoeker naar waarheid.'  

Als er één terugkerend kenmerk te vinden is in de boeken van Willow Rose, dan is het intensiteit. Ook in 'Vind mijn dochter' is rechercheur Billie Ann weer de bevlogenheid zelf. Omdat deze keer een persoonlijke missie haar werk doorkruist, tilt ze haar inzet zelfs nog naar een hoger niveau. Als de tienjarige Madison vermist wordt, wil ze niet alleen het meisje kost wat kost levend vinden maar ook tegelijkertijd aan de rechter tonen dat ze de veiligheid van (haar) kinderen kan waarborgen. Tijdens de afhandeling van de echtscheiding is haar eigen drietal aan haar ex toegewezen, een beslissing die ze wat graag zou terugdraaien. 

Geen speeltuin

Deze keer ploetert haar team door de mangrovebossen, tropische planten of bomen met een uitgebreid wortelstelsel in en boven het water. Hoewel er alligators, krokodilachtige reptielen, in de rivier zwemmen, voelen kinderen zich aangetrokken tot dit gebied. Billie Ann heeft in haar tienertijd wel eens gevochten met zo'n kleine kaaiman. Je krijgt sterk de indruk dat ook Willow Rose zeer vertrouwd is met 'het moeras dat een mengeling is van leven en verrotting'. Vooral door de nachtelijke zoektochten draagt deze originele setting bij aan het intensiveren van het plot! 

Als Billie Ann de context van haar opsporingszaak begint te zien, schrikt ze zich een hoedje. Ook omdat haar ouders in de val van de extremistische geloofsgemeenschap van dominee Amalia, een wolf in schaapsvacht, zijn getrapt, zorgt de confrontatie met deze malafide goeroe voor hoog oplopende emoties. Terwijl de rechercheur met rationele argumenten komt, verliest de andere partij zich in zwevende symboliek. Dat heet een dovemansgesprek en geldt evenzeer voor de dialogen met haar vader en moeder. Zal ze voldoende belastend materiaal kunnen vinden om hard op treden en deze manipulatieve bedriegster voor het gerecht te slepen? En... zal ze dat snel genoeg kunnen doen? 

Adembenemend

Naast haar krachtige fysieke optreden is Billie Ann - en dus de schrijfster - ontzettend doortastend in de gesprekken met getuigen en verdachten. Wat nog meer aanspreekt is haar grote betrokkenheid bij slachtoffers en bij wat voor haar gerechtigheid is. Wil je die hartverwarmende lading op een geloofwaardige manier tot bij de lezer brengen, dan moet je een voortreffelijke pen hebben. Willow Rose slaagt er onafgebroken in je onder de huid van al haar personages te laten kruipen! Zet je schrap voor de emotionele rollercoaster die deze maatschappelijk geëngageerde Florida Crime 4 in petto heeft! Hoewel de rollen omgekeerd worden, voltrekt de apotheose zich in onvervalste Capitool-bestormingssfeer...

★★★★1/2

Vreemd bloed - Marly van Otterloo

 Nooit te oud voor mondigheid !

'Het punt met (het schenden van) vertrouwen is, 

dat het nooit meer helemaal goed komt.'

Als je op zoek bent naar spanning, levert een werkvloer met een hiërarchische structuur tal van mogelijkheden op. In een zorghotel voor ouderen, waarin een medewerkster met sardonisch genoegen de scepter zwaait, heeft Marly van Otterloo een ongezonde bedrijfscultuur gevonden. 

Venijn kent geen leeftijd

Naast de hulpbehoevende demente of aan parkinson lijdende gasten, zijn er de assertieve karakters die een realistische versie laten zien van Richard Osmans 'Moordclub'. Hoewel ze geen speurdersambitie hebben, kunnen de bewoners van Villa Rietsteijn scherp uit de hoek komen als het om hun wensen gaat of om het bekritiseren van de bitsige Wilma. De balorigste mept met haar stok in het rond of plet stiekem een peperdure orchidee fijn. Toch richt de pestende en snerende supervisor haar pijlen niet op de bejaarden maar op de vrijwilligers die ze als concurrenten ervaart. Wilma is het prototype van een sociaal weinig gewaarde vrouw. Dit vat vol frustraties gunt anderen het licht in de ogen niet. 'Ik niet, dan zij ook niet', lijkt haar motto te zijn.

Wanneer de bijspringkracht-voor-één-week, de succesvolle en knappe Mare, haar intrek in de villa neemt, doopt Wilma haar pijlenarsenaal nog wat dieper in het gif. Maar ook andere ego's zijn te groot om van een hecht team te kunnen spreken. Terwijl Cordelia van het winkeltje en Theo, de chauffeur van het pendelbusje, zich als ongekroonde koningen gedragen, lijkt directeur Hans, zich zo onzichtbaar mogelijk te maken. Bovendien heeft Mare te maken met een vertrouwenskwestie op het thuisfront. Haar partner Harold geeft zelf toe dat 'haar geweten beslist sterker ontwikkeld is dan het zijne'. Dat belooft weinig goeds...

Een gemiste kans

Elementen genoeg, dus, om psychologische confrontaties te kunnen uitwerken. Jammer genoeg blijven de personages om elkaar heen draaien in een verhaal dat, wat het zorghotel betreft, als een nachtkaars uitdooft. Of je een spannende of niet-spannende roman schrijft, altijd is de psychologische opbouw en ontknoping van fundamenteel belang! Beide genres drijven op, naar een climax toegroeiende, innerlijke conflicten en fricties met de buitenwereld. Enkel de relatie van Mare en Harold respecteert dit literaire basisprincipe. 

Veruit de meeste wrijvingen in dit boek beloven veel maar bevriezen halfweg. Daarna wordt er snel een einde bij bedacht. Een enigszins belezen lezer zal bij deze manier van schrijven altijd op zijn honger blijven zitten. Daarom komt de ruim bemeten drie sterren-waardering op het conto van het zelfbewuste AOW-gezelschap dat een lange neus trekt naar betweterige leeftijdsdiscriminatie! 

★★★

De schreeuw - Horst Fjell

Over vaders en zonen !

'Hoe luidt het spreekwoord ook alweer?

Deugd en ondeugd liggen dicht bij elkaar?'

 

Auteurs geraken wel eens uitgekeken op hun personages. En soms zelfs op hun eigen geest. Wie geluk heeft vindt dan een schrijversmaatje dat zich wil schikken in een duobaan. Zo zijn de Noren Jørn Lier Horst en Jan Erik Fjell samen voor een literair avontuur gegaan dat ze 'De schreeuw' genoemd hebben. 

Gerechtigheid

Het hoofdpersonage Marcus is een voormalige militair die nu als podcastmaker op zoek gaat naar een mogelijke rechterlijke dwaling waarbij de verkeerde man veroordeeld werd voor de ontvoering van een jong meisje. Wanneer hij ontdekt dat er een valse getuigenis in het spel is, weet hij dat zijn vermoedens gegrond zijn. Met de hulp van de luisteraars en zijn criminele vader, die in hechtenis zit, komt hij steeds dichter bij de waarheid. 

Deze vader-zoonrelatie is een originele vondst! Omdat Frank ongeveer zijn hele leven in de bajes heeft doorgebracht, is zijn inbreng in de opvoeding van Markus erg beperkt geweest. Nu hij last lijkt te krijgen van wroeging, probeert hij volgens het zware-jongens-principe van dienst en wederdienst, zo nodig ondersteund door enige fysieke intimidatie, cruciale informatie bij een medegedetineerde los te weken. Hoewel Markus moeite heeft met de plots aangehaalde familiebanden, maakt hij dankbaar gebruik van deze collegiale speurder. 

Terugkerend thema
Een ander gaaf idee is het gebruik van de schreeuw als leitmotiv voor het verhaal. Omdat Markus getekend is door twee traumatische ervaringen, die met geweld tegen vrouwen te maken hebben, wordt hij geplaagd door nachtmerries. Daarin hoort hij telkens opnieuw een schreeuw om hulp van een doodsbange vrouw. Lezers met enige verbeelding zullen eenzelfde schreeuw horen als ze zich voorstellen hoe het meisje zich verzette tegen haar ontvoerder. Bij die worsteling heeft ze haar knuffelpinguïn moeten achterlaten.

'De schreeuw' is een klassiek opgebouwde detective-puzzel over de draagkracht van een mens. In eerste instantie houdt het incasseringslijntje van de dader nog stand maar als het immorele monster hem opnieuw uitdaagt knapt het onherroepelijk. Voor Markus gaat de zoektocht niet alleen over het rechtbreien van wat krom is maar evenzeer over hoe vaders zich tot hun zonen kunnen verhouden. En daarbij blijkt loyaliteit een complex gegeven te zijn waarover ook een andere vader en een andere zoon kunnen meepraten!

★★★1/2

Lieve Debbie - Freida McFadden

Gif met tegengif bestrijden !

'Na een leven van bijna een halve eeuw 

ben ik tot het besef gekomen 

dat er maar één is die het beste met me voor heeft: ikzelf.'

Misschien is Debbie, de leading lady van de allernieuwste McFadden, wel de natte droom van elke vrouw! Als het leven in de persoon van een horkerige werkgever, een pesterige buur, een naar meiden glurende voetbalcoach of het foute vriendje van dochterlief, een dosis gif spuit, dan maakt Debbie gebruik van haar talenten en verbeelding om grensoverschrijdend terug te slaan. Haar hoge IQ, haar technologische vaardigheden en haar weetjes over opiumpapavers en destructieve Japanse kevers zet ze zonder scrupules in om haar gram te halen. 'Don't mess with Debbie!'

Ontspoord

Pas als je begrijpt welke niet-verwerkte ervaring er achter dit rancuneuze gedrag zit, vergaat het gniffelen je. De sfeer kantelt van vermakelijk naar ernstig met een tragische ondertoon. Sinds haar noodlottige studententijd heeft Debbie niemand meer vertrouwd. Ergens geeft ze toe dat ze zich zelfs nooit helemaal aan haar man gegeven heeft. De wonde zit zo diep dat haar revanchegevoelens volledig bezit van haar nemen. Net wanneer je vreest voor zelfdestructieve acties, bewijst Debbie dat ze haar meest gewaagde plannen tot in de perfectie kan uitvoeren. En omdat, in de laatste fase, de thriller het van de roman wint, kan wraak oude wonden helen. 

Een messcherpe pen

De niet-gepubliceerde stukken van de 'Lieve Debbie-krantenrubriek' zijn trouwens om van te snoepen... op voorwaarde dat er een randje slechtheid in elk van ons schuilt! Hoewel Freida's (licht) cynische humor in dit boek een heerlijk giftige schrijfster laat zien, weet je dat ze te scherp van geest is om haar lezers alleen entertainment te bieden. Kunnen een man en een vrouw elkaar terugvinden terwijl één van beiden een gruwelijk geheim meedraagt, is een vraag die, ook na de laatste bladzijde, blijft hangen. Maar vooral: hoe kun je wraakneigingen ombuigen naar het loslaten van een pijnlijke ervaring? Psychologen vertellen je dat wraak de wrok niet wegneemt en dus niet goed is voor je geestelijke gezondheid. Hoe zal het Debbie vergaan als de oppervlakkige genoegdoening van de vergelding is weggeëbd? Wat je er ook van denkt, het is zonneklaar dat McFadden er weer in is geslaagd om een volkomen op zichzelf staande wereld met unieke acteurs te creëren!

★★★★